Andy Burnham wordt ook wel de ‘Koning van het Noorden’ genoemd. De 52-jarige Labour-politicus staat bekend als een voorvechter van de werkende middenklasse. Een man die duidelijk spreekt en de derde grootste stad van Groot-Brittannië bestuurt met een duidelijke visie.
Leiderschap
Zijn visie op leiderschap is gebaseerd op wat hij ‘Manchesterisme’ noemt: het wegnemen van meer macht bij de regering in Westminster, minder controle van de centrale overheid over de overheidsuitgaven en het stimuleren van de economische groei door te investeren in infrastructuur en transport.
Ook heeft hij duidelijk gemaakt dat hij belangrijke publieke voorzieningen, zoals energie, water en spoor, weer in handen van de overheid wil leggen.
Maar bovenal maakte Burnham zichzelf populair bij zijn medeburgers als man van het volk. Toen zijn stad tijdens de pandemie werd afgesloten en zijn verzoek om financiële steun werd afgewezen, kwam hij openlijk in botsing met de toenmalige premier Boris Johnson.
Tijdens een live persconferentie kreeg hij te horen dat de regering geen extra steun zou verlenen, waarop hij zichtbaar verontwaardigd reageerde en het besluit ‘meedogenloos’ noemde. Een dag later komt de overheid met 60 miljoen pond. Dit levert Burnham zijn titel op als ‘Koning van Noord-Engeland’.
Salaris voor daklozen
Burnham maakte zichzelf eerder populair door een deel van zijn salaris te doneren aan een daklozenopvangcentrum in zijn stad. Eén op de drie Britten denkt nu dat Burnham het als premier beter zal doen dan Keir Starmer. En veel Labour-parlementsleden lijken die mening te delen.
Volgens veel parlementariërs moet Labour een andere koers varen als het over twee jaar de nationale verkiezingen wil winnen. Vooral na de teleurstellende resultaten bij de lokale verkiezingen eerder deze maand, waar Nigel Farage’s radicaal-rechtse Reform UK aanzienlijke winst boekte. Binnen die discussie wordt Burnham steeds meer gezien als een mogelijk geheim wapen om die verandering binnen Labour te bewerkstelligen.
Politieke risico’s
Maar critici zijn van mening dat het succes van Burnham in Manchester niet automatisch betekent dat hij het goed zal doen als premier. Speculaties over zijn mogelijke terugkeer in de nationale politiek hebben zelfs voor onrust op de financiële markten gezorgd, waardoor het Britse pond is gedaald. Beleggers vrezen het beleid van Burnham omdat het hogere uitgaven en schulden zou betekenen.
Burnham heeft nooit een geheim gemaakt van zijn ambities voor het premierschap. Twee keer eerder stelde hij zich zonder succes kandidaat voor het leiderschap van de Labour Party. In 2010 verloor hij de leiderschapsverkiezingen van Ed Miliband, in 2015 was hij kansloos tegen Jeremy Corbyn.
Onzekere weg
Maar deze keer staat een ander probleem hem in de weg. Als burgemeester kan hij zich niet kandidaat stellen voor de Labour-leiding. Aan zo’n interne verkiezing kunnen alleen leden van het parlement deelnemen.
Burnham zal dus eerst een zetel in het parlement moeten veiligstellen. Vorig jaar werd een poging van de burgemeester van Manchester om terug te keren naar Westminster geblokkeerd door premier Starmer. Maar de premier maakte vandaag bekend dat hij Burnham niet in de weg zou staan.
Het zittende parlementslid voor het kiesdistrict Makerfield heeft zelfs zijn zetel opgegeven om de weg vrij te maken voor Burnham.
De uitdaging voor de burgemeester van Manchester is nog niet voorbij. Bij de nationale verkiezingen van 2024 eindigde Reform UK als tweede in het kiesdistrict, met slechts 5.399 stemmen verschil, ondanks dat de partij van Nigel Farage voor de eerste keer deelnam.
En zelfs als Burnham erin slaagt een zetel in het Britse parlement te bemachtigen, is de strijd nog niet voorbij. Hij zal dan de steun van 81 parlementsleden moeten verzamelen om leiderschapsverkiezingen te organiseren.
De tussentijdse verkiezingen in het Makerfield-kiesdistrict zullen naar verwachting op 19 juni plaatsvinden. En dat betekent een lange en onzekere weg voor Burnham, vol politieke hobbels.
