Pijnlijke docu: non Truus redde 200 ‘wegwerpkinderen’, of vulde zij haar zakken met illegale babyroof?

‘De non van de wegwerpkinderen’ werd ze genoemd, en ook ‘de adoptienon’. Ze regelde vanaf de jaren 70 dat tweehonderd kansloze baby’s vanuit Chili naar Nederland kwamen. Of was het werk van Truus Kuijpers misschien wel allesbehalve mooi en werd zij er vooral zelf beter van? Wat een ongelooflijk verhaal.

Dat ook zeer pijnlijke verhaal is vanavond op tv te zien. De non en de wegwerpkinderen, heet de indringende documentaire (omroep WNL). Metro zag de uur durende film van journalist en programmamaker Tanja Kok alvast voor televisierubriek Blik op de Buis. Kok sprak met geadopteerde kinderen in Nederland, nu veertigers en vijftigers. Zij deed drie jaar onderzoek en bezocht ook Chili, bijgestaan door correspondent Zuid-Amerika Jelle Baars.

Non Truus Kuijpers heeft elke aantijging altijd ontkend

Gaf Truus Kuijpers uit naastenliefde kansloze kinderen een nieuw leven? Of was de zuster de spil in een netwerk van illegale adopties en was zij betrokken bij kinderhandel? Sprak de non de waarheid of verkondigde ze leugens? Daar draait het om in De non en de wegwerpkinderen.

Tanja Kok slaagde er in 2022 in adoptienon Truus Kuijpers exclusief te spreken. Het werd het eerste én het laatste tv-interview dat ze ooit gaf. Tien dagen na de opname overleed de non plotseling op 89-jarige leeftijd aan een hartstilstand. Er zijn interviewfragmenten in de docu te zien. Kuijpers heeft altijd ontkend (ze werd in Chili ooit gearresteerd) en bleef dat tot haar dood doen. „God is mijn getuige en dat zweer ik van harte. Ik zou me rotgeschaamd hebben; kinderen zijn geen koopwaar. Nee, ik heb niks te vrezen. Ik wilde helpen; deze kinderen hadden ouders nodig.”

Vanuit een tehuis kon Truus binnen no-time een baby regelen

Truus Kuijpers opent in de jaren 70 het tehuis Las Palmas in Santiago de Chili. Een kindertehuis voor, zoals zij het zelf noemde, ‘wegwerpkinderen’. Donaties stromen binnen voor ‘dat prachtige werk’. Algemeen Dagblad schenkt zelfs een keer een ton. Uit heel Nederland komen adoptieverzoeken van kinderloze echtparen die al lang wachten, want het werd bekend dat zuster Kuijpers snel baby’s kon leveren. In korte tijd bouwde zij een succesvol adoptienetwerk op. Maar waren haar praktijken allemaal wel legaal?

Ga vooral kijken en je verbazen. Het is onvoorstelbaar allemaal. Metro kan er, hoezeer non Truus ook ontkende, niets anders van maken dan dat elke verhaallijn in deze docu haar ‘ik weet van niks’ tegenspreekt. We sommen een aantal zaken op. Analfabete Chileense moeders moesten bijvoorbeeld in het ziekenhuis een formulier ondertekenen om hun kind te erkennen. In werkelijkheid tekenden zij een afstandsverklaring. Ze kregen vervolgens te horen dat hun kindje dood was. Later organiseerde de Nederlandse non zogenaamde ‘rootsreizen’. Adoptiekinderen konden voor flinke bedragen onder leiding van Truus Kuijpers hun biologische moeder zien. Achteraf is uit DNA-testen gebleken dat in een aantal gevallen de geadopteerden door de non aan totaal verkeerde Chileense families werden gekoppeld.

1,2 miljoen voor de oude dag van Truus Kuijpers

„Een kordate vrouw”, noemt een van de adoptieouders de non in de docu. „Maar verder niet meer dan een regelnicht.” Haar pensioen had Truus Kuijpers blijkbaar ook geregeld. Na haar dood werd er in het kindertehuis nog een financiële post met 1,2 miljoen euro voor de oude dag van de non gevonden.

Tanja Kok spreekt in Chili een van de moeders, die in het ziekenhuis ’s nachts een leeg wiegje vond. Haar baby was dood, kreeg zij te horen. Of ze haar kleine nog even mocht zien? Het ijskoude antwoord: „Wat hier doodgaat, eindigt op de vuilnisbelt.”

De baby van de vuilnisbelt doet zijn verhaal ook in de documentaire. „Hier zit ie, het dode kindje”, zegt Alejandro, die opgroeide in de Achterhoek. Ook hij kreeg als twintiger (voor veel geld) de kans om zijn biologische moeder te zien. Hij kreeg van non Truus welgeteld een half uur en keerde verbijsterd over de oceaan terug. In 2016 laat Alejandro in Chili echter een bom ontploffen, als hij op de nationale tv over zijn adoptie vertelt. Truus, behoorlijk oud inmiddels, wordt op straat opeens herkend als ‘die vrouw die de kinderen stal’. In het interview met Tanja Kok zegt ze: „Hoe komt dat joch er na veertig jaar bij?”

Aantal blikken uit 5: 4

De non en de wegwerpkinderen is vanavond (vrijdag 28 augustus) om 20.30 uur te zien bij WNL op NPO 2. Terugkijken kan via NPO Start.

Meer lezen over (nieuwe) programma’s op tv?

• Rutger Castricum in gesprek met buitenlanders waarover online zoveel wordt geklaagd: ‘Ze zijn de nationale zondebok’
• Camera’s op 6 deelnemers marathon Amsterdam, zoals de blinde Joost: binnen 8 weken zag hij vrijwel niets meer
• Fort Alpha is na 30 jaar terug: mbo’ers hebben nu burn-outs, depressies en problemen met drugs
• Gerda nam na seksueel geweld ontslag als hulp in de huishouding: ‘Mijn moeder was toen boos, op mij’
• Zeeuwse Bart (28) was een van de eerste homoseksuelen die aan aids stierf: ‘Bij de begrafenis werd zijn naam niet genoemd’