ROME — Kan mode op legitieme wijze worden tentoongesteld in een kunstmuseum?
Absoluut, aldus Maria Grazia Chiuri, Fendi‘s chief creative officer, die besloot een tentoonstelling uit 1985 te reproduceren, bedacht door Karl Lagerfeld met de Fendi zussen – Anna, Carla, Paola Franca en Alda, dochters van oprichters Adele en Edoardo Fendi. Een voorproefje van de tentoonstelling, getiteld “After a Work Journey. Fendi/Karl Lagerfeld 1985. After Steps Through Work”, werd donderdag gegeven in de Galleria Nazionale d’Arte Moderna e Contemporanea/GNAMC in Rome, gelijktijdig met de onthulling van Chiuri’s eerste couturecollectie voor Fendi.
“Dit geeft mij veel geluk omdat het voor mij van fundamenteel belang was om hier te exposeren en deze tentoonstelling te houden”, aldus Chiuri. “In 1985 was het schandalig om te erkennen dat mode waarde heeft in het culturele systeem, en de tentoonstelling was zeer controversieel. In die zin liep Italië een stap achter vergeleken met bijvoorbeeld Londen en het Victoria and Albert Museum.”
De ontwerper herinnerde zich dat hij de tentoonstelling in 1985 had gezien, die maar een maand duurde, maar erkende dat hij later “een beetje vergeten was, met nauwelijks sporen of getuigenissen ervan. Het was zo’n ander historisch moment.”
Ze prees de zusters Fendi omdat ze hun tijd vooruit waren, vertrouwend en bewonderend Lagerfeld, en die eerste tentoonstelling vierde de eerste twee decennia van hun samenwerking, die zou voortduren tot de dood van de ontwerper in 2019.
Het woord ‘After’ werd vóór de oorspronkelijke titel toegevoegd, wat het idee uitstraalt van ‘vandaag iets nieuws creëren na de oorspronkelijke tentoonstelling en iets anders dat misschien nog verder kan worden gecreëerd’, zei curator Maria Luisa Frisa tijdens een rondleiding.
De tentoonstelling “After a Work Journey. Fendi/Karl Lagerfeld 1985
Na stappen door het werk” in Rome.
Giorgio Benni/Courtesy-foto
“Karl wilde dat bezoekers deelnamen aan de verschillende stappen die leiden van conceptie tot ontwerp en productie bondEen eerbetoon aan het werk van het team, de ambachtslieden en de naaisters”, aldus Frisa. “Door middel van een verhalende reeks gedefinieerd door de ontwerper, benadrukte de tentoonstelling de experimenten die het bont radicaal transformeerden met unieke en revolutionaire resultaten, door ze te deconstrueren, te ontdoen van voeringen, lichtheid te bereiken, kleuren toe te voegen en verschillende huiden te mengen. Paola Fendi vertelde me dat Karl de zussen op de proef stelde met de meest bizarre verzoeken en dat het antwoord altijd was: ‘laten we het proberen’.”
Frisa zei dat Chiuri’s beslissing om de tentoonstelling te repliceren het mogelijk maakt “een bredere, nieuwe en onvoorspelbare relatie met het publiek te genereren.” Als voorbeeld noemde ze kunstenaar Sherrie Levine en het concept van toe-eigeningskunst, en hoe dit “gehercontextualiseerd wordt naarmate het perspectief verandert. Het is niet anders dan het herlezen van een boek, met verschillende indrukken afhankelijk van het moment, of het vinden van nieuwe termen of ideeën die je de eerste keer gemist hebt.”
Frisa onderstreepte hoe “het reactiveren van een tentoonstelling uit het verleden een cruciale operatie is.” De tentoonstelling van 1985 werd in hetzelfde museum gehouden, maar in verschillende ruimtes, en de tentoongestelde stukken konden niet allemaal worden gerecupereerd. “Er is zoveel mogelijk geprobeerd de structuur van de oorspronkelijke tentoonstelling te reproduceren, terwijl ontbrekende objecten, zoals doeken en bont, zijn vervangen door erfgoedreproducties”, aldus Frisa.
Opvallend is een reproductie van een metalen structuur met bewegende en roterende mechanische onderdelen die de Bauhaus-invloeden van Lagerfeld weerspiegelden, met 18 bond jassen tentoongesteld die lijken te zweven en te dansen.
Het lijdt geen twijfel dat een reeks schetsen van Lagerfeld, met zijn ongelooflijk gedetailleerde commentaar, tot aan de steken en de te gebruiken knopen, beslist kunstwerken zijn.
Een schets van Karl Lagerfeld tentoongesteld.
Giorgio Benni/Courtesy-foto
“Ik begrijp de huidige overwegingen over het gebruik van bont, maar je kunt niet a-historisch zijn”, zei Frisa, gevraagd commentaar te geven op het huidige scenario. “Als je de geschiedenis van Fendi benadert, kun je niet anders dan uitgaan van het bont-DNA. Ik wilde de geschiedenis, het ambacht, het erfgoed dat uniek is in de wereld en dat de Italiaanse mode over de hele wereld groot heeft gemaakt, terughalen.”
Een nieuw deel van de tentoonstelling is gewijd aan de uitgebreide persrecensies die door de tentoonstelling in 1985 werden gegenereerd, over de mogelijkheid om mode in een kunstmuseum te brengen, “wat een gelegenheid wordt om na te denken over de onopgeloste problemen van de modemuseologie in Italië”, aldus Frisa.
Ook verrassend zijn de storyboards die de kracht van Lagerfelds verbeeldingskracht en vastberadenheid om modern te blijven vastleggen, waarbij scenario’s, nieuwe technologieën en experimenten op digitaal en video worden voorzien die nu werkelijkheid zijn.
De tentoongestelde objecten en documenten zijn afkomstig uit het Fendi-archief en het historische archief van GNAMC en omvatten 22 papieren modellen, zeven voorbereidende doeken, 50 voorbeeldborden, 180 schetsen, 25 bont en de film “Historie D’Eau”, geregisseerd door Jacques de Bascher in 1977. Ook zijn er drie interviews met Paola Fendi, Ida Panicelli, die de tentoonstelling van 1985 cureerde, en kunsthistoricus Arturo Carlo Quintavalle.
De tentoonstelling loopt van vrijdag tot en met 25 oktober.
