Referentieberichten wakkeren de sjiitische stemming aan. De verkiezingen van oktober bereiden zich voor op de terugkeer van het stille publiek

Bagdad vandaag – Bagdad
Op 11 november 2025 bereidt Irak zich voor op het houden van parlementsverkiezingen op een cruciaal moment in de loop van de staat en de samenleving. Deze verkiezingen vallen samen met grote uitdagingen: een zwak vertrouwen van de bevolking in de resultaten, de ontevredenheid van burgers over de herhaling van politieke figuren en verschuivende allianties tussen elites. Voor deze scène stelt Murtada Al-Saadi, lid van de parlementaire juridische commissie, een lezing voor van de ongelijkheid in electorale deelname onder de Iraakse componenten, en suggereert een relatieve toename in de sjiitische gebieden als gevolg van de ‘positieve variabelen’ die aan de horizon opdoemen.
Al-Saadi zei tegen Bagdad Today: “De deelname van de belangrijkste Iraakse componenten zal naar verhouding variëren afhankelijk van de huidige metingen. De huidige indicatoren laten zien dat de deelnamecijfers hoog zullen zijn in de westelijke regio’s die worden bewoond door de soennitische component, evenals in de noordelijke provincies met een Koerdische meerderheid.” Hij voegde eraan toe: “De situatie in de sjiitische gebieden is relatief anders, maar er zijn veranderingen aan de horizon… de belangrijkste daarvan zijn de boodschappen van de religieuze autoriteit en de politieke elites om eraan deel te nemen.”
Hier probeert Al-Saadi toezicht te houden op wat kan worden omschreven als een ‘componentongelijkheid’. In de soennitische en Koerdische gebieden zou er – volgens zijn lezing – een grotere deelname kunnen zijn, misschien als gevolg van lokaal enthousiasme of de wens om representatieve ruimtes in beslag te nemen. Wat de sjiitische gebieden betreft, wordt aangegeven dat de respons nog steeds ongelijkmatig is, maar er zijn tekenen van optimisme.
Bij de komende verkiezingen is het winnen van zetels niet alleen het criterium, maar is de participatiegraad zelf een indicator geworden van de toestand van het politieke systeem en de Iraakse samenleving. Zoals uit een onderzoek van Chatham House blijkt, “zullen de verkiezingen in wezen een test zijn voor de gezondheid van het systeem zelf.”
Terwijl de Onafhankelijke Hoge Kiescommissie aankondigde dat meer dan 21 miljoen Iraakse kiezers stemrecht hebben, waarbij ongeveer 7.754 kandidaten strijden om 320 zetels, blijft de deelname van het volk open voor de vraag: “Zullen burgers komen opdagen die moeite hebben om eraan te wennen?”
Dit ging gepaard met waarschuwingen dat een zwakke participatie de legitimiteit zou kunnen verzwakken en de resultaten van de verkiezingspraktijk zou kunnen ondermijnen. Vanuit dit standpunt zal wat Al-Saadi zei over een mogelijke toename van de participatie in sjiitische gebieden, indien gerealiseerd, niet slechts een statistisch cijfer zijn, maar eerder een politieke en maatschappelijke boodschap.
De analyse van Al-Saadi is gebaseerd op twee hoofdpunten:
Ten eerste: Roept op tot het gezag en de elites
Al-Saadi wijst erop dat “boodschappen van autoriteit en uitnodigingen van elites en politieke leiders om deel te nemen een tastbare impact beginnen te hebben in het sturen van de publieke opinie naar de stembussen.” Deze oproepen zouden – als ze waar zijn – kunnen dienen als een stimulans in sjiitische gebieden die de neiging hadden voorzichtig te zijn of zich te onthouden, vooral na de golven van protesten en maatschappelijk beleid van de afgelopen jaren.
Ten tweede: lokale en regionale veranderingen
Aan de andere kant is het Iraakse electorale toneel getuige van veranderingen: de toewijzing van een groot aantal kandidaten, de interventie van de economische en politieke klasse met nieuwe gezichten, en een aangepast kiesstelsel. Voorbeeld: Ongeveer 100 grote handelaren en investeerders nemen deel aan de verkiezingen, wat de economische participatie en lokale revitalisering kan stimuleren. Ook laten het moderne kiesstelsel en de logistieke procedures zien dat het systeem een robuuster beeld van participatie probeert te schetsen dan voorheen.
Als het Midden-Oosten, de regionale druk en binnen Irak de verkiezingen in de context plaatsen van een “cruciaal moment” voor Irak, dan zijn de participatiecijfers een essentieel onderdeel van de vergelijking van legitimiteit en sociale dynamiek. Gezien de uitspraken van Al-Saadi is het waarschijnlijk dat de sjiitische regio’s ontvankelijker zullen zijn voor deelname als gevolg van veranderingen in het discours en gemeenschapsinitiatief, wat ertoe zou kunnen leiden dat de eerdere deelnamepercentages bij de verkiezingen voor de provinciale staten van 2023 worden overschreden. Deze verwachting blijft echter afhankelijk van wat er in de resterende weken vóór de stemming kan gebeuren.
11 november zal worden beschouwd als “de echte beslissende factor”, zoals Al-Saadi zegt, om de uiteindelijke deelnamepercentages te bepalen. Maar het is belangrijk op te merken dat de verwachting van een grotere deelname in sjiitische gebieden nog steeds met verschillende risico’s gepaard gaat: aanhoudende frustratie onder het volk, mogelijke boycots en de reproductie van oude gezichten.
Tegelijkertijd zal deze stijging, als deze wordt gerealiseerd, niet slechts een getal zijn, maar eerder een weerspiegeling zijn van de installatie van het mechanisme van ‘het grijpen van participatie’ door componenten die minder enthousiast waren, en geeft het een politieke en sociale impuls voor een effectievere vertegenwoordiging.
Daarom hangt succes niet alleen af van wie er zal winnen of hoeveel zetels hij zal winnen, maar ook van wie naar de stembussen gaat en in welke mate de deelname over de componenten wordt verdeeld. Daarom vormt de lezing van Al-Saadi een sleutel tot het begrijpen van het verloop van de verkiezingen twee weken voor het begin ervan.
Bron: Afdeling Monitoring en Follow-up – Bagdad Today



