Het beeld van de Kristallen Bolnevel onthult een glimp van de dood van een ster

Een nieuwe afbeelding toont een oogverblindend hemellichaam: een ster, gecombineerd met een andere, in de greep van stervende, die lijkt op een kristallen bol.

Wetenschappers hebben het beeld vastgelegd van NGC 1514, bijgenaamd de Kristallen Bolnevelmet de Gemini Multi-Object Spectrograaf. Het instrument is gemonteerd op de Gemini North-telescoop, die zich op Maunakea, een slapende vulkaan op Hawaï, bevindt.

Onderzoekers hebben ‘s avonds een paar uur gereserveerd om de hemel te observeren en iets ontzagwekkends te identificeren, zei astronoom Travis Rector.

“Het is een manier om met mensen te delen hoe geweldig ons universum is, dus de nevel was geen wetenschappelijk doelwit, maar er werd gekozen omdat hij er echt cool uitziet”, zegt Rector, lid van het NOIRLab-team dat de foto heeft gemaakt. NOIRLAb is een afkorting voor het National Optical-Infrared Astronomy Research Laboratory van de National Science Foundation.

De afbeelding onthult de opvallende details van de planetaire nevel, die zich op ongeveer 1500 lichtjaar van de aarde bevindt in het sterrenbeeld Stier. A lichtjaar is de afstand die het licht in één jaar aflegt, namelijk 9,46 biljoen kilometer (5,88 biljoen mijl) – wat betekent dat het licht dat op de afbeelding wordt afgebeeld ongeveer 1500 jaar geleden werd uitgezonden.

Planetaire nevels ontlenen hun naam aan het feit dat ze op planeten lijken als ze door een kleine telescoop worden waargenomen. Deze hemellichamen ontstaan ​​terwijl stervende sterren hun buitenste lagen uitstoten. Door het afstoten ontstaat er een gebied van stof en gas rond de kern van de ster: een witte dwerg.

“Ze hebben hun eigen specifieke vormen. Het zijn echt spectaculair mooie objecten en ze hebben vaak zeer complexe maar symmetrische structuren”, zegt rector, hoogleraar natuurkunde en astronomie aan de Universiteit van Alaska Anchorage.

Dankzij de verbluffende afbeelding kunnen wetenschappers observeren hoe een tweesterrensysteem wordt beïnvloed wanneer de ene ster eerder het einde van zijn leven bereikt dan de andere.

De Kristallen Bolnevel bevat een dubbelstersysteem: twee sterren die tegelijkertijd dicht bij elkaar zijn ontstaan ​​en om elkaar heen draaien. Meer dan de helft van de sterren in onze Melkweg maakt deel uit van meersterrensystemen. volgens NASA.

“De eerste ster blaast zijn buitenste lagen af. De andere ster draait, juist door rond die eerste ster te draaien, de boel op een hoger plan en maakt deze prachtige complexe vormen”, zegt rector gezegd.

De kleuren van de nevel lijken levendig dankzij een filter in de spectrograaf dat specifieke golflengten van licht doorlaat, wat overeenkomt met specifieke soorten gas. De roodachtige tinten zijn afkomstig van hete waterstof en het heldere blauw van hete zuurstof, de gassen die doorgaans het meest voorkomen in planetaire nevels.

De Duits-Britse astronoom William Herschel, die de term ‘planetaire nevel’ bedacht toen hij de planeetachtige vorm van de objecten opmerkte, zag de Kristallen Bolnevel voor het eerst in 1790.

De ene ster in dit dubbelstersysteem doet er negen jaar over om rond de andere te draaien, wat volgens Rector relatief lang is, en dit is een van de redenen waarom deze planetaire nevel een ongebruikelijke, wolkachtige vorm heeft.

Terwijl de ronddraaiende ster beweegt, karnt hij de gasschil die van zijn partner uitzet, waardoor de vorm van de nevel ontstaat – vergelijkbaar met de manier waarop suikerspin ronddraait om zijn suikerwolk te maken, zei rector.

Jan Cami, hoogleraar natuurkunde en astronomie aan de Western University in London, Ontario, vergelijkt planetaire nevels met vlinders vanwege hun uiteenlopende kleuren en vormen. Hij was niet betrokken bij het werk dat het nieuwe beeld voortbracht.

Het uiterlijk van een nevel kan veranderen bij gebruik van telescopen die op verschillende golflengten werken.

“Als je met de James Webb-ruimtetelescoop naar hetzelfde object kijkt, zou je zweren dat je in werkelijkheid naar een heel ander object kijkt”, zegt Cami. “Het is een van de redenen waarom we deze objecten op verschillende golflengten bestuderen.”

Hoewel Herschel deze nevel meer dan twee eeuwen geleden ontdekte, observeren wetenschappers er nog steeds en leren ze ervan. Naarmate de technologie verbetert, kunnen telescopen details oppikken en beelden van hogere kwaliteit vastleggen.

Planetaire nevels hebben een relatief kortstondige stervensfase: ongeveer 10.000 jaar. Dit korte tijdsbestek stelt wetenschappers astronomisch gezien in staat de hemellichamen te observeren terwijl ze het einde van hun leven bereiken, aldus Cami.

“Over tien tot twintig jaar kun je de temperatuur van de centrale ster zien veranderen, je zien wat voor effect dit heeft op de nevel. En je kunt zien hoe dit materiaal zich uitbreidt de ruimte in, waardoor je informatie krijgt over hoe snel de ster massa verliest”, zegt Cami. “Daarom is het interessant om ze om de paar jaar te blijven monitoren.”

Deze boeiende beelden zijn voor iedereen spannend, zelfs voor astronomen die in telescopen kijken en voortdurend voorheen onopgemerkte hemellichamen tegenkomen.

“Ik heb veel beelden gezien en op een gegeven moment denk je: waarschijnlijk heb ik het meeste wel gezien, en dan krijg je zoiets als dit en oh mijn god, het is weer spectaculair”, zei Cami.

Meld u aan voor CNN’s Wonder Theory wetenschappelijke nieuwsbrief. Verken het universum met nieuws over fascinerende ontdekkingen, wetenschappelijke ontwikkelingen en meer.