Marrakesh, 1970. Talitha Getty poseert op het dak van haar Marokkaanse huis, met haar echtgenoot Paul Getty Jr. op de achtergrond en een heldere hemel die haar ontwapenende schoonheid verlicht. Ze draagt wit, met lakleren enkellaarsjes en een Turkse broek, haar handen versierd met etnische gouden juwelen, en over haar schouders een overjas met arabesken van symbolen en bloemen, gevoerd met paarse en kobaltblauwe zijde, het toppunt van wat later ‘folk chic‘ zou worden genoemd. Haar kaftan is waarschijnlijk één van de eerste kledingstukken die in je opkomt als je denkt aan dit kledingstuk uit het Oosten, deze losse, kraagloze tuniek, open aan de voorkant en ooit versierd met biezen om de rang van de drager aan te geven.
De tekst loopt verder onder de post.
De oorsprong ervan ligt in het achttiende-eeuwse Perzië en het reisde van hof naar hof dankzij het Ottomaanse Rijk, dat het gebruikte als diplomatiek en modieus geschenk. Het werd gedragen door de dames van het Directoire, die als eersten bezweken voor de exotische allure van tulbanden, hoge slippers en kaftans, die arriveerden dankzij handelscontacten met het Midden-Oosten en de voorliefde voor travestie onder de hogere kringen van die tijd versterkten. In de Maghreb werd het populair, waar het met zijn weelderige fluwelen stoffen en kostbaar borduurwerk de ochtendjas van de rijksten werd. In het begin van de twintigste eeuw was het één van de vele oosterse invloeden in de mode van Paul Poiret, die kimono’s, odaliske broeken en gevederde tulbanden, evenals rijk versierde zijde, satijn en brokaat, populair maakte, mede geïnspireerd door de kostuums die Léon Baskt ontwierp voor de Ballets Russes.
De tekst loopt verder onder de foto.
Een model, geportretteerd in 1925, draagt een kaftan van Paul Poiret.
De kaftans van de sultan zijn kostbaar, in tegenstelling tot de exemplaren die enkele decennia later door de hippies en pelgrims van de tegencultuur naar India en Marokko werden gedragen. Juist in de ‘Roze Stad’ maakte Yves Saint Laurent ze tot zijn uniform. In de afzondering van zijn Villa Oasis verhief hij de kaftan tot couture-creaties die over de catwalk paradeerden. ‘Alsof gebeiteld door een beeldhouwer’, schreef Harper’s Bazaar over de herfst/wintercollectie 1975-1976 van de ontwerper, ‘vloeien de draperieën van Yves Saint Laurents djellaba in zachte plooien vanaf de halslijn, die versierd is met een zwarte roos.’
De tekst loopt verder onder de post.
Hij was niet de enige ontwerper in die jaren die zich liet verleiden door dit losse, vederlichte kledingstuk, dat ook de grondlegger van het minimalistische gedachtegoed, Roy Halston, betoverde. Het overtuigde ook Space Age-ontwerper Pierre Cardin om het te proberen, werd een luxeartikel in de handen van Valentino en een caleidoscopisch canvas in de handen van de kleermaker-markies Emilio Pucci. In de mythologie van modebeelden is de foto uit 1977 van de modellen op het dak van de Dom van Florence, de warme tinten van de jurken (inclusief kaftans) die samensmelten met het terracotta van Brunelleschi’s koepel, en de vederlichte stoffen die op het lichaam zweven, een levendig tableau dat een plekje heeft veroverd in de annalen (en niet alleen) van het merk.
De tekst loopt verder onder de post.
Elizabeth Taylor, Marella Agnelli en Marta Marzotto: iconen van de kaftan
De tuniek was immers al alom geliefd bij de internationale jetset, zoals te zien is bij Marella Agnelli, die op Truman Capote’s legendarische Zwart-Wit Bal in 1966 paradeerde in een wit-zilveren kaftan ontworpen door Mila Schön, of CZ Guest, een andere literaire grootheid die de high society te schande maakte, gehuld in een glinsterende brokaattuniek. Elizabeth Taylor zou de tuniek tactisch hebben ingezet, een vormloos silhouet perfect om extra kilo’s te verbergen. Grace Kelly, de koningin van chic, pronkte met exemplaren van Dior, terwijl het voor Marta Marzotto het standaarduniform was, een veelzijdige textielfetisj met dieren- en bloemenprints die de salons opfleurden en haar onvermijdelijk de bijnaam ‘koningin van de kaftan’ opleverden.
De tekst loopt verder onder de foto.
Elizabeth Taylor, hier samen met Richard Burton, in een kaftan in 1967.
Dat kledingstuk, eerst luxueus, toen democratisch, en vervolgens weer luxueus, een symbool van de bohemian stijl, een sartoriaal en bijgelovig schild van Marokko, dat het tooit met een riem die de drager moet beschermen tegen afgunstige mensen, en uiteindelijk een embleem van een Oosten waaruit de mode steeds weer inspiratie put. Zelfs vandaag de dag fleuren de zwierige stoffen de catwalks van de zomerse prêt-à-portercollecties op.
Hoe draag je een kaftan tegenwoordig?
Deze blouse van Michael Kors is zwart met witte accenten, heeft een asymmetrische snit en een knoopsluiting zoals in een overhemd, voor een moderne interpretatie van een klassieker. Draag hem met platte sandalen en een ketting met een bungelend amulet.
De tekst loopt verder onder de foto.
De kaftan op de catwalk van de Michael Kors lente/zomer 2026-collectie.
Bij Bibhu Mohapatra blijft het silhouet trouw aan zijn oorsprong, in vlammend rood met borduursels en brede splitten die de getailleerde broek eronder onthullen. Etro en Dries Van Noten daarentegen zijn een triomf van kleur, met arabesken, golvende franjes en grafische ontwerpen die hypnotiseren als een psychedelische dans. ‘De kaftan is alleen modieus bij mooie mensen’, verklaarde Diana Vreeland, die tot de eersten behoorde die het exotisme ervan omarmden en het op de pagina’s van Vogue vastlegden in een prachtig artikel van Henry Clarke.
Dries Van Notens kaftan, lente/zomer 2026.
Maar op dit punt zijn we het niet met hem eens. We zijn het veel meer eens met een andere uitspraak van hem: ‘De kaftan is geen jurk, het is een ervaring.’
