Kunstenaar Jasleen Kaur wint 40e editie van prestigieuze Turner Prize

Jasleen Kaur was de jongste van de vier genomineerden die dinsdagavond kans maakte op de Turner Prize, een van de belangrijkste prijzen voor de beeldende kunst, waarbij de winnaar 25.000 Britse ponden (zo’n 30.000 euro) aan prijzengeld ontving. Kaur, die opgroeide in een Sikh-gemeenschap in Glasgow, mag zichzelf winnaar noemen van de prijs, die voor de veertigste keer werd uitgereikt.
Kaur (1986) ontving de prijs voor Altaar veranderen, waarin ze culturele tradities uit haar jeugd verkent. Een mix van Schotse en Zuid-Aziatische materialen en voorwerpen – haar familie komt uit India – overtuigde de jury. Haar vader, die een gereedschapswinkel in Glasgow had, was een belangrijke inspiratiebron voor haar, vertelt Kaur in een interview interview voor Tate Britain waar haar werk naast dat van de andere drie genomineerden te zien was. “Als kind leerde ik al vroeg dat je van alles kon maken met voorwerpen die er al waren.”
/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data125014011-1b4c92.jpg|https://images.nrc.nl/ONF7fLhm1Y_ce8uMF-Nv_DZahtk=/1920x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data125014011-1b4c92.jpg|https://images.nrc.nl/QBaOZ-TtTiDueLgMExjMXyxq-30=/5760x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data125014011-1b4c92.jpg)
Beelden, foto’s en soundscapes vertellen haar verhaal over de interactie tussen identiteit en gemeenschap. Zo staat er een rode Fort Escort met daar overheen een wit gehaakt kleed terwijl er muziek uit de auto speelt. De auto is een replica van de eerste auto van haar vader nadat hij vanuit India naar Schotland was verhuisd. Uit de speakers klinken liedjes die het gezin onderweg in de auto speelde. De stof verwijst naar de Indianen die naar Engeland kwamen en in textielfabrieken werkten.
Lees ook
Dit zijn de door de UK Turner Prize genomineerde artiesten; hun erfgoed betekent alles voor hen
Sociale controle
De jury prees haar vanwege de combinatie van het persoonlijke, politieke en spirituele verhaal dat ze met haar werk vertelt. Met haar beeldtaal laat ze op speelse wijze verschillende stemmen horen en weet zo tijdloze vraagstukken aan te kaarten: “Op fantasierijke wijze vertelt ze over hoe we samen zouden kunnen leven in een wereld die steeds meer gekenmerkt wordt door nationalisme, verdeeldheid en sociale controle”, aldus de jury.
De Turner Prize gaat vaak met veel gedoe gepaard, omdat het een van de belangrijkste prijzen voor de beeldende kunst is en de jury altijd de tijdsgeest probeert te vangen. Dat lokt meestal discussie uit. Conceptuele en politieke kunst heeft vaak de voorkeur van de jury’s. Ook dit jaar waren alle vier de genomineerden gecommitteerd; het draaide allemaal om culturele tradities, hun oorsprong en de rol van het kolonialisme.
Dit is ook het geval met Kaur, die naar eigen zeggen geobsedeerd is door religie en de rituelen die ontstaan door het geweld van het kolonialisme, opgelegde grenzen en Empire veranderd. “Ik ben er geobsedeerd door, omdat de rituelen en de geschiedenis laten zien dat er een andere manier van samenleven bestaat”, zegt Kaur. “Ik voel me aangetrokken tot dingen die verborgen zijn.” De uitspraak van de jazzmuzikant Asher Gamedze, die ze bewondert, is wat ze ook wil laten zien: “Hij ziet traditie als mensen die worstelen met hun heden.”
Het werk van Kaur en de andere drie genomineerden is tot en met 16 februari te zien in Tate Britain.
/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data125014011-1b4c92.jpg)



