Wild en ongepolijst in een enigszins onaangepaste muziekfamilie: post-punk

Postpunk is een populair genre, maar postpunk is vooral een populair woord. Het klinkt goed, dus elke dag melden nieuwe kandidaten zich bij het postpunkloket. En bijna iedereen wordt toegelaten tot de uitbundige, enigszins onaangepaste muziekfamilie. Al willen sommige muzikanten er vanwege de populariteit niet mee geassocieerd worden. Op de vraag hoe hun muziek te omschrijven is, antwoorden de leden van de Rotterdamse Bibliotheekpas: ‘Het maakt niet uit, als het maar geen post-punk is.’

De naam post-punk omvat een breed scala aan stijlen en verschijningsvormen. Maar er is één overeenkomst: post-punk wordt gespeeld door bands, er zijn (nog) geen post-punk soloartiesten. En ook qua uiterlijk is er enige gelijkenis: muzikanten dragen kleding uit de vintage winkel, symmetrische of rommelige kapsels. De grenzen tussen duidelijk mannelijk en vrouwelijk vervagen.

Waar komt het vandaan?

‘Postpunk’ is bedacht door de Britse auteur-journalist Jon Savage (bekend van het punkboek Engelands droom) voor het eerst gebruikt in 1978. Toen al! De Sex Pistols bestonden nog steeds, maar er was een aanduiding nodig voor groepen die net zo eigenwijs, maar ingewikkelder of gekker klonken dan de drieakkoorden-schreeuwliedjes van de punkbands.

De naam werd destijds niet gebruikelijk. In plaats daarvan werd er elke paar jaar iets nieuws uitgevonden: new wave, no wave, post-rock, punkrock. Post-punk is pas sinds begin jaren ’00 in zwang. De naam is zo diffuus dat hij inmiddels honderden groepen omvat. Ook letterlijk: muziekblad Over publiceerde vorige maand een Top 100 van de beste postpunkalbums.

Met terugwerkende kracht komen nu vrijwel alle bands uit het ‘postpunktijdperk’ erbij, van de Human League en Depeche Mode tot de doomrock van Joy Division, van de schelle gitaarfunk van Gang of Four en Talking Heads, tot de ontheemde pratende zang. van De Val.

Ook Amerikaanse groepen vielen ooit onder het genre, zoals het desolate Suicide en het swingende LCD Soundsystem. Maar tegenwoordig is post-punk vooral een Europees feest: in Amerika verkent men vooral traditionele rock- en folkstijlen verder.

Hoe klinkt het?

De postpunk van nu kan wild en ongepolijst klinken, kan springen als een eigenwijs paard, kan schreeuwen langs muzikale kliffen en hoeken. Het kan botsen als in de file met bands als Personal Trainer, Tramhaus en Library Card uit Nederland, het Britse Deadletter, Shame, Gurriers of English Teacher en het Ierse Fontaines DC

Nog een overeenkomst tussen de postpunkbands: hun groepsnaam. Hoe opruiend ze ook zijn, ze kiezen als naam voor alledaagse begrippen als stomerij, tramhalte, lenerspas: Leraar Engels, Bibliotheekpas, Stomerij, Personal Trainer of Tramhaus. Is het bescheidenheid of verzet tegen een sterrencultus?

En hoe zit het nu?

In de uitgestrekte postpunktuin is wat wieden en schoffelen toegestaan. Een strengere definitie leidt tot een duidelijkere trend. Bijvoorbeeld: ‘echte’ post-punk klinkt hectisch of griezelig, de klank is hol of schril, de liedjes onderscheiden zich van popmuziek door hoekige melodieën, de zang is nonchalant. Er is ruimte voor optimisme, maar weltschmerz en melancholie zijn kernwaarden.

En om het nog strakker te maken: ze houden het bij de basisinstrumenten bas|gitaar|drum. Het Ierse Fontaines DC, een van de aanjagers van het huidige postpunk-enthousiasme, probeert het label nu al weer los te maken met hun nieuwste album Romantiek: violen, pure koorzang, de uitdagende grommende stem van frontman Grian Chatten nu melodieus. Zo omarmden ze een gevoeliger en gepolijste stijl – met andere woorden: ‘post-post-punk’.

Naar wie kan ik nog meer luisteren?

Binnen het strikte kader vallen hedendaagse namen als Savages, Shame, Library Card, Tramhaus, Dry Cleaning, English Teacher en Yard Act. Voor fans van de brede interpretatie zijn er bands als Wire, Talking Heads, The Cure, Magazine, The Slits, Birthday Party, Suicide, Cabaret Voltaire, The Fall – oftewel de inmiddels 46 jaar hoge postpunkberg .

Om te delen





E-mail de redacteur