Datacenter Microsoft gebruikt 1 procent van alle Nederlandse stroom, Google wil geen inzage geven in verbruik

Het oudste hyperscale datacenter van Microsoft in Nederland, een serie geschakelde loodsen langs de A7 in Middenmeer, verbruikt inmiddels in z’n eentje ruim 1 procent van alle stroom van Nederland.

Dat blijkt uit cijfers die de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) afgelopen week publiceerde om aan de nieuwe Europese energie-efficiëntierichtlijn, de EED, te voldoen. Die is sinds 2024 van kracht en dwingt eigenaren van datacenters om transparant te zijn over hun energie- en waterverbruik. De paar loodsen verbruikten in 2025 1,17 Terawattuur (TWh). Het totale stroomverbruik van heel Nederland is 116 TWh.

Veel techbedrijven willen deze gegevens niet publiek maken, uit concurrentieoverwegingen en uit angst dat de cijfers het publieke debat over stroomtekorten en de sterk stijgende druk van datacenters op het elektriciteitsnet voeden. Na berichtgeving over de zwijgzaamheid van de techbedrijven in onder meer NRC, begin dit jaar, is Microsoft nu de eerste grote Amerikaanse partij die openheid van zaken geeft over een aantal milieuaspecten van zijn Nederlandse datahallen. Dat geldt niet voor Google, dat het stroomgebruik van zijn hyperscales ook dit jaar voor het publiek geheim houdt. Het zou bedrijfsgevoelige informatie betreffen.

Op de vraag waarom Microsoft dit jaar wel openheid geeft, zegt de woordvoerder dat het bedrijf transparantie nastreeft: „De norm was: we houden alles geheim. Dat hebben wij nu doorbroken.”

Grootste stroomverbruikers

De nieuwe cijfers geven een basaal inzicht in hoe de schaarse capaciteit voor datacenters op het overvolle Nederlandse stroomnet wordt verdeeld. De Amerikaanse techgigant Microsoft, ooit naar Nederland gelokt met goedkope bouwgrond en gunstige tarieven voor grootverbruikers, is in tien jaar tijd één van de grootste stroomconsumenten van Nederland geworden.

Het beslag op het stroomnet van het techbedrijf groeit de komende jaren door. Schuin tegenover de oudere loodsen in Middenmeer, aan de overkant van de A7, heeft het techbedrijf inmiddels twee nieuwe hallen staan. Als het aan Microsoft ligt, worden dat er zes op een rij. Ook in Amsterdam-West is een groot datacenter voor Microsoft in aanbouw. Daarnaast is het bedrijf een grote klant van diverse grote datacenteruitbaters in de Randstad.

In tegenstelling tot Microsoft maken andere grote spelers op de Nederlandse datacentermarkt hun gegevens niet openbaar. Dat geldt bijvoorbeeld voor de bedrijven Equinix en EdgeConneX, die in hoog tempo nieuwe datacenters rond Amsterdam bouwen.

Ook Google zwijgt over zijn precieze verbruikscijfers in Nederland, terwijl die volgens datacenterexpert Hendrik Rood van adviesbureau Stratix nog hoger liggen in Nederland dan die van Microsoft. Het Amerikaanse techbedrijf heeft in de Eemshaven een hyperscale staan met bijna het dubbele aan vloeroppervlakte (‘total computerroom floor area’) van de hyperscale van Microsoft in Middenmeer.

Daarnaast is Google fors aan het groeien in Nederland. In november opende het bedrijf een nieuw datacenter in Winschoten en het heeft uitbreidingsplannen voor locaties in de Eemshaven en Middenmeer, waar het een groot onbebouwd perceel bezit – pal naast het Google-datacenter dat daar in 2020 werd geopend.

Protesten en procedures

De strijd om de schaarse capaciteit van het stroomnet wordt ondertussen heviger. Datacenters namen eind 2024 al 4,6 procent van het totale stroomverbruik voor hun rekening, becijferde CBS eind vorig jaar. De netbeheerders schatten dat dit de komende jaren doorgroeit naar zo’n 15 procent van alle gebruikte stroom in 2030.

Dat leidt tot steeds meer juridische procedures en protesten. Zo moest de beheerder van het hoogspanningsnet Tennet onlangs terugkomen op een eerdere toezegging voor het leveren van stroom aan een groot, nieuw te bouwen datacenter in Vijfhuizen tussen Haarlem en Amsterdam. Er was simpelweg geen ruimte op het net, zei Tennet, waarop de Australische bouwer naar de rechter stapte. De rechter gaf Tennet gelijk, de zaak is inmiddels in hoger beroep.

In juni van dit jaar bezetten actievoerders van het antikapitalistische actiecollectief Geef Tegengas een bouwplaats bij Amsterdam Sloterdijk. Daar realiseert de Britse ontwikkelaar Pure Data Centers Group, ondanks het verbod op hyperscales in de hoofdstad, drie grote dataflats die in zijn geheel bestemd zijn voor Microsoft.

Ondertussen worden gemeenteraden en omwonenden regelmatig verrast door het fenomeen van ‘handdoekje leggen’ op het stroomnet. Daarbij vragen bedrijven vergunningen voor datacenters aan, waarbij zij een beroep doen op stroomcapaciteit die er nog helemaal niet is –  de infrastructuur moet nog worden aangelegd. Zo maakte Equinix vorige week bekend dat het vier datacentertorens van 60 meter hoog in Amsterdam Zuidoost wil bouwen. De eerste toren van de vier, die moet openen in 2028, past nog op het bestaande net van regionale beheerder Liander. Als het nieuwe, geplande onderstation van Tennet er in 2036 is, bouwt Equinix de andere drie torens.

In Alphen aan de Rijn speelt iets vergelijkbaars, op kleinere schaal. Daar heeft datacenteruitbater Switch dit voorjaar een vergunning aangevraagd voor een nieuw datacenter dat moet worden aangesloten op het onderstation dat regionale beheerder Liander pas in 2028 denkt op te leveren.

De capaciteit van het stroomnet wordt de komende jaren nog verdeeld op basis van de wachtlijsten die Tennet en de regionale netbeheerders de afgelopen jaren hebben aangelegd. Daarbij geldt ‘wie eerst komt, eerst maalt’ en worden stroomaansluitingen toegewezen op basis van het moment van aanvraag. Vanaf deze zomer geldt een nieuw toewijzingskader waarbij netbeheerders maatschappelijke aspecten kunnen meewegen in het verdelen van stroomcapaciteit.

Geef cadeau





Deel





Mail de redactie