In ‘Ouderpardon’ worden ouders beschuldigd van het verwaarlozen van hun zorgplicht

Hoe kun je een juridische abstractie als het Verdrag inzake de Rechten van het Kind tot leven brengen? Door het voor te laten lezen door jonge kinderen, zo blijkt uit de voorstelling Pardon van de ouders van theatergezelschap Minoux. Opeens klinken die droge regels als oprechte en kwetsbare kreten die jonge levens kunnen en moeten beschermen. Zoals het recht op zorg, het recht op vrijheid, het recht op een eigen mening, het recht op onderwijs. Het zijn er 54, en dat internationale verdrag werd pas in 1989 ingevoerd.

Pardon van de ouders is een mix van documentair theater, documentaire filmbeelden, operazang, publieksinteractie en kinderspel, onder leiding van cabaretier en theatermaker Minou Bosua. De centrale vraag is of mensen voorbereid zijn op hun taak als ouders. Bosua richt voor die kwestie een rechtbank op en klaagt haar ouders aan. Omdat haar moeder bij haar geboorte al riep: “Dit kind gaat mij gelukkig maken.” Die verwachting werd een last die Bosua haar hele leven belastte. “Ik ben geschonden: het recht op privacy, het recht op een eigen mening en het recht op ontwikkeling.”

Mezzosopraan Merlijn Runia en bariton Dominic Kraemer spelen haar ouders, die in aria’s reageren op wat Bosua naar hen gooit. Die stukjes opera hebben een vervreemdend effect op wat toch al een kleurrijke, chaotische avond is. Omdat Bosua, naar eigen zeggen, door haar opvoeding is uitgegroeid tot een ‘neurotisch personage’. En dat blijkt. Haar drive is aandoenlijk, maar ze springt van het één naar het ander, terwijl de voorstelling lukraak afwisselt tussen korte scènes, gedoe met de grote groep kinderen op de grond, vragen aan het publiek en filmbeelden.

Die documentaire filmbeelden vormen de hoofdattractie van de voorstelling. Het toont een handvol jongvolwassenen en een handvol bejaarde ouders, van wie alleen hun pratende hoofden worden getoond.

Hartverscheurend

Bosua introduceert de jongvolwassenen met “er zijn nog meer aanklagers”. Ze vertellen hoe hun rechten werden geschonden: hun ouders gaven hun kinderen de schuld van hun ruzies of ongelukkige levens, pleegden fysiek geweld of toonden een gebrek aan zorg en aandacht. “Ik had vaak het gevoel dat ik geen mens meer was”, zegt een van hen. Het is hartverscheurend dat deze kinderen nu terug kunnen kijken en kunnen praten over de schade die hun ouders hen hebben aangedaan. Ze lijden aan allerlei angsten, pijn en twijfels en een aantal van hen wil niet langer leven.

Tussendoor zijn er ook beelden te zien van een groep ouders die schoorvoetend toegeven dat ze gewoon deden wat ze als ouders waren, niet wisten waar ze aan begonnen en/of weinig interesse hadden in hun kinderen. Dit ondersteunt Bosua’s idee dat ouders beter voorbereid en begeleid moeten worden.

Om dit te bevestigen haalt ze een voormalig kinderrechter op het podium, die haar voorstel steunt om aanstaande ouders een contract te laten tekenen waarin zij beloven de rechten van het kind te respecteren. “Ouders zijn welwillende amateurs”, legt de rechter uit.

Ontmoet Pardon van de ouders Bosua pakt een groot en voortdurend urgent probleem aan. Want als er ergens een crisis is, dan is het wel in de jeugdzorg. Deze week schreef NRC dat “kwetsbare kinderen in Nederland niet voldoende worden beschermd”. En zelfs dat “het kinder- en jeugdbeschermingssysteem failliet is.” Voor degenen die dit abstract vinden: Pardon van de ouders maakt die schrijnende werkelijkheid soms krachtig voelbaar.

Om te delen





E-mail de redacteur