De inhoud van een server op verzoek van Washington naar de VS sturen? ‘Nederland laat zich voor het karretje van Trump spannen’

‘Zullen we nog een beetje lawaai maken?”, roept Sanne Stevens. Kartonnen bordjes gaan omhoog, het getoeter van een vuvuzela zwelt aan, Stevens zelf schreeuwt: „Geen collaboratie met fascisme, geen collaboratie met Trump!”

Het geluid weerkaatst tussen de torens van het Amsterdamse Openbaar Ministerie aan het IJ, stratenmakers kijken op. Toch is de opkomst gering: zo’n vijftien demonstranten komen deze dinsdag in het geweer tegen het overdragen van de inhoud van een server aan de Verenigde Staten. Die server is van de Italiaanse internetdienstverlener Autistici/Inventati (A/I) en stond in Amsterdam. Op basis van een Amerikaans rechtshulpverzoek nam de Amsterdamse politie de server vorige week in beslag, om een kopie te maken van de inhoud en die door te sturen naar de VS. Dat laatste is nog niet is gebeurd.

Wat er gebeurt als de Amerikaanse regering tegen je is, voelen in Nederland aanklagers en rechters van het Internationaal Strafhof al, tegen wie de regering-Trump vergaande sancties heeft opgelegd. Met de actie tegen het Italiaanse internetcollectief ervaren ook activistische groeperingen en individuen, van wie blogs gehost werden door A/I, de gevolgen. Neem Sanne Stevens, organisator van het protest dinsdag: het Justice, Equity and Technology Project van de London School of Economics, waaraan zij verbonden is, had zijn site ondergebracht bij het platform. „Ik had een A/I-mailadres.”

De onlangs opgeheven organisatie werd gerund door vrijwilligers en bood gratis e-mailadressen en hosting van websites aan. Daar maakten wereldwijd zo’n twintigduizend mensen en organisaties gebruik van.
A/I begon een kwart eeuw geleden als hackerscollectief, maar vormde zich om tot een in Italië geregistreerde organisatie zonder winstoogmerk, gerund door vrijwilligers en gefinancierd met donaties. A/I was volgens de eigen omschrijving ‘antikapitalistisch’. Ze wilden niet verdienen aan de data van hun ‘cliënten’ en vonden online privacy belangrijk.

De organisaties die bij A/I een website hadden, waren in de praktijk ook vaak antikapitalistisch en noemden zich geregeld ‘antifascistisch’ of kortweg ‘antifa’. De Amerikaanse regering beschouwt ‘antifa’ tegenwoordig als een terreurbeweging. Op 26 augustus werd A/I dan ook toegevoegd aan de Amerikaanse sanctielijst, omdat het de digitale infrastructuur zou leveren voor gewelddadige antifa-cellen en andere links-extremistische militanten wereldwijd.

‘We are all A/I’

Voor het offline halen van websites die geweld of andere illegale zaken promoten, en bijvoorbeeld beelden van kindermisbruik verspreiden, bestaan procedures. Die zijn in het geval van de websites die op de servers van A/I draaiden niet gevolgd. Het gebruik van een terreursanctie om een internetdienstverlener in Europa uit de lucht te halen is grof geschut, dat direct gevolgen had.

De organisatie verloor binnen een dag zijn PayPal-account, dat werd gebruikt voor donaties en de .org-domeinnaam. Vervolgens bevroor de Italiaanse bank waar A/I een rekening had de toegang daartoe. Al snel besloten de vrijwilligers dat ze hun energie beter konden steken in het opheffen van hun organisatie. De afwikkeling daarvan is in volle gang.

Bij het kleinschalige protest in Amsterdam wordt een spandoek ontrold. „We are all A/I”, staat erop. Bert Prins (35) uit Den Haag leunt op een dranghek bij de stratenmakers. „Door het opsturen van de serverinhoud, voelt het alsof de VS Nederland hebben gekoloniseerd. We zijn afhankelijk gemaakt van Amerikaanse tech. Ik ben zelf al tien jaar van alle sociale media af, maar ik noem mezelf dan ook een privacywappie.”

Sanne Stevens komt bij hem staan. Stevens: „Misschien zijn mensen lamgeslagen door hoe snel de ontwikkelingen in de VS gaan, terwijl het zo zorgelijk is hoe het OM zich voor het karretje van Trump laat spannen.”

Kamervragen

Aan de hand van wat A/I overkwam is goed te zien hoe groot de macht van de VS is in de digitale wereld en de financiële sector. De zaak word niet alleen gevolgd door de demonstranten in Amsterdam, maar ook door techbedrijven, organisaties die zich met online burgerrechten bezighouden en Tweede Kamerleden. Afgelopen weken stelden regeringspartij D66 en de oppositiepartijen Pro, SP en de Partij voor de Dieren Kamervragen, waarin ze nadrukkelijk ook de koppeling maken met de sancties tegen het Internationaal Strafhof.

Het was een Amerikaans rechtshulpverzoek waardoor het OM de politie opdracht gaf de server van A/I in Amsterdam in beslag te nemen. Omdat Nederland en de VS juridisch samenwerken op basis van een rechtsbijstandsverdrag, waren er geen gronden om medewerking aan dat rechtshulpverzoek te weigeren, verklaarde het OM. „Het rechtshulpverzoek gaat over een strafbaar feit dat in Nederland ook zou worden vervolgd.”

Na een uurtje ‘lawaai maken’ bergen de demonstranten hun bordjes op. Iemand oppert, half grappend: „Kunnen we die server niet gewoon gaan ophalen?”

Geef cadeau





Deel





Mail de redactie