New York
CNN
—
Toen Jordan Myrick op de middelbare school voor het eerst naar Californië verhuisde en hoorde over vieze frisdranken, was ze niet de grootste fan.
‘Het was iets vreemds,’ zei Myrick.
Maar in 2023 bezocht Myrick, die zei dat ze ‘erg gepassioneerd is door frisdrank’, Utah tijdens een weekendtrip met ‘The Real Housewives of Salt Lake City’-thema. Bij een plaatselijke winkel genaamd Thirst probeerde ze een klassieke combinatie van vuile frisdrank: Dr Pepper met kokosroom en een frambozensiroop.
Nu: ‘Ik smeek ze om een locatie in Los Angeles te openen’, zei ze.
Dirty soda is een alcoholvrije drank gecombineerd met crèmes, gearomatiseerde siropen of fruit. De dranken zijn ingebakken in de mormoonse cultuur in het bergwesten, waar het geloof het nuttigen van koffie en alcohol verbiedt. Maar dankzij sociale media, Mormoonse mama-beïnvloeders en een nieuwe reality-tv-show in Utah worden de suikerhoudende dranken steeds meer mainstream – en de winkels die ze populariseren hebben de bijbehorende buitensporige uitbreidingsambities.
Maar sommige critici wijzen op het hoge suikergehalte en de lege calorieën van de drankjes. En anderen vragen zich af of het slechts een tijdelijke rage is voor de rest van het land. Als u meer dan één suikerhoudende frisdrank per dag drinkt, loopt u risico op zwaarlijvigheid, hartaandoeningen en diabetes type 2hoewel zowel frisdrankwinkels als hun fans zeggen dat je het drankje kunt aanpassen om gezonder te zijn, zoals het gebruik van bruisend water.
De intriges van de Utah-cultuur borrelen onder al dat koolzuur. In een aflevering van de Hulu-realityshow ‘The Secret Lives of Mormon Wives’ ontmoet een groep moeders in bijpassende hairextensions en athleisure elkaar bij Swig, de houders van het handelsmerk ‘dirty soda’. Het is de zelfbenoemde ‘ondeugd’ van de vrouwen.
“Zes van de zeven dagen van de week drink ik minstens één frisdrank van 44 ounce”, zei castlid Layla Taylor tijdens de show. “Ik zal waarschijnlijk maar vijftig worden, maar het maakt me blij.”
Sommige mensen op sociale media hebben video’s gemaakt waarin de ingewikkelde bestellingen van de moeders worden nagebootst (44 ons, bruisend water, suikervrije kokosnoot, suikervrije vanille, suikervrije framboos, suikervrije ananas en kokosroom). Een ander op TikTok vroeg of Swig de Mormoonse Starbucks was.
Nou ja, soort van.
“Wat we doen voor frisdranken, is een beetje wat Starbucks deed voor koffie”, vertelde CEO Alex Dunn van Swig aan CNN. “Mensen dronken koffie voordat Starbucks bestond, en uiteraard dronken mensen ook frisdrank vóór Swig, maar daar hebben we dit premiummerk en deze ervaring omheen gecreëerd.”
Vuile frisdranken hebben hun moment omdat, zegt Chris Goodchild, directeur van de Boston Consulting Group, “steeds meer mensen ze bekijken en gebruiken om heerlijke traktatie-aspecten te vervullen.”
De snelle populariteit van frisdrankwinkels vloeit voort uit de Mormoonse corridor, een deel van het westen van de Verenigde Staten. Swig, opgericht in 2010, zal tegen het einde van het jaar in 13 staten gevestigd zijn en heeft al plannen om in 2025 in nog twee staten te openen. De uitbreidingen zijn gericht op het zuiden – Florida, Kentucky en de Carolinas behoren tot hun plannen – maar Kansas , Indiana en Missouri in het Midwesten hebben of zullen ook locaties hebben.
Het bedrijf, dat in 2024 begon met 61 winkels, heeft ambitieuze plannen om de komende zes tot zeven jaar 1.000 nieuwe winkels te openen. Swig is geen beursgenoteerd bedrijf en heeft geen details over zijn financiële gegevens gedeeld.
Hoewel Swig qua aantal winkels marktleider lijkt te zijn, zijn de concurrenten bezig hun achterstand in te halen. FiiZ heeft ongeveer 60 winkels geopend, gevolgd door Sodalicious met 25. Fastfood drive-in Sonisch begon klanten de Dr Pepper-optie aan te bieden om ‘het vies te maken’. Koffie Mate zelfs gelanceerd met Dr Pepper een Coconut Lime creamer in beperkte oplage om dit jaar thuis vieze frisdranken te maken.
