Duitsers die dicht bij de grens wonen, hopen dat Nederland snel strengere regels maakt rond arbeidsmigratie. Sommige Nederlandse bedrijven huisvesten hun personeel namelijk in Duitsland en dat brengt problemen met zich mee.
Woekerhuren, appartementen met kakkerlakken en veel te krappe kamertjes: burgemeester Stephan Luyven van de gemeente Goch maakt zich er grote zorgen over. In het stadje net over de grens bij Noord-Limburg wonen veel arbeidsmigranten.
Eén kamer met alleen een matras, dat is natuurlijk geen echte woning.
De Duitse overheid nam al meerdere maatregelen om misstanden met arbeidsmigranten te voorkomen. Zo mogen woningen niet worden gekoppeld aan een arbeidscontract en geldt voor bedrijven in de vleessector een uitzendverbod, wat betekent dat ze geen uitzendkrachten mogen inzetten.
Die maatregelen gelden niet in Nederland. Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dreigde afgelopen week nog met zo’n uitzendverbod voor de vleessector, maar het is niet zeker of die er daadwerkelijk komt.
‘Nederlandse’ misstanden
Als het aan Luyven ligt wel. “We bestrijden in Duitsland de symptomen van wat er in Nederland gebeurt. Ik verwacht eigenlijk dat Nederland deze wetten nu gaat meenemen zodat er ook in Nederland duidelijke regelgeving komt.”
De burgemeester van Goch kan niet bij alle arbeidsmigranten achter de voordeur kijken. Toch heeft hij een aardig beeld van de woonomstandigheden van met name Oost-Europese arbeidsmigranten. “Jaren geleden zagen we al dat meerdere uitzendkrachten op één kamer wonen. Met alleen een matras, meer niet. Dat is natuurlijk geen echte woning.”
De mensen zijn helaas erg bang.
Nieuwsuur ging op pad met Nicoleta van BEAM, een adviescentrum dat arbeidsuitbuiting bestrijdt namens de Duitse overheid. Ze schat dat Goch zo’n tweeduizend arbeidsmigranten huisvest – op een totaal van 35.000 inwoners – en herkent het beeld dat de burgemeester schetst.
“De woonomstandigheden zijn hier heel slecht. Voor kleine kamertjes wordt veel te veel huur gevraagd.” Ook vertelt ze dat veel woningen zijn gekoppeld aan arbeidscontracten, wat maakt dat mensen zomaar op straat kunnen belanden.
Veel arbeidsmigranten in Goch komen uit Roemenië. Geen van hen wil ons te woord staan. “De mensen zijn helaas erg bang”, zegt Nicoleta. Bij één huis mag ze wel in haar eentje naar binnen – zonder cameraploeg dus – en daar stuit ze op kakkerlakken. “De bewoners hebben ons laten zien dat ze 450 euro per persoon betalen. Dus 900 per kamer.”
Nederlands bedrijf voor Duitse rechter
Nederlandse bedrijven kiezen er soms voor hun arbeidsmigranten in Duitsland te huisvesten omdat woningen daar goedkoper zijn. Ook RMS Meat Specialist, een uitzendbureau dat arbeidsmigranten voor de vleessector levert, erkent dat de financiën “een van de redenen” zijn om te kiezen voor Goch.
Vorige maand kwam daar nog bij dat het Duitse OM drie bestuurders van RMS vervolgt omdat ze woekerhuren zouden vragen. Arbeidsmigranten betaalden voor een bed in een kamer 320 euro per persoon per maand, uitgaande van twee personen per kamer. Volgens het OM zou dat om en nabij de 128 euro moeten zijn.
RMS-Huisvestingsmanager Wim Dassen, die zelf niet als verdachte geldt, zegt een rechtszaak met vertrouwen tegemoet te zien. Volgens hem is 128 euro niet realistisch.
Dassen liet Nieuwsuur zien hoe ‘zijn’ arbeidsmigranten wonen in Goch:
‘Kijk jij maar eens of je een huis kan huren voor 128 euro in de maand’
De Nederlandse Tweede Kamer debatteerde afgelopen week over arbeidsmigratie. Minister Vijlbrief vertelde het parlement dat hij en zijn voorgangers sinds 2021 al 29 gesprekken met specifiek de vleessector hebben gevoerd. Dat leidde vooralsnog niet tot “de noodzakelijke vooruitgang”.
Daarom stelt Vijlbrief de sector een deadline: voor 15 juni moeten arbeidsomstandigheden van uitzendkrachten zijn verbeterd. Gebeurt dat niet, dan wil hij een uitzendverbod instellen. “Je kunt je ook afvragen waarom een sector waarin het werk permanent is, met zo veel arbeidskrachten op uitzendbasis werkt.”
Veel Kamerleden vinden dat de politiek te lang te weinig heeft gedaan aan misstanden rond arbeidsmigratie. Ook benadrukken ze dat de problemen zich niet alleen beperken tot de vleessector.
Brancheorganisatie VleesNL laat in een reactie weten dat ze een actieplan hebben om te verbeteren en daar nu tot en met de deadline van minister Vijlbrief hard aan werken.
