Twee keer Olympisch kampioen Caster Semenya heeft berichten gebagatelliseerd dat ze haar juridische strijd tegen de regels voor geslachtsgeschiktheid in de atletiek beëindigt. “We zijn voor altijd aan het vechten”, vertelde de Zuid-Afrikaan aan DW.
In juli heeft het Europese Hof van Mensenrechten (EHRM) bezorgde Semenya een gedeeltelijke overwinning in haar jarenlange juridische strijd en oordeelde dat een Zwitsers hof van beroep haar zaak niet grondig genoeg had onderzocht. Deze uitspraak laat de mogelijkheid open van verdere juridische stappen tegen World Athletics, het mondiale bestuursorgaan van de sport.
Vorige week citeerde The Associated Press een van Semenya’s advocaten, Patrick Bracher, die zei dat haar uitdaging “onder de gegeven omstandigheden niet verder zou worden genomen”.
In een interview met DW op de Play the Game-sportconferentie in Tampere, Finland, suggereerde Semenya echter dat Bracher verkeerd was geciteerd.
“Het gaat niet om stoppen, het is nooit het einde”, zei Semenya. “Ze begrepen niet wat mijn juridische team zei. Het is niet het einde, het is slechts het begin om ervoor te zorgen dat we de juiste zaak bestrijden. World Athletics verandert voortdurend haar beleid. Met het nieuwe beleid zijn we voor altijd aan het vechten. We willen ervoor zorgen dat atleten worden beschermd.”
“(De rechtbanken zijn) niet noodzakelijkerwijs voorbij”, voegde Semenya eraan toe. “Ik moet nog beslissen of we verder gaan met de rechtbank. Ik wacht nog steeds tot mijn juridische team alles heeft afgerond.”
De juridische strijd begon in 2018
Semenya was gouden medaillewinnaar op de 800 meter op de Olympische Spelen van 2012 en 2016. Ze is ook geboren met een verschil in seksuele ontwikkeling (DSD), een genetische aandoening die – in haar geval – betekent dat ze XY (mannelijke) chromosomen heeft en hogere niveaus van het hormoon testosteron produceert dan de meeste vrouwen.
Toen ze nog aan het concurreren was, introduceerde World Athletics, toen bekend als de IAAF, regels die DSD-atleten verplichten hun testosteronniveaus te verlagen, met het argument dat hun toestand hen een oneerlijk voordeel opleverde in de vrouwelijke categorie. Maar Semenya weigerde medicijnen te nemen om haar testosteron te onderdrukken.
Het oordeel van het EHRM was het laatste in een juridische strijd die sinds 2018 woedttoen Semenya haar zaak voorlegde aan de Hof van Arbitrage voor de Sport (CAS)en beweerde dat het beleid van het bestuursorgaan haar discrimineerde en haar mensenrechten schond.
Zowel CAS als het Zwitserse hof van beroep, het Zwitserse Federale Tribunaal, oordeelden in het voordeel van World Athletics.
“Als je geboren wordt met je verschillen, zijn dat je verschillen en die maken je nog geen geweldige atleet”, zegt Semenya, die nu 34 is. “Je bent een geweldige atleet door training, hard werken, elke dag opdagen en toewijding. Niet vanwege je gegeven lichaam.”
‘Zwak leiderschap’ van World Athletics
World Athletics heeft sindsdien haar DSD-regels aangepast, en nu ook vereist dat alle vrouwelijke concurrenten een geslachtstest ondergaanmet de voorzitter van de organisatie, Sebastiaan Coewaarin hij in juli zei: “Wij zeggen dat je op eliteniveau biologisch vrouwelijk moet zijn om in de vrouwelijke categorie te kunnen concurreren.”
Als wordt vastgesteld dat een atleet het SRY-gen heeft, dat zich op het Y-chromosoom bevindt en de ontwikkeling van mannelijke kenmerken in gang zet, wordt hij uitgesloten van deelname aan de vrouwelijke categorie.
Geslachtstests om niet-medische redenen zijn in sommige landen, zoals Frankrijk en Noorwegen, echter niet toegestaan, wat problemen heeft veroorzaakt bij de uitvoering van het beleid.
“Dit soort regels zijn niet veilig voor de sport”, zei Semenya. “Het zet vraagtekens bij de kwaliteit van de leiders die we nu hebben. Dat is zwak leiderschap, omdat je geen regels kunt opleggen waarvan je weet dat ze niet in het voordeel zijn van bepaalde nationaliteiten, terwijl die in hun landen illegaal zijn.
“Als je gaat reguleren, moet je eerlijk reguleren voor iedereen. Dat is wat we moeten bevorderen, in plaats van het bevorderen van middelmatigheid. Het heeft niets met regulering te maken, het gaat erom dat mensen macht over andere mensen opleggen.”
Gesprek met Imane Khelif
Het nieuwe beleid van World Athletics weerspiegelt dat van Wereld Boksendat ook verplichte sekstests heeft ingevoerd voor zijn competities. Dat volgde op een controverse op de Olympische Spelen van vorig jaar in Parijs, toen twee vrouwelijke boksers, Imane Khelif uit Algerije en de Taiwanese Lin Yu-ting, werden beschuldigd van het niet slagen voor niet-gespecificeerde geslachtstests in 2022 en 2023.
Khelif betwist de World Boxing-regels bij CAS en Semenya onthulde dat ze contact had gehad met de Algerijnse Olympiër.
“We hadden een gesprek, ik zei tegen haar: ‘Kijk, je moet begrijpen dat in deze wereld, als iets speciaal is, als iets mooi is, mensen altijd kritiek zullen hebben'”, zei Semenya. “Als vrouwen die met een soortgelijke situatie te maken hebben gehad, moet je dapper zijn, vechten voor gerechtigheid en ervoor zorgen dat je gewoon van jezelf houdt om wie je bent.”
Semenya zegt dat ze elke atleet aanspoort om te ‘vechten’ als het hen ten goede komt, maar maakt zich geen illusies over de tol die haar juridische strijd van haar heeft geëist.
“Het haalt de persoon uit je, het haalt de kwetsbaarheid uit je”, zei Semenya. “Mensen zullen altijd een mening over je hebben. Je moet je echte gevoelens verbergen. Je kunt geen zwakte tonen. Het kost je de persoon die je bent.”
Bewerkt door Jonathan Harding
