De hackers kregen hun losgeld, en de verzekeraar moet de schade vergoeden

De zaak
In de nacht van 3 op 4 februari 2021 slaan ze toe. Hackers die met inzet van malware en ransomware een cyberaanval uitvoeren bij Vertom, logistiek dienstverlener in de scheepvaart. Het ict-net van het bedrijf raakt grotendeels versleuteld en de hackers weten ten minste 13.228 bestanden te kopiëren en over te dragen naar een externe locatie.
Vertom licht diezelfde dag nog zijn ‘cyberverzekeraar’ in, Chubb European Group. Twee dagen later betaalt Vertom de hackers 27 bitcoin aan losgeld, dan omgerekend 921.800 euro. De verzekeraar weigert het losgeld en de onderhandelingskosten te vergoeden – waar volgens de polis dekking voor is. Chubb vermoedt dat de gebruikte ransomware en malware ontwikkeld zijn door – of afkomstig zijn van – Evil Corp, een Russische hackersgroep die op een Amerikaanse sanctielijst staat. De verzekeraar vreest sancties van het Amerikaanse ministerie van Financiën als hij de schade zou dekken en beroept zich op een uitsluitingsclausule.
Vertom laat het er niet bij zitten en krijgt gelijk bij de rechtbank Rotterdam. De verzekeraar gaat in hoger beroep.
De uitspraak: de verzekeraar moet betalen
Het gerechtshof leest de polisvoorwaarden zo dat de uitsluitingsclausule waarop Chubb zich beroept alleen van toepassing is als sanctieregels daadwerkelijk geschonden worden en niet, zoals de verzekeraar stelt, al bij een risico daarop. Daarom gaat het hof na of een schending aannemelijk is.
Volgens het gerechtshof heeft Chubb niet duidelijk onderbouwd dat het Amerikaanse Office of Foreign Assets Control (OFAC) maatregelen tegen de verzekeraar zal treffen. Eerder is sprake van het tegendeel. Al in 2021, na het incident bij Vertom, heeft Chubb OFAC formele toestemming gevraagd voor vergoeding van de schade vanwege het losgeld, maar daar is nog altijd geen beslissing over genomen. Blijkbaar liggen de prioriteiten van de Amerikanen ergens anders, stelt het gerechtshof vast.
Het hof bevestigt het oordeel van de rechtbank, zodat de verzekeraar alsnog moet betalen voor de schade van zijn polishouder.
Commentaar
Niet eerder deed een Nederlandse rechter een uitspraak over de vraag of een verzekeraar moet opdraaien voor de schade die een verzekerde lijdt door betaling van losgeld aan hackers, meent advocaat Joost Mosselman, specialist IT-recht en privacy bij Hekkelman – overigens niet bij deze zaak betrokken. „Het is opvallend dat het betalen van losgeld zo publiekelijk aan de orde komt via deze rechtszaak.”
Direct na zo’n hack is het voor het getroffen bedrijf alle hens aan dek, licht Mosselman toe. Forensisch onderzoek is de eerste stap: wat is er precies gebeurd, wat is de oorzaak en welke data zijn gelekt? Ook wordt een gespecialiseerde advocaat, zoals Mosselman, gebeld. Die kijkt onder andere naar de gevolgen van de hack, of persoonsgegevens gelekt zijn en of er een meldplicht is bij een toezichthouder. Te laat melden kan forse boetes opleveren.
In alle hectiek speelt ook de vraag of je losgeld betaalt. Volgens Mosselman is dat een ethisch dilemma. „Met betalen houd je het verdienmodel van de hackers in stand. Toch zal een onderneming altijd een risicoafweging maken en vooral kiezen voor wat uiteindelijk goedkoper en sneller is. Dat het in toenemende mate normaal is om losgeld te betalen, blijkt wel uit het feit dat steeds meer cyberverzekeringen dekking bieden. Bijzonder is het wel dat een verzekeraar dan zegt: we vergoeden alleen niet als de hackers banden hebben met Rusland. Dat is alsof vergoeding van losgeld alleen aan de orde is bij betaling aan brave criminelen.”
Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) antwoordde dit jaar al op Kamervragen naar aanleiding van het Odido-datalek dat er geen algeheel verbod komt op betaling van losgeld aan hackers. Volgens hem is er te veel spanning tussen de individuele belangen van een getroffen organisatie en die van de maatschappij als geheel. „Het kabinetsadvies is wel: betaal niet”, aldus Mosselman. „Maar meer dan een advies is het niet.” Overigens kent Italië als een van de weinige EU-landen wel zo’n verbod.
Zal het aantal rechtszaken over cyberincidenten toenemen? Mosselman verwacht dat wel, nu de Cyberbeveiligingswet – deze zomer in werking getreden voor zo’n 8.000 organisaties die essentiële diensten verlenen – verder invulling heeft gegeven aan de cybersecuritynormen. Nieuw is dat door deze wet bestuurders privé aansprakelijk kunnen zijn voor gebrekkige beveiliging.
Mosselman: „Cyberveiligheid is nu niet meer alleen iets van de afdeling IT, maar ook van de boardroom. Dat gaat ongetwijfeld tot verbeteringen leiden, al lopen hackers altijd voor. Uiteindelijk gaat het er nog steeds om: heb je alle redelijke inspanningen geleverd om een hack te voorkomen?”
Arrest: Gerechtshof Den Haag, 13 oktober 2026, ECLI:NL:GHDHA:2026:3005
Maak NRC jouw voorkeursbron op Google
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.
Meer informatie
Kies NRC als voorkeursbron


