Trump en Poetin sluiten een dieselakkoord: vooral voor Rusland kunnen de voordelen groot zijn

Op dezelfde dag dat zijn regering de confrontatie zocht met westerse bondgenoten door het Internationaal Strafhof te treffen met sancties, sloot de Amerikaanse president Trump een gelegenheidspact met de Russische leider Poetin. Terwijl Europa zich toenemend bedreigd voelt door hybride aanvallen vanuit Moskou en Oekraïne steunt tegen Ruslands agressieoorlog, maakten Poetin en Trump vrijdag bekend elkaar te gaan helpen. Diesel vormt het smeermiddel voor hun bondje.
Volgens Trump gaat Rusland de komende weken en maanden grote hoeveelheden diesel „op de Amerikaanse en wereldmarkt brengen”. Sinds Trumps besluit om ten strijde te trekken tegen Iran, dat in reactie hierop de Straat van Hormuz afsloot, is de dieselprijs van wereldwijd opgelopen. In de VS is die zelfs bijna verdubbeld en bij de Congresverkiezingen van begin volgende maand dreigen kiezers de Republikeinse Partij van Trump hiervoor hard af te straffen.
Trump probeert zo’n electorale afrekening al weken op allerlei manier af te wenden. Eerst dreigde hij met een Amerikaanse exportverbod op diesel, en dwong Europese landen vorige week in G7-overleg tot de vrijgave van honderd miljoen vaten aan strategische voorraden. Ook beweert hij dat de Straat van Hormuz volledig onder Amerikaanse controle zou zijn. Niet zijn omstreden Iran-oorlog, maar de aanhoudende Oekraïense aanvallen op Russische energie-infrastructuur zouden de mondiale energieprijzen hoog houden.
Met die laatste bewering papegaaide hij al een Kremlin-standpunt en na „een hoogst succesvolle discussie” met Poetin zou hij de toezegging hebben gekregen dat Rusland veel meer diesel gaat exporteren. Volgens Trump gaat het om 300.000 ton deze maand, een half miljoen ton in november en nog eens een miljoen ton „meteen daarna”. Afhankelijk van de staat van de Russische raffinaderijen zou er tot drie miljoen ton diesel kunnen vrijkomen, schreef Trump in een bericht op zijn platform Truth Social.
Dit leek vooral gericht aan ontevreden kiezers in voorheen veilig geachte Republikeinse landbouwstaten, zoals Iowa en Kansas, waar de hoge dieselprijs ondernemers momenteel veel pijn doet. Trump voorspelde in kapitalen dat de prijzen aan de pomp nu „snel en in recordcijfers gaan kelderen” en dat zijn „hoogste prioriteit is dat vooral onze geweldige boeren, ranchers en vrachtwagenchauffeurs” van die lagere prijzen profiteren.
Twijfels
Of extra Russische leveringen de Amerikaanse en de mondiale dieselprijs substantieel naar beneden kunnen brengen, wordt door energie-experts betwijfeld. Zij wijzen er op dat Ruslands afgenomen raffinagecapaciteit tekortschiet, nu die constant onder Oekraïens vuur ligt. En vóór het uitbreken van de Oekraïne-oorlog importeerden de VS amper diesel uit het Rusland. Er zijn dus geen bestaande leveringskanalen die nieuw leven in geblazen kunnen worden, waardoor het de vraag is hoe snel en hoeveel extra brandstof er daadwerkelijk bij Amerikaanse pomphouders zal belanden.
De voordelen voor Poetin kunnen niettemin groot zijn. Zijn oorlogseconomie leunt bijna volledig op inkomsten uit de energie-export. Sinds de grootschalige invasie van Oekraïne, begin 2022, proberen westerse landen, waaronder de VS, de Russische oorlogsmachine dan ook lam te leggen met sancties tegen de energiesector.
Dat Trump dit sanctiecordon doorbreekt is niet alleen een affront voor westerse, pro-Oekraïense bondgenoten. De president gaat ook in tegen de wens van beide partijen in het Congres. Vorige maand nam dit met brede meerderheden een wet aan, vernoemd naar de dit jaar overleden senator en anti-Rusland-havik Lindsey Graham. Deze wet gaf Trump brede bevoegdheden om de Russische energie-export vol te treffen met internationale sancties.
Trump doet nu het omgekeerde. Hetzelfde ministerie van Financiën dat vrijdag de Amerikaanse sanctielijst uitbreidde met het ICC, maakte bekend een tijdelijke vergunning af te geven die de verkoop van Russische diesel op de wereldmarkt toestaat. Ook Moskou trof de benodigde maatregelen: het hief eigen restricties op de export van diesel op. Die had het eerder dit jaar ingesteld, nadat de brandstof door de Oekraïense aanvallen binnenlands schaars werd.
Oekraïne noemde het dieselpact in reactie een „zwak besluit”, dat Poetin alleen maar zal sterken in de voortzetting van zijn oorlog tegen het land. „Cadeautjes aan Poetin leveren de beschaafde wereld geen enkel nut of vrede op”, voorspelde de Oekraïense president Zelensky.
Maak NRC jouw voorkeursbron op Google
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.
Meer informatie
Kies NRC als voorkeursbron



