De dood van NASCAR Cup Series-kampioen Kyle Busch, wiens familie zei hij had een ernstige longontsteking die zich ontwikkelde tot sepsis, heeft opnieuw vragen gesteld over een aandoening waar veel mensen van hebben gehoord, maar weinigen volledig begrijpen.
Sepsis komt vaker voor en is onvoorspelbaarder dan de meeste mensen beseffen.
Als uroloog verzorg ik regelmatig patiënten die met geïnfecteerde nierstenen op de eerste hulp arriveren. De klachten begonnen vaak al dagen eerder: pijn in de flank, koorts, koude rillingen, misselijkheid of een algemeen gevoel dat er iets niet klopt. Tegen de tijd dat ze bij de eerste hulp komen, zien sommigen er zichtbaar ziek uit: hartslag omhoog, bloeddruk laag, moe en soms verward.
Dit is niet langer alleen maar een infectie. Dit is sepsis, de extreme reactie van het lichaam op een infectie.
Longontsteking is niet de enige infectie die tot sepsis kan leiden. Een huidinfectie die zich blijft verspreiden en uw hartslag verhoogt. Een urineweginfectie die uw bloeddruk plotseling verlaagt. Een geïnfecteerde niersteen die uw temperatuur verhoogt – dit zijn niet alleen infecties meer. Het zou sepsis kunnen zijn.
Jaarlijks ontwikkelen ongeveer 1,7 miljoen volwassenen in de Verenigde Staten sepsis, en minstens 350.000 sterven tijdens een ziekenhuisopname of worden naar een hospice ontslagen, volgens de Amerikaanse centra voor ziektebestrijding en -preventie. Sepsis draagt bij aan ruim een derde van de sterfgevallen in ziekenhuizen in dit land.
Toch blijft het publieke bewustzijn verrassend laag. Veel mensen herkennen de symptomen nog steeds niet of realiseren zich dat gewone infecties dit kunnen veroorzaken.
Wanneer uw medisch team sepsis vermoedt, begint de klok te lopen. We starten binnen het eerste uur met infuusvloeistoffen en breedspectrumantibiotica, en daarna gaan we op zoek naar de bron van de oorspronkelijke infectie.
Ik heb patiënten zien binnenkomen die nauwelijks konden praten, maar die een paar uur later rechtop gingen zitten en om water vroegen. Maar niet elke zaak volgt hetzelfde verloop. Sommigen komen te vroeg, krijgen een agressieve behandeling en belanden toch op de IC.
Sepsis kan onvoorspelbaar zijn en daarom is vroege herkenning zo belangrijk.
Wat sepsis met het lichaam doet
Veel mensen denken dat infecties zich in één deel van het lichaam bevinden. Longontsteking beïnvloedt de longen. Een urineweginfectie heeft invloed op de blaas. Een huidinfectie blijft in de huid zitten.
Soms is dat waar. Maar wanneer sepsis ontstaat, kan de reactie van het lichaam veel groter worden dan de oorspronkelijke infectie.
Sepsis is als een keukenbrand die door het hele gebouw sprinklers activeert. Het oorspronkelijke probleem kan in één gebied beginnen, maar plotseling verspreidt de noodhulp zich veel verder dan bedoeld of nodig is. Het lichaam probeert de dreiging onder controle te houden. Maar in sommige situaties wordt de ontstekingsreactie zo groot dat de bloeddruk daalt, het zuurstofniveau afneemt en organen beginnen te falen.
Dat is wat sepsis gevaarlijk maakt. De infectie is van belang, maar de reactie van het lichaam is net zo belangrijk, zo niet belangrijker.
De dood van Busch heeft longontsteking in de schijnwerpers gezet, maar het is slechts één mogelijke oorzaak van sepsis.
Longontsteking treedt op wanneer infectie en ontsteking de longen aantasten, waardoor het moeilijker wordt voor zuurstof om door het lichaam te bewegen. Veel gevallen verbeteren met de behandeling en herstel is gebruikelijk. Maar ernstige longontsteking kan zich verergeren en in bepaalde situaties bijdragen aan sepsis.
Sepsis kan zich ook ontwikkelen door urineweginfecties, nierstenen, problemen in de buik, huidwonden en operatieplaatsen.
In de urologie zijn geïnfecteerde geblokkeerde nierstenen een van de gevaarlijkere voorbeelden. Bacteriën komen vast te zitten achter een blokkade en het lichaam kan de infectie niet zelf opruimen. Vorig jaar acteur Billy Porter zei dat hij septisch werd van een niersteen in enkele minuten – een publieke herinnering dat deze ziekte snel kan evolueren.
