Week Songfestival zonder Nederland: ‘Zodra je landen op een scorebord zet, wordt het politiek’

De tv-kijker moet het de hele week doen met het Eurovisie Songfestival zonder Nederland. We doen niet mee. Betekent dat dat er helemaal geen Songfestival op televisie is? Integendeel. Andere Tijden zorgt vanavond bijvoorbeeld voor een heel aardige invulling.

AVROTROS trok vorig najaar de stekker uit de Nederlandse deelname aan het Songfestival. De reden: Israël mag nog steeds meedoen. Meerdere landen besloten hetzelfde. In een statement meldde de ormoep: ‘AVROTROS kan de deelname van Israël in de huidige situatie niet langer verantwoorden gezien het voortdurende en ernstige menselijke leed in Gaza.’ Vorig jaar haalde Nederland met Claude nog de finale.

Songfestival: van liedjesfeest tot politiek spelletje

Dat statement was pittig, maar inmiddels staat AVROTROS een beetje aan de zijlijn terwijl bijna niemand het er meer over heeft. De NOS pakte de draad op en zendt het Songfestival morgen, donderdag en zaterdag van begin tot einde uit. Een team is naar het Oostenrijkse Wenen gestuurd en ook zijn er voorbeschouwingen.

Wat wel duidelijk is geworden en eigenlijk al heel wat jaren zo was: waar het Songfestival ooit als liedjesfeest was bedoeld om Europese landen in tijden van wederopbouw te verbinden, is het ‘een politiek spelletje geworden’. Dat is vanavond de insteek van Andere Tijden, een uitzending die Metro alvast bekeek voor tv-rubriek Blik op de Buis. Normaal is Andere Tijden op NPO 2 te zien, maar door het Songfestival-onderwerp verhuist het naar de belangrijkste zender van de publieke omroep, NPO 1. Verrassend is de eenmalige terugkeer van presentator Hans Goedkoop. Hij presenteerde Andere Tijden tussen 2000 en 2019 en is even terug op het oude nest.

Cornald Maas wordt gemist in deze Andere Tijden

De invulling ‘Songfestival als politiek spel’ is alleraardigst (niet alleen vanwege de soms prehistorische beelden). Eén persoon ontbreekt echter: de wandelende Songfestival-encyclopedie Cornald Maas. Misschien wilde hij door het statement van ‘zijn’ AVROTROS niet, zou kunnen. Wel zien en horen we oud-deelneemsters Edsilia Rombley en Greetje Kauffeld en decorontwerper Ronald de Groot. Het meest interessant zijn echter Songfestivalkenner Felix Pot en Europa-journalist Stefan de Vries. Die laatste voelde de bui wel hangen: „Zodra je landen op het scorebord zet, ontkom je er niet aan dat het politiek wordt.”

En dat werd het. Felix Pot stipt de eerste keer aan, toen Griekenland en Turkije een conflict hadden over de Turkse bezetting van Cyprus (1975). Griekenland weigerde deelname en keerde een jaar later terug met een protestlied, waarna Turkije van deelname afzag. In de beleving van deze Metro-kijker geeft Griekenland sindsdien altijd douze points aan Cyprus en andersom.

Politieke boodschappen tijdens het Songfestival

Zo volgde er veel meer. Israël zong regelmatig politieke boodschappen en de val van De Muur in Berlijn zorgde voor veel meer deelnemende landen. Oekraïne en Rusland belandden tegenover elkaar (langer geleden en in de huidige tijd). Oekraïne won de editie van 2022, toen Rusland het land een paar maanden eerder was binnengevallen. Stefan de Vries over de inzending van Kalush Orchestra: „Hartstikke leuk liedje, maar zonder die inval had het natuurlijk nooit gewonnen.” Een enkele keer eiste de organisatie van het Songfestival, de EBU, tekstwijzigingen of werd een land geweigerd. Meestal beweert EBU bij hoog en bij laag dat het festijn alleen om de muziek gaat.

Stefan de Vries weet wet beter: „Het Songfestival is een reflectie van de gevoelens, de ontwikkelingen, de politiek en de geschiedenis van Europa.” Ooit vond hij de inzet van cultuur om landen tot elkaar te brengen overigens wel een goed idee: „Het was diplomatie in een glitterpak.”

Interessant. Buiten de rode draad om, krijg je als kijker ook andere leuke feiten over het Songfestival mee. Dat Nederland bij de organisatie in 1970 bijvoorbeeld de introductiefilmpjes van de landen die meedoen bedacht. Ze zijn er nog altijd.

Aantal blikken uit 5: 3,5

Andere Tijden Songfestival is vanavond (maandag 11 mei) om 21.25 uur te zien op NPO 1. Terugkijken kan via NPO Start.

Meer lezen over (nieuwe) programma’s op tv?

• Week Songfestival zonder Nederland: ‘Zodra je landen op een scorebord zet, wordt het politiek’
• Elske DeWall speelt verstoppertje in tv-spel ‘Hide & Seek’: ‘In Friesland werd ik pas na 4 dagen gevonden’
• Realitygezin met 22 kinderen in chaos: zo legt een virus het huishouden van Sue en Noel Radford plat
• The Moneymakers: in een week zoveel mogelijk winst maken met 1000 euro, hoe doe je dat?
• Tom Egbers ontrafelt mysterie rond Joodse Jetty (24): slechts één brief bleef over