beweegexpert Fabio D’Agata noemt 3 reacties van mensen op beweging

Word je boos als je verliest, of geef je juist snel op? Volgens beweegexpert Fabio D’Agata (42) onthult sportgedrag verrassend veel over je persoonlijkheid. In zijn boek Intelligent Bewegen legt hij uit hoe je die inzichten kunt gebruiken.

Als donderslag bij heldere hemel wordt sportman D’Agata als jonge twintiger overvallen door paniekaanvallen. Die stress en paniek dwingen hem zijn eigen relatie met sport en bewegen onder de loep te nemen. Want hoe je beweegt, zegt volgens Fabio een hele hoop over een mens.

Voor zijn paniekaanvallen beginnen, zien sport en beweging er bij sporter Fabio nogal competitief en prestatiegericht uit. Hij deed veelal aan balsporten, zoals voetbal, tennis of squash. „Ik wilde fit zijn, spannende wedstrijden spelen, beslissend zijn en winnen. Dat was wat ik had geleerd, het was wat ik om me heen zag en waar ik voor trainde. Maar het gaf me uiteindelijk ook paniek en stress”, zegt hij tegen Metro.

Eerder sprak Metro ook met sportpsychologen Tim Koning en Bart Heuvingh over wat we kunnen leren van topsporters. En topsporter en sportdiëtist Marijn de Wit vertelde aan Metro hoe je je sportprestaties met voeding kunt verbeteren.

Waarom Fabio D’Agata tijdens het sporten zijn grenzen overschreed

Fabio ervoer de paniekaanvallen overigens zelden tijdens het bewegen. „Ik werd vaak overvallen in de file in de auto, op werk, in de supermarkt of in de bioscoop. Dan kon het plots misgaan en eenvoudige dingen zoals boodschappen doen werden ineens spannend. De paniek was telkens zo ernstig dat ik dacht dat ik doodging. Dat kan ik nu herleiden naar onder meer mijn opvoeding, genen, het gevoel van onveiligheid en het continu over grenzen gaan. Maar naast dat ik daar nu op kan terugkijken, wilde ik vooral vooruitkijken. Ik wilde eruit komen.” 

Fabio wordt gedwongen om zijn omgang met sport en beweging kritisch te observeren. „Als ik namelijk op dezelfde manier bleef doorgaan, hielden mijn paniekaanvallen aan. Maar als ik zou stoppen met bewegen, dan ging ik me alleen maar slechter voelen. Dan werden mijn gedachten donkerder en mijn lichaam zwaarder. Ik wist dus dat ik moest blijven bewegen; het moest alleen anders.” 

Hoe Fabio D’Agata zijn paniekaanvallen leerde beheersen

Dus gaat de sportman op onderzoek uit om zijn paniekaanvallen de baas te worden. „Ik kwam erachter dat ik vaak over mijn grenzen ging en dat ik geen verbinding had met mijn lichaam. Ik luisterde niet naar mijn lijf. Ik moest die ‘winnen versus verliezen’-cultuur leren loslaten en in contact komen met mijn lichaam. Dan stap je namelijk heel anders een wedstrijdveld op.” 

En zo ontdekt Fabio – die inmiddels expert is op het gebied van lichaamsbeweging en mentale gezondheid – gaandeweg een eigen manier om snel van zijn klachten af te komen. „Toen dacht ik: ben ik de enige die dit kan? Of werkt dit ook bij anderen? Via beweging leerde ik snel gedragspatronen herkennen; daar begon ik vervolgens een methode voor te ontwikkelen. En ik denk dat dat anno 2026 hard nodig is. Een hoop mensen worstelen namelijk met mentale klachten.” 

Wat is intelligent bewegen en hoe werkt het?

Die methode voor intelligent bewegen – die Fabio benoemt in zijn gelijknamige boek – ziet er als volgt uit: „De stappen die je daarin zet, moeten bij je passen en moeten ervoor zorgen dat je intelligent leert bewegen. Ik ga je niet vertellen dat je een half uur moet wandelen, 10.000 stappen moet zetten of een marathon moet rennen. Nee, het gaat er niet om hoeveel je beweegt, maar wat je tijdens het bewegen ontdekt. Door jezelf fysiek uit te dagen, kom je in aanraking met gevoelens en gedragspatronen die normaal verborgen blijven. Wat gebeurt er als je verliest? Als je onder druk staat, of je grenzen bereikt? Daar begint Intelligent Bewegen. Je gebruikt die ervaringen om jezelf beter te begrijpen en nieuw gedrag te ontwikkelen door nieuwe vaardigheden te leren.”

Volgens de sportkenner onthul je met beweging namelijk veel meer over jezelf dan in een gesprek met een psycholoog. „In therapie zit je op een stoel, praat je met de therapeut, kun je sociaal wenselijke antwoorden geven of informatie achterhouden. Je controleert dat gesprek met je brein. Door beweging word je continu overrompeld door het spel, word je onder druk gezet en uitgedaagd. Het lichaam reageert veel impulsiever en komt daardoor dichter bij de aard van het beestje. Soms is dat mooi, soms lelijk, maar dat gedrag vertelt veel over jezelf.” 