Infecties treffen niet iedereen op dezelfde manier. Leeftijd, onderliggende medische problemen en immuunstatus zijn van belang. Maar ze verklaren niet alles.
De meeste gevallen van sepsis komen voor bij mensen met minstens één risicofactor: oudere volwassenen, baby’s, mensen met chronische aandoeningen zoals diabetes of kanker, een zwak immuunsysteem of iemand die onlangs in het ziekenhuis is opgenomen of herstellende is van een operatie. Ongeveer één op de vijf ziekenhuisopnames bij sepsis is kankergerelateerd, Volgens het CDC.
Daarom is het moeilijk om naar publieke verhalen over sepsis te kijken en automatisch aan te nemen dat iemand te lang heeft gewacht, symptomen heeft genegeerd of de verkeerde zorg heeft gekregen. Die situaties komen voor. Maar sepsis kan zich ook ontwikkelen ondanks tijdige evaluatie en behandeling.
Achteraf is moeilijk. En velen van ons zijn geneigd de symptomen te onderschatten, inclusief artsen.
Een paar jaar geleden negeerde ik mijn eigen ernstige pijn in de flank door nierstenen en probeerde er langer doorheen te gaan dan nodig was voordat ik uiteindelijk zelf op de eerste hulp belandde. Het is geen sepsis geworden, maar het had wel kunnen gebeuren. Ik had het geluk dat alles goed ging. Maar de ervaring herinnerde me eraan hoe gemakkelijk het is om jezelf ervan te overtuigen dat de symptomen morgen zullen verbeteren.
Zodra sepsis wordt vermoed, wordt timing alles. Dit is de reden waarom de spoedeisende hulpafdelingen van ziekenhuizen protocollen hebben die zijn ontworpen om het snel te identificeren en te behandelen.
Teams zijn snel bezig met het verkrijgen van bloedtesten, zoeken naar tekenen van orgaandisfunctie, starten IV-vloeistoffen en antibiotica en identificeren de bron van infectie door middel van kweken of beeldvorming.
Het behandelen van de bron is net zo belangrijk als het behandelen van de infectie. In sommige gevallen betekent dat het draineren van een abces, het verwijderen van geïnfecteerd weefsel of het verlichten van een geblokkeerde nier met een stent, zodat urine en infectie kunnen wegvloeien.
Het doel is om zowel de infectie als de toenemende immuunrespons van het lichaam onder controle te krijgen voordat het hele systeem overweldigd raakt.
Zelfs als de behandeling werkt, kan sepsis een spoor achterlaten. Eén ding dat veel patiënten en families verbaast, is dat sepsis een lange staart kan hebben.
Veel mensen herstellen volledig. Maar tot de helft van de overlevenden ervaart het zogenaamde post-sepsissyndroom: vermoeidheid, slaapproblemen, concentratieproblemen, angst en herhaalde infecties die maanden of jaren kunnen aanhouden. Overlevenden lopen ook een groter risico op nieuwe hart- en nierproblemen in de toekomst, Volgens het CDC.
Dit is de reden waarom het vroegtijdig ontdekken van sepsis belangrijk is – niet alleen om het te overleven, maar ook voor wat erna komt. In de geneeskunde zien we het elke dag: patiënten die het op de lange termijn het beste doen, zijn degenen die snel worden behandeld.
Mijn doel is niet om mensen bang te maken als ze hoesten of lichte lichaamspijn hebben. De meeste infecties worden niet levensbedreigend, maar aanhoudende of verergerende symptomen verdienen aandacht.
Eén geheugenhulpmiddel dat de moeite waard is om te kennen, komt vandaan Sepsis Alliantie. Er wordt gebruik gemaakt van het acroniem TIJD:
T: Temperatuur – hoger of lager dan normaal.
I: Infectie – enig teken daarvan.
M: Mentale achteruitgang – verwarring, slaperigheid, moeilijk wakker worden.
E: Extreem ziek – hevige pijn, kortademigheid of het gevoel dat er iets heel erg mis is.
Als u of iemand van wie u houdt een infectie heeft en verwarring krijgt, een hartkloppingen krijgt, kortademig wordt of zich plotseling veel slechter voelt – wacht dan niet. Ga nu naar de eerste hulp.
Sepsis verloopt snel. De mensen die het overleven zijn meestal degenen die vroeg op de spoedeisende hulp van het ziekenhuis verschenen.
Dr. Jamin Brahmbhatt is uroloog en robotchirurg bij Orlando Health en assistent-professor aan het College of Medicine van de University of Central Florida.