Zuivel gemengd met frisdrank is voor een groot deel van de wereld niet nieuw. In de Punjab-regio van Zuid-Azië is doodh frisdrank (direct vertaald naar melksoda) een populaire citroen-limoendrank, vooral tijdens de vastenmaand Ramadan. Perzen genieten van doogh, een koolzuurhoudende yoghurtdrank. Koreaanse “Milkis” zijn een vaste waarde in K-Towns en worden verkocht in verschillende smaken, van banaan tot appel. En natuurlijk is er de klassieke Amerikaanse ijsvlotter, die teruggaat naar de tijd van de frisdrankboeren die in de 20e eeuw frisdrankfonteinen bediende.
Frisdrankfabrikanten hebben zelf geprobeerd melk en frisdrank aan Amerikaanse klanten te verkopen. Twee jaar geleden, Pepsi voerde een campagne om de combinatie te proberen, het een ‘geheime hack onder Pepsi-fans’ te noemen en Lindsay Lohan aan te spreken als het gezicht van ‘Pilk’.
Maar het zijn de luchtige, drive-through frisdrankwinkels – met dranknamen als Poppin’ Pineapple en Unlucky Ducky – die de brouwsels naar de voorgrond van het nationale bewustzijn hebben gebracht.
En als er één ding is waar de Amerikaanse consument van houdt, dan is het variatie, aldus Goodchild. Winkels zoals Swig bieden een overweldigend scala aan manieren om uw gekke drankvoorkeuren te uiten. Op dieet? Vervang cola door bruisend water. Je kunt er verse limoen, kunstmatige siropen van framboos tot geroosterde marshmallow aan toevoegen en dit mengen met een fruitpuree, kokosroom, vanilleroom – of een combinatie van alle drie.
Net als koffieketens als Starbucks en Dutch Bros voelen consumenten zich aangetrokken tot een gepersonaliseerde ervaring.
“Het is bijna een vorm van zelfexpressie. Dit is mijn drankje, dit is wat ik wil”, zei Goodchild.
Wat Myrick het meest verbaasde over vuile frisdrankwinkels was de enorme hoeveelheid keuzes.
“Ik dacht echt dat ik naar een restaurant ging waar alleen cola light met de helft en de helft erin werd geserveerd,” zei Myrick.
De demografische verdeling van Swig is vrouwelijk en jonger, van 18 tot 45 jaar. Swig heeft zeker geprofiteerd van hun gebruik van sociale media en beweert dat de meerderheid van de functies op sociale media organisch zijn. Nara Smiteen mormoon persoonlijkheid en model op sociale media, nam zelfs zichzelf op terwijl ze de zoete drankjes in haar auto probeerde.
De frisdrankwinkels richten zich ook op auto-afhankelijke steden en buitenwijken. Swig-locaties zijn slechts zo’n 1.200 tot 1.800 vierkante meter groot, wat nog meer ten grondslag ligt aan de drive-through-focus van de keten – hoewel datzelfde model misschien niet zo succesvol is in grote steden. De meeste andere ketens beschikken ook over drive-throughs.
Frisdrankwinkels zullen de drankjes relevant moeten blijven maken, zelfs als de sociale media zich verder ontwikkelen, vooral met zulke verheven groeidoelstellingen.
“Naarmate het aantal blijft stijgen, zou je verwachten dat traditionele spelers dit soort dingen in hun bestaande winkels aanbieden, of dat traditionele spelers uitbreiden naar nieuwe formaten”, aldus Goodchild.
Wanneer een drankje moeilijk te vinden is, worden meer mensen aangetrokken door de intriges ervan. Dat soort formaat en technologie bestaat al en zou een toekomstige concurrent kunnen zijn als vuile frisdrank mainstream genoeg wordt – een freestyle-machine in Coca-Cola-stijl die het bedrijf in 2009 introduceerde, zou gemakkelijk de helft of de helft van siropen kunnen toevoegen. En gebruikers van sociale media die ver van frisdrankwinkels wonen, creëren al ‘dupes’ bij Wawas en 7-Elevens, maar gebruiken tankstationcreamer in plaats van een frisdrankbarista te betalen.
Toch is er zelfs een frisdrankwinkel in Swig-stijl, Cool Sips, geopend in het veel te dure latte-minnende New York City. Maar het kan enige tijd duren voordat het een cultureel hoofdbestanddeel in het noordoosten is geworden.
“Het is waar je mee opgroeit, en het zou een alternatief kunnen zijn, maar het is niet alleen vergelijkbaar als je al een koffiedrinker bent”, zei Klea Mulla, inwoner van New York City. “Het is hier lastig omdat de sfeer van de frisdrankwinkels een drive-through is.”
