met welke formatie gaat Jonker Wiegman te lijf?

• Thomas Markhorst

  redacteur EK voetbal

Hoe verras je iemand die ongeveer alles van je weet? Bondscoaches Andries Jonker (Nederland) en Sarina Wiegman (Engeland) hadden de afgelopen dagen precies dezelfde zorg aan hun hoofd in aanloop naar het EK-duel van vanavond. Ze beschouwen elkaar als vrienden en spreken veel over voetbal, maar zijn vanavond tegenstanders.

De belangen zijn enorm, want bij een overwinning is Oranje door naar de kwartfinales en is Engeland uitgeschakeld. Andersom kan Engeland de verhoudingen omdraaien als het wint van Nederland. Beide trainers hebben de laatste dagen dus gezocht naar de ideale tactiek om elkaar te lijf te gaan.

Jonker hield zich tot dusverre op de vlakte over zijn strijdplan, maar vertelde dinsdagavond al wel een strategie te hebben bepaald. Welke dat is? “We moeten Sarina niet wijzer maken dan ze al is”, grijnsde de bondscoach. “Ik hou het voor me totdat de wedstrijd begint.”

Toch heeft het er alle schijn van dat hij de formatie van Oranje gaat omgooien.

In de eerste groepswedstrijd tegen Wales speelde Oranje nog met een ‘klassieke’ 4-3-3-formatie. Vier verdedigers, drie middenvelders en drie aanvallers dus. Tegen Engeland zou het zomaar kunnen dat Jonker overschakelt naar een 5-3-2-formatie, waarbij Sherida Spitse terugkeert in de defensie en de vleugels worden bespeeld door Esmee Brugts en Victoria Pelova.

Zo speelde Nederland namelijk de laatste keer dat het van Engeland won. Toen, in september 2023, was de ploeg van Jonker met 2-1 te sterk voor de ploeg van Wiegman in stadion Galgenwaard in Utrecht.

Drie maanden later troffen de landen elkaar opnieuw en ook toen leek Nederland succesvol te worden met de 5-3-2-opstelling. De ploeg van Jonker kwam voor rust op een 2-0 voorsprong, maar gaf het in de tweede helft helemaal weg, met een 3-2 nederlaag tot gevolg.

Bekijk de samenvatting van het gewonnen duel met Engeland in september 2023:

Jonkers overtuiging is dat het in het hedendaagse vrouwenvoetbal niet meer genoeg is om één systeem te beheersen. Daarmee werd Oranje in 2017 nog wel Europees kampioen, ook omdat de spelers toen zo goed waren dat er geen plan B nodig was, maar in 2025 heeft Oranje volgens de bondscoach meer flexibiliteit nodig.

Mede daarom heeft Jonker de laatste jaren veel geëxperimenteerd met verschillende formaties. Dat leverde niet altijd de gewenste resultaten op, maar heeft er wel toe geleid dat de internationals zich in verschillende systemen thuisvoelen.

Zoals verdediger Dominique Janssen deze week zei: “We weten nog niet wat er gaat gebeuren, we wachten wel tot de trainer het ons vertelt. Maar of ik een voorkeur heb? Nee. We hebben de laatste tijd veel gewisseld, dus je bouwt met verschillende spelers een band op. Het maakt niet meer uit met wie je speelt, je gaat gewoon praten en zorgen dat het goed staat.”

Of het genoeg gaat zijn om Engeland te verrassen, moet blijken. “Wij weten alles van hun speelsters, maar zij ook van ons”, vatte Jonker het droogjes samen. “Je kunt elkaar uittekenen…” Woorden van diezelfde strekking sprak Wiegman, voor wie het belangrijker is dat haar spelers zich aan de afspraken houden en zo hard mogelijk werken.

Daarmee komt Nederland-Engeland, een wedstrijd met talloze dwarsverbanden, misschien wel helemaal niet neer op een tactisch steekspel.

Nog belangrijker is wie de zenuwen het beste onder controle weet te houden in een mogelijk beslissend groepsduel.