‘Ik kon me niet bewegen of iets duidelijk maken’

Jose Bruinewoud (45) hoort tijdens haar openhartoperatie plotseling de chirurgen praten. Ze is wakker, maar kan door de spierverslappers niet bewegen of iemand waarschuwen. Het zeldzame verschijnsel staat bekend als ‘accidental awareness’ tijdens narcose. „Dit gebeurt alleen in films”, vertelt ze aan Metro. 

Jose is sinds haar geboorte al hartpatiënt en is meermaals geopereerd aan haar aandoening. „Vorig jaar onderging ik mijn vierde hartoperatie vanwege een ontsteking en moest er een kunstklep worden geplaatst. Maar toen ik op de intensive care lag te herstellen, bleek dat er vocht bij mijn hart zat, waardoor ik benauwd was. De artsen besloten dat ik met spoed opnieuw onder het mes moest.” 

Jose hoort tijdens haar openhartoperatie plotseling de chirurgen praten

Dus wordt Jose in dezelfde week opnieuw naar de OK gebracht. „Daar werd ik in slaap gebracht en begon de operatie. Totdat ik plots – terwijl ik onder narcose op de operatietafel lag – stemmen hoorde.” 

Jose voelt onder meer de slang van de beademing, de handelingen rondom haar borstkas – zoals het dichtnaaien en deppen met doekjes – en ze hoort de chirurgen praten en grapjes maken. „Ik probeerde op allerlei manieren duidelijk te maken dat ik wakker was, maar ik kon me niet bewegen. Zelfs niet met mijn tong of vingers. Hoewel ik geen pijn had, voelde ik wel een hele hoop. De artsen zagen op de monitor dat ik persneiging kreeg en merkten op dat de narcose niet werkte. Toen zij zich realiseerden dat ik bijkwam, spoten ze snel nieuw narcosemiddel bij. Tijdens de operatie ben ik zeker tien minuten wakker geweest.” 

Eerder sprak Metro met plastisch chirurg Mariëlle Jippes over hoe chirurgen urenlang kunnen opereren en beantwoordde ze meer vragen over de OK. En SEH-arts Heleen Lameijer vertelde aan Metro welke veelvoorkomende ongevallen en ongelukken zij regelmatig ziet.

Jose kan door spierverslappers niet duidelijk maken dat ze wakker is

Jose legt uit dat ze inmiddels – een jaar na de operatie – kan praten over het incident. „Dat lukte me in het begin niet, maar daar heb ik gelukkig psychische hulp bij gekregen. Dit is een verhaal dat je normaal alleen in films ziet gebeuren. Het is namelijk iets heel engs. Je ogen zitten dichtgeplakt en je zit gevangen in je eigen lichaam.”

Als Jose bijkomt op de IC, probeert ze direct de verpleegkundigen te waarschuwen. „Ik had nog beademing in mijn mond, maar ik wilde direct vertellen wat er was gebeurd. De verpleging zag aan mijn ogen dat er iets aan de hand was. Vanaf het moment dat ik kon praten, riep ik gelijk: ‘Ik heb alles meegekregen!’”

De artsen en anesthesist worden erbij gehaald en Jose krijgt duizendmaal excuses aangeboden voor het voorval. „De chirurgen waren heel erg geschrokken en zijn allemaal bij me aan bed gekomen. Ik bleek een zeer uitzonderlijk geval te zijn, maar zoiets kan dus wel gebeuren. Later is daar een calamiteitenmelding van gemaakt.” 

Hoe zeldzaam is wakker worden tijdens een narcose?

Uit Amerikaans onderzoek blijkt overigens dat vrouwen vaker ontwaken uit narcoses dan mannen. Maar hoe kon dit bij Jose misgaan? „Ik had tijdens de operatie drie infusen in mijn arm. Eén voor het slaapmiddel, één voor pijnstilling en een spierverslapper. Maar het slaapmiddel is kennelijk gaan lekken, waardoor de narcose niet werkte. Daarentegen werkten de spierverslappers wel, waardoor ik me dus niet kon bewegen. De anesthesist vertelde dat ze later rond het verband bij mijn arm het vocht konden zien dat gelekt had. De druk en haast van de spoedoperatie hebben de boel op scherp gezet. Die omstandigheden en stomme pech hebben ervoor gezorgd dat het kraantje met narcosemiddel is gaan lekken. Helaas kan zoiets gebeuren.” 

Maar de angst en impact van deze ‘calamiteit’ zijn voor Jose nog lange tijd groot. „Zodra verpleging of artsen iets moesten doen rondom mijn borstkas, raakte ik volledig in paniek. Mijn moeder is de weken na de operatie bij me gebleven en is in het ziekenhuis blijven slapen. Ik was net een klein kind dat continu moest huilen. Ik was niet boos, maar heel erg geschrokken. Tegelijkertijd was ik ook dankbaar dat ik er nog was. Als de artsen mij niet hadden geholpen, was ik er niet meer geweest. Mijn verhaal is en blijft zeldzaam. Maar heel weinig mensen worden tijdens een operatie wakker. Zeker niet bij zulke grote operaties als die van mij.” 

Na de operatie is Jose maandenlang bang om te slapen

Jose ligt uiteindelijk acht weken lang in het ziekenhuis. „Die weken bestonden uit veel angst en paniek. Na het ziekenhuis ben ik naar mijn ouders gegaan om daar te revalideren. Thuis heb ik een groot gezin en bij mijn ouders kon ik herstellen. Ook thuis moest mijn moeder de eerste weken bij mij blijven slapen en ik kreeg slaapmedicatie. Ik was namelijk bang om in slaap te vallen en vreesde voor flashbacks. Gelukkig heb ik dat rustig kunnen afbouwen en verdwenen ook die paniek en angsten. Maar als ik mijn verhaal doe, dan denk ik nog steeds: ‘Wat heb ik toch meegemaakt?’” 

Inmiddels gaat het weer beter met Jose. „Sinds kort kan ik weer aan mijn conditie werken. Maar dat heeft zeker een jaar geduurd. Maar mijn hart blijft altijd een spannend onderdeel van mijn lichaam. Het is toch de motor van je lijf.”

Ze vervolgt: „Ik zie wel op tegen een toekomstige narcose. Ook al is het voor iets anders dan mijn hart. Überhaupt het idee van een narcose of operatie vind ik beangstigend. Maar ook daarin zal ik opnieuw begeleid worden. Ik mag nog steeds altijd bellen met een psycholoog of de anesthesist en ik heb leren benoemen wat mijn angsten zijn. Vanuit het ziekenhuis ben ik goed geholpen.” 

Daarom vertelt Jose nu wat haar tijdens de narcose overkwam

„Toch merk ik dat als ik er nu over praat, bepaalde gevoelens en herinneringen weer terugkomen”, zegt Jose eerlijk. „Maar toch wil ik mijn verhaal doen. Ook om anderen aan te moedigen om hierover te blijven praten. Er zijn meer mensen die een vergelijkbare ervaring hebben meegemaakt in de zorg. Het is belangrijk dat je daar hulp bij zoekt en erover blijft praten.” 

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties