Je smartwatch meet je slaap, maar hoe betrouwbaar is die score? Onderzoekers zien 2 grote problemen

Je smartwatch overschat je slaaptijd gemiddeld met 17 minuten, blijkt uit een analyse. Vooral metingen van diepe slaap zijn onzeker. Dat is opvallend voor iedereen die elke ochtend op zijn slaapscore vertrouwt.

Het goede nieuws is dat moderne slaaptrackers redelijk goed kunnen inschatten hoelang iemand slaapt. Uit een grote analyse van 24 onderzoeken met bijna 800 deelnemers blijkt dat de apparaten de totale slaaptijd gemiddeld met ongeveer 17 minuten overschatten.

Op een nacht van acht uur is dat een afwijking van minder dan 4 procent. Toch zit er een belangrijk addertje onder het gras. Wie ’s nachts wakker ligt zonder veel te bewegen, kan door een slaaptracker namelijk ten onrechte als slapend worden geregistreerd. Vooral bij mensen die last hebben van slapeloosheid kan dat een vertekend beeld geven.

Waarom je smartwatch diepe slaap moeilijk kan meten

Nog ingewikkelder wordt het wanneer een smartwatch probeert vast te stellen hoeveel diepe slaap of droomslaap iemand heeft gehad. Een slaaptracker meet namelijk niet rechtstreeks wat er in je hersenen gebeurt. In plaats daarvan kijkt het apparaat naar onder meer je hartslag, bewegingen en huidtemperatuur. Met behulp van berekeningen wordt vervolgens geschat in welke slaapfase je zit.

Uit een onderzoek uit 2025, waarbij zes verschillende apparaten werden getest, bleek dat die schattingen niet altijd overeenkomen met professionele slaapmetingen. Volgens de onderzoekers zijn de apparaten daarom vooral geschikt om grotere veranderingen in het slaappatroon over een langere periode te herkennen. De hoeveelheid diepe slaap die je na één nacht op je scherm ziet, moet je dus met een korreltje zout nemen.

Onderzoek onder 600 studenten: slaapduur zegt iets over studieresultaten

Toch zijn slaaptrackers zeker niet nutteloos. Onderzoekers volgden eerder met Fitbits het slaapgedrag van meer dan 600 eerstejaarsstudenten aan drie universiteiten. Daaruit bleek dat studenten die aan het begin van het semester zes uur of minder per nacht sliepen, gemiddeld slechtere studieresultaten behaalden dan studenten die langer sliepen. Juist het bijhouden van de totale slaapduur kan mensen helpen om hun gewoontes aan te passen, bijvoorbeeld door eerder naar bed te gaan.

Ook kan inzicht in slaapgegevens ervoor zorgen dat mensen zich minder zorgen maken over hun nachtrust. Uit het bleek dat deelnemers die uitleg kregen over hun slaapmetingen uiteindelijk minder last hadden van ernstige slaapproblemen. Opvallend genoeg sliepen ze niet daadwerkelijk langer of beter. Vooral hun beleving van de slaap was verbeterd.

Orthosomnie: wanneer je slaapscore juist voor stress zorgt

Er zit ook een keerzijde aan het voortdurend controleren van je slaapgegevens. Sommige mensen raken zo gefocust op hun slaapscore dat ze zich juist meer zorgen gaan maken over hun nachtrust.

Wist je dat daar zelfs een naam voor bestaat? Orthosomnie: dat is een ongezonde fixatie op het behalen van perfecte slaapcijfers. Wie iedere ochtend teleurgesteld raakt door een lage slaapscore, kan daardoor juist meer stress ervaren.

Wat zegt je smartwatch wél betrouwbaar over je slaap?

Volgens de onderzoekers kun je een slaaptracker het beste gebruiken om patronen te ontdekken. Slaap je structureel minder dan normaal? Ga je steeds later naar bed? Of verandert je slaapritme door de week heen? Dan kunnen de gegevens nuttig zijn.

Maar één slechte score betekent niet automatisch dat je ook slecht hebt geslapen. De belangrijkste boodschap is dan ook dat een smartwatch een handig hulpmiddel kan zijn, maar geen vervanging is voor professionele slaapmetingen. En misschien nog wel belangrijker: hoe uitgerust je je daadwerkelijk voelt, vertelt soms meer dan het cijfer op je pols.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties