{"id":106400,"date":"2025-03-29T00:51:38","date_gmt":"2025-03-29T00:51:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.irakezen.nl\/du\/de-bio-based-basisschool-kan-straks-mogelijk-niet-open-zonder-dat-er-een-generator-in-de-tuin-staat-te-dieselen\/"},"modified":"2025-03-29T00:51:38","modified_gmt":"2025-03-29T00:51:38","slug":"de-bio-based-basisschool-kan-straks-mogelijk-niet-open-zonder-dat-er-een-generator-in-de-tuin-staat-te-dieselen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/de-bio-based-basisschool-kan-straks-mogelijk-niet-open-zonder-dat-er-een-generator-in-de-tuin-staat-te-dieselen\/","title":{"rendered":"De bio-based basisschool kan straks mogelijk niet open zonder dat er een generator in de tuin staat te dieselen"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

De glijbaan in de vorm van een tunnelbuis staat al klaar in de hal. De wc\u2019tjes met de drukkers op kleuterhoogte zijn al betegeld. In een zijkamer smeert een werkman de kit voor het tapijt op de vloer. De lamphouders zijn afgedekt met een karton waarop staat: \u2018Make your carbon footprint tip-toe\u2019. De stopcontacten, de bio-based<\/em> stopcontacten, zitten al in de wanden. Op 3 juni, zegt de beheerder, kan het nieuwe schoolgebouw in een nieuwbouwproject in de Hanzewijk van Kampen worden opgeleverd. Dan hebben de leerlingen van twee basisscholen, een christelijke en een openbare, weer goede klaslokalen, een naschoolse opvang en een gezamenlijke gymzaal.<\/p>\n

Maar de kans is groot dat er op 3 juni geen stroom zal zijn in \u2018het meest circulaire kindcentrum van Nederland\u2019. En zelfs niet op maandag 1 september, als het nieuwe schooljaar in Kampen van start gaat, ook nog niet. Netbeheerder Enexis kan de aanvraag van de \u2018bouwheer\u2019, de gemeente Kampen, voor energie in de categorie grootverbruik niet honoreren. Overmacht, zegt woordvoerder Cyriel Hamstra. \u201eDit gebied heeft transportschaarste.\u201d Wanneer dan wel stroom zal worden geleverd, kan Enexis niet zeggen. <\/p>\n

De achtergrond van de schaarste is een grote renovatie van het stroomnet in Nederland. In het hele land, in alle gradaties van energie \u2013 hoog-, midden- en laagspanning \u2013 wordt het netwerk vernieuwd om te kunnen voldoen aan de toenemende behoefte aan capaciteit voor zowel teruglevering als afname van stroom. Enexis moet bijvoorbeeld de komende acht jaar 800 verdeelstations voor middenspanning plaatsen, zegt Hamstra. Het gaat tussen de vijftien en twintig jaar duren voor de hele vernieuwingsoperatie is voltooid, verwacht Enexis. Tot die tijd zal de netbeheerder regelmatig \u2018nee\u2019 moeten verkopen aan aanvragers. <\/p>\n

In Kampen botsen twee maatschappelijke belangen op elkaar: dat van een robuust energienetwerk en dat van broodnodige nieuwbouw. Dat geldt niet alleen voor Kampen of alleen voor Enexis; ook in de rest van Nederland komen andere netbeheerders regelmatig in het nieuws als ze \u2018nee\u2019 moeten zeggen tegen een aanvraag met een maatschappelijk belang. Vorige week liet de Noord-Hollandse netbeheerder Liander aan de gemeente Medemblik weten dat een nieuwe wijk, met vijftig woningen, waarschijnlijk nog zeven jaar moet wachten op stroom. \u201eDe vanzelfsprekendheid dat je iets bouwt en dan meteen stroom geleverd krijgt, bestaat niet meer\u201d, zegt Hamstra.<\/p>\n

Papieren probeem<\/h2>\n

Deze week werd duidelijk dat Kampen dit \u2018nee\u2019 niet accepteert. De gemeente stapt naar de rechter om de leverantie van stroom af te dwingen. Wethouder energietransitie Erik Faber (GroenLinks) vraagt zich hardop af of het klopt wat Enexis zegt. Of er \u00e9cht geen stroom valt te leveren. \u201eAls je vijf woningen zou bouwen, dan krijgen die woningen gewoon een stroomaansluiting. Wij vragen hetzelfde volume voor dit gebouw aan, en wij krijgen het niet.\u201d<\/p>\n

Een deel van de netcongestie is volgens Faber een papieren probleem. \u201eWe weten dat bedrijven in hun contract soms meer stroom aanvragen dan ze daadwerkelijk afnemen.\u201d<\/p>\n

Wat hem het meest dwars zit, zegt Faber in zijn werkkamer op het stadhuis, is de weinig flexibele houding die hij ervaart van Enexis \u2013 en hij zegt dat hij van collega-bestuurders dezelfde klacht hoort. De gemeente heeft allerlei alternatieven aangedragen. \u201eEn dan mis je het meedenken in oplossingen en mogelijkheden.\u201d Juist voor maatschappelijke instanties, zoals de gemeente (die bovendien met andere gemeenten en provincies medeaandeelhouder van de netbeheerder is). \u201eVan een gemeente wordt ook verwacht dat ze op vragen van bewoners redeneren vanuit \u2018ja, tenzij\u2019. Enexis heeft een bureaucratische bril op.\u201d<\/p>\n

Dit bracht de gemeente onder meer naar voren: de Dr. H. Bouwmanschool is al gesloten, deze zomer gaat ook basisschool Scala dicht. Die aansluitingen worden afgesloten. De gebouwen gesloopt. Er komt geen nieuwe voorziening voor in de plaats. Misschien komt er hier en daar nog een huisje bij, maar de wijk is \u00e1f.\u201d Dan moet er toch stroom \u00f3ver zijn? Een kwestie van \u2018intern salderen\u2019, zegt Faber met een knipoog naar de discussie over stikstof-uitstoot. Maar Enexis wilde er niet aan. \u201eWe moesten gewoon in de wachtrij\u201d, zegt Faber.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/picture>
Een stopcontact van gerecycled plastic. <\/figcaption><\/figure>\n

<\/dmt-image-wrapper><\/p>\n

Op de capaciteitskaart <\/a>die Netbeheer Nederland bijhoudt, is de regio rond Kampen, net als vrijwel het hele westen van Overijssel, rood gekleurd. \u2018Tekort aan transportcapaciteit met wachtrij\u2019 betekent dat volgens de legenda. Hamstra zegt dat die wordt weggewerkt op basis van de prioriteringslijst van de Autoriteit Consument en Markt. Bovenaan de lijst van grootverbruikers staan instellingen als ziekenhuizen en brandweer. Onderwijsinstellingen staan lager. Hamstra wil nog gezegd hebben dat hij het kindcentrum in Kampen ook een \u201eschrijnend geval\u201d vindt. \u201eHet is een heel mooi project.\u201d<\/p>\n

Het laatste voorstel van Kampen, bedacht door een inventieve ambtenaar van Faber: laten we dan de aanvraag voor die ene grootverbruikersplek schrappen en switchen naar drie kleinverbruik-aanvragen. Daar is nog wel ruimte voor op het net, en het gebouw bestaat volgens de gemeente straks uit drie verschillende entiteiten. Als jullie nieuwe aanvragen indienen, komen die weer onder op de stapel, hoorde Faber. Gevraagd om een toelichting zegt Cyriel Hamstra namens Enexis: \u201eEr kunnen niet meerdere kleinverbruikersaansluitingen worden aangevraagd in plaats van \u00e9\u00e9n grootverbruikersaansluiting. Per WOZ-object kun je maar \u00e9\u00e9n aansluiting aanvragen.\u201d<\/p>\n

Dat was half januari voor het college van Burgemeester en Wethouders, gesteund door de schoolbesturen, het moment om aan zijn contactpersoon bij Enexis te laten weten dat de gemeente de gesprekken zou overlaten aan de advocaat en dat Kampen op een kort geding aanstuurde. \u201eWij denken dat we een sterk punt hebben\u201d, zegt Faber.<\/p>\n

Maar als het om gerechtelijke procedures gaat, heeft Enexis wel enige ervaring. Meestal wint de netbeheerder zijn zaken, omdat de rechter meegaat in het beroep op overmacht. Bij een van de zeldzame zaken die het verloor, moest Enexis in 2024 de kosten van aggregaten vergoeden, waarmee een aanvrager de tijd tot aansluiting had overbrugd.<\/p>\n

Speelplein<\/h2>\n

Faber weet dat Enexis vaak wint. \u201eMaar meestal winnen ze van bedrijven\u201d, zegt hij hoopvol. Is hij niet bang dat hij de verhoudingen met de regionale stroommonopolist verstoort? \u201eDat niet, maar zorgen over het oplossen van de netcongestie heb ik wel.\u201d Aan de overkant van de N50 staat een grote uitbreiding gepland: 3.600 woningen. \u201eIk ben benieuwd of ze dan straks zeggen: nee, het lukt toch niet.\u201d<\/p>\n

Hij zegt dat Kampen zich steeds constructief opstelt in de energietransitie, zoals bij de zeven windmolens die binnen de gemeentegrenzen gepland zijn. Deze bereidwilligheid wordt volgens hem niet beloond met ruimhartigheid aan de andere kant. \u201eDan wordt gezegd dat je zulke dingen niet met elkaar kunt vergelijken.\u201d <\/p>\n

<\/p>\n

<\/picture>
Installateur Foeke Sijtsma bij de meterkast met kabels zonder stroom. <\/figcaption><\/figure>\n

<\/dmt-image-wrapper><\/p>\n

Maar de verhoudingen met Enexis zijn voor hem ondergeschikt aan het belang van onderwijs. \u201eIk sta voor de kinderen in deze wijk\u201d, zegt Faber. <\/p>\n

Over het drukke speelplein van de Scala-basisschool, dat achter de nieuwbouw in de Hanzewijk ligt, komt directeur Cora van Unen aangelopen. Ze werkt vaak thuis, zegt ze, want de school heeft de meeste kantoorruimte opgeofferd aan lokalen voor de kinderen. \u201eWe zijn in tien jaar tijd van 39 naar 270 leerlingen gegroeid.\u201d <\/p>\n

Ze houdt van dit gebouw, de sfeer, de ruimtelijkheid. Maar de onderbouw past er niet meer in. De kleuters zitten sinds drie jaar in een ander schoolgebouw. En als het regent staat de centrale ruimte hier vol emmers om het lekwater op te vangen. <\/p>\n

De leerkrachten en de ouders kijken allemaal uit naar het nieuwe gebouw, waar alle kinderen weer bij elkaar kunnen zitten. Van Unen heeft intensief meegepraat met de architect. Wat een sof dat zo\u2019n mooi en belangrijk gebouw geen stroom kan krijgen, zegt ze. \u201eMoet je je indenken: zo\u2019n gebouw, alles bio-based, alles circulair, en straks staat er misschien een generator te dieselen in de tuin.\u201d<\/p>\n


\n