Universiteit ontdekt waarom anti-zonnebrandvideo’s op TikTok zoveel aandacht trekken, ondanks dat het er niet veel zijn

Een klein aantal TikTok-video’s over zonnebrand domineert gesprekken online. Nieuw onderzoek laat zien dat juist schokkende en misleidende claims veel meer interactie opleveren dan gewone gezondheidsinformatie.

Het is zomer en de zon draait overuren; het is dus raadzaam om jezelf in te smeren met zonnebrandcrème. Toch is er op sociale media een groep mensen die het daar niet mee eens is: de anti-SPF-beweging. Aanhangers menen dat zonnebrandcrème schadelijk is, en dat je beter onbeschermd de zon in kunt gaan. Hoewel die claims niet waar zijn, krijgen de video’s wel degelijk veel aandacht. Hoe komt dat?

Waarom slechts 6 procent van de video’s zoveel bereik krijgt

Over die vraag bogen onderzoekers van de universiteit van Alberta zich. Ze analyseerden bijna duizend van de meest bekeken TikTok-video’s met populaire hashtags over zonnebrand. Daaruit blijkt dat het merendeel van de video’s (86 procent) positief is over het gebruik van zonnebrand. Slechts een klein deel (6 procent) staat kritisch tegenover het gebruik.

Toch krijgt dat relatief kleine aandeel met negatieve video’s veel aandacht, blijkt uit het onderzoek. „TikToks die uitsluitend kritiek bevatten, lieten een significant hogere mate van betrokkenheid zien wat betreft likes, deelacties en reacties in vergelijking met video’s die uitsluitend promotie bevatten.”

Onderzoek Universiteit van Alberta: emoties winnen van feiten

Voor die aandacht is een logische reden, zeggen onderzoekers. „Misleidende en afwijkende ideeën, zoals de bewering dat zonnebrandcrème nutteloos of zelfs schadelijk is, bevatten elementen van nieuwheid, schokeffect en complotdenken. Dit wakkert emoties aan en vergroot de kans dat de boodschap viraal gaat, vooral binnen groepen of online gemeenschappen die gevoelig zijn voor dit soort inhoud.”

Met andere woorden: heftige inhoud kan dus inspelen op de emoties van kijkers. „Dit suggereert dat kritische of afwijkende content onevenredig veel aandacht kan trekken, zelfs als deze niet op grote schaal aanwezig is. Over het geheel genomen promoot het narratief op TikTok het gebruik van zonnebrandcrème, en lijkt wijdverbreide desinformatie niet veel voor te komen in de meest zichtbare content op het platform.”

TikTok legt nadruk op schoonheid, niet op huidkankerpreventie

Hoewel de meeste content op TikTok dus positief is over zonnebrandcrème, is de motivatie daarvoor soms verschillend. Zonnebrandcrème wordt, los van de gezondheidsvoordelen, namelijk een lager risico op huidkanker, met name gepromoot vanwege cosmetische voordelen. „Video’s benadrukten weliswaar vaak de SPF-waarde van producten, maar deden dit opvallend genoeg in combinatie met de merknaam, de herkomst van het merk, de prijs en de verpakking.”

Onderzoekers menen dat de medische voordelen van zonnebrand soms nog wel beter onder de aandacht kunnen worden gebracht. Zo blijkt uit het onderzoek dat slechts in één van de tien video’s een medisch professional zoals een dermatoloog te zien en horen is.

Meer huidkanker ondanks betere voorlichting over SPF

Een gemiste kans, omdat juist het aantal mensen met huidkanker toeneemt, terwijl veel andere kankersoorten in aantal afnemen. Dat dat gebeurt, heeft te maken met het feit dat de bevolking gemiddeld ouder wordt en huidkanker vaak optreedt op hogere leeftijd.

Daarnaast is het ook zo dat mensen zich vroeger minder goed beschermden tegen uv-straling van de zon en dat er veelvuldig gebruik werd gemaakt van zonnebanken. Omdat het tientallen jaren duurt voordat de gevolgen hiervan zichtbaar zijn, neemt het aantal huidkankerdiagnoses bij 75-plussers nu juist toe.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Stijn (43): ‘Vakantie? Mijn kinderen moeten elke ochtend twee uur aan school werken’
• Hanneke (52) werd voor 2500 euro bestolen door haar eigen dochter: ‘Terwijl ik in het ziekenhuis lag’
• De Spaarrekening van Bernard (67): ‘Ik ben met pensioen en heb 39.000 euro spaargeld’
• Hypotheekrente blijft opvallend laag: volgens De Hypotheekshop betalen spaarders daar mogelijk de rekening voor
• Renee Kelder leefde jarenlang als ‘parttime junkie’ en herkent verborgen verslaving direct: ‘Mensen trekken zich eerst langzaam terug’