Boos worden, opgeven of jezelf verwijten maken: 3 herkenbare reacties

Maakt dat therapie dan overbodig? „Absoluut niet”, aldus de beweegexpert. „Maar we leunen er wel te veel op. Praattherapie is een goede behandelmethode, maar we moeten het repertoire uitbreiden. Er zijn namelijk een hoop mensen die een andere aanpak nodig hebben. Die in plaats van zitten en praten, juist beweging en uiting kunnen gebruiken om problemen naar de oppervlakte te krijgen en ze dan op te kunnen lossen.”

Fabio schetst een voorbeeld: „Ik kan twintig balletjes naar jou toegooien, die jij moet proberen te vangen. Maar ik gooi sommige balletjes bewust scheef of te hard. Hoe reageer je daarop? Sommigen worden boos op mij, omdat ik verkeerd gooi. Maar er zijn ook mensen die zullen opgeven en anderen worden boos op zichzelf. Een mens kan op allerlei verschillende manieren reageren. De primaire reactie zit namelijk in jouw systeem en die gebruik je vaker. Wat zegt zo’n reactie over jou? Reageer je thuis of op werk ook zo? Vaak krijg je een inzicht waar je iets mee kunt. Door beweging kun je dat goed trainen en verbeteren. Je leert namelijk met je fysieke lichaam, brein, gevoelsleven en je hele hebben en houden. Waardoor je snel nieuw gedrag aanleert. Alles staat met beweging namelijk aan en werkt samen.” 

Wat jouw gedrag tijdens een wedstrijd over je kan zeggen

Kijkt Fabio nu naar iedere competitie of sportwedstrijd met deze ‘intelligent bewegen’-bril? „Dat zit er inmiddels wel in. Bij bijvoorbeeld topsport zie je dat de belangen enorm groot zijn. Er staat veel druk op topsporters. Zij moeten in een korte levensperiode extreem over grenzen gaan en presteren. Bij hen zie je daarom extreme vreugde als het lukt versus woede als het tegenzit. Het is dan bijvoorbeeld interessant om te aanschouwen wie zich het beste kan beheersen.”

Maar ook bij amateursporters zijn vaak patronen op het sportveld te herkennen. „Ook daar zie je een groep die maar blijft doorgaan, niet mag zeuren of aanstellen en over grenzen gaat. Daarnaast herken je ook andere types die neerslachtig worden, hun kop laten hangen of opgeven. Tijdens zo’n wedstrijdje kun je veel verschillend gedrag voorbij zien komen.”

Waarom je hersenen tijdens het sporten niet op nul staan

Als je intelligent wilt bewegen, gebruik je dus je lichaam én je brein. Maar gaat dat brein niet juist uit tijdens sport en beweging? Volgens Fabio is dat een misverstand. „Het is niet zo dat je tijdens het sporten ‘uit je hoofd gaat’ of nergens aan denkt. Tijdens beweging worden wel andere hersengebieden actief. Het ‘verstand op 0’-principe bestaat helemaal niet. Omdat het om een ander deel van het brein gaat, kun je het juist strategisch inzetten om gedrag te trainen. Bijvoorbeeld door ervoor te kiezen om te stoppen, terwijl je normaliter door zou gaan. Of andersom: juist doorgaan op de momenten dat je normaal gesproken zou opgeven. Door dat brein juist bij beweging slim in te zetten, leer je intelligent bewegen.” 

Volgens Fabio begint dat alles bij nieuwsgierigheid naar jezelf. „Ga tijdens het sporten eens niet voor datgene wat je normaal doet. Wat doe jij tijdens het sporten als het moeilijk wordt? En wat zegt dat over jou? Wees nieuwsgierig naar je eigen gedrag en gevoelens. Vergeet wat er daaromheen gebeurt en van je wordt verwacht. Gebruik beweging als een spiegel.” 

Hoe Fabio D’Agata naar eigen zeggen binnen 3 maanden klachtenvrij werd

De klachten van Fabio nemen uiteindelijk razendsnel af. „Zelfs tot verbazing van de arts”, legt hij uit. „Ik kreeg een betere band met mijn lichaam, leerde mijn gedrag veranderen en begreep mezelf steeds beter. Binnen drie maanden was ik klachtenvrij en ik heb daarna nooit meer een paniekaanval gehad. Ik beschik inmiddels over een stevige mentale gesteldheid die me weerbaar en veerkrachtig houdt.” 

De beweegexpert benadrukt nogmaals wat intelligente beweging een mens kan opleveren. „Vooral veel verbinding met jezelf en daardoor ook met anderen”, aldus Fabio. „We proberen mentale problemen nog te vaak op te lossen door erover te praten en na te denken. Terwijl ons lichaam een enorme bron van informatie is die we nauwelijks benutten. Ik zou willen dat we beweging niet langer alleen zien als een manier om fysiek gezond te blijven, maar ook als een manier om onszelf beter te leren kennen. Want wie zichzelf beter begrijpt, kan ook beter met anderen én uiteindelijk het leven omgaan.”

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties