{"id":110623,"date":"2025-04-30T01:23:32","date_gmt":"2025-04-30T01:23:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.irakezen.nl\/du\/terwijl-de-theorieen-over-elkaar-heen-buitelen-blijft-de-vraag-wat-veroorzaakte-de-gigantische-stroomstoring\/"},"modified":"2025-04-30T01:23:32","modified_gmt":"2025-04-30T01:23:32","slug":"terwijl-de-theorieen-over-elkaar-heen-buitelen-blijft-de-vraag-wat-veroorzaakte-de-gigantische-stroomstoring","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/terwijl-de-theorieen-over-elkaar-heen-buitelen-blijft-de-vraag-wat-veroorzaakte-de-gigantische-stroomstoring\/","title":{"rendered":"Terwijl de theorie\u00ebn over elkaar heen buitelen blijft de vraag: wat veroorzaakte de gigantische stroomstoring?"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p>De chaos was maandag compleet toen Spanje, Portugal en een deel van Frankrijk  getroffen werden door een voor Europa ongekend grote stroomstoring. Was het nu wel of geen cyberaanval van de Russen? Een bijzonder weerfenomeen? Of toch een omvallende boom die op een ongelukkige manier terechtkwam, een kabel beschadigde en vervolgens een gigantische kettingreactie teweegbracht?  Een overschot aan zonne-energie, dat zou ook nog kunnen. Of toch iets heel anders? <\/p>\n<p>Dinsdagochtend was het stroomnet in veel gebieden hersteld. Media, experts, politici en netbeheerders zochten ondertussen naar de mogelijke oorzaak. Theorie\u00ebn kwamen bovendrijven en werden enkele uren later weer ontkracht. Waar en waardoor viel het vermogen opeens weg? Niemand die het weet.<\/p>\n<p><a class=\"dmt-article-suggestion\" href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2025\/04\/29\/kan-dat-ook-in-nederland-gebeuren-zon-grootschalige-stroomuitval-en-zo-ja-wat-moeten-we-dan-a4891560\"><br \/>\n<dmt-icon class=\"dmt-article-suggestion__icon\" name=\"ic-forward\"\/><\/p>\n<div class=\"dmt-article-suggestion__text\">\n<p>\n\t\t\t\tLees ook\n\t\t\t<\/p>\n<p><span>Kan dat ook in Nederland gebeuren, zo\u2019n grootschalige stroomuitval als in Spanje en Portugal? De lessen die hieruit zijn te trekken<\/span>\n<\/div>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"Een monteur voert een periodieke controle uit op een aggregaat, dat bij stroomuitval in gebruik wordt genomen. Foto Sonny Lensen \" class=\"dmt-article-suggestion__image\" src=\"https:\/\/images.nrc.nl\/rqoXFndaKtUB8_sC2JQve1ze9R0=\/160x96\/smart\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/29195650\/data131541233-004903.jpg\"\/><br \/>\n<\/a><\/p>\n<p>Het kan zomaar maanden duren voordat  duidelijk is wat de echte oorzaak was; na de grote Nederlandse stroomstoring in juni 1977 duurde het twee maanden voor een eerste rapport verscheen.  De Spaanse premier Pedro S\u00e1nchez heeft een speciale commissie opgetuigd om de oorzaak te achterhalen. Aan die commissie zullen technici van netbeheerders uit verschillende lidstaten meewerken, want de stroomnetten van Europese landen zijn met elkaar verbonden. Wat is er tot nu toe wel bekend?<\/p>\n<h2 class=\"gn4-crosshead article-heading\">Olievlek<\/h2>\n<p>De Spaanse netwerkbeheerder Red El\u00e9ctrica sloot een cyberaanval dinsdag in elk geval uit. Er zijn aanwijzingen dat vlak voor de storing op sommige plekken overbelastingen zijn geweest op het net: plekken waar te veel stroom het net op stroomde. Dat is volgens Jan Vorrink, manager van het controlecentrum van Tennet \u2013 de beheerder van de Nederlandse hoogspanningsnetten en betrokken bij het onderzoek naar de storing \u2013 niet een typisch gevolg  van een cyberaanval. Maar volgens  hem kunnen we \u00fcberhaupt nog niets uitsluiten tot er meer bekend is. Premier  S\u00e1nchez laat de cyberbeveiligingsautoriteiten voor de zekerheid een onderzoek uitvoeren.<\/p>\n<blockquote class=\"dmt-quote\" data-styled=\"None\">\n<p>Heel Europa heeft geholpen om de Franse schommelingen in het net glad te strijken. Maar Spanje en Portugal liggen ge\u00efsoleerd<\/p>\n<footer class=\"dmt-quote__attribution\">\n<span class=\"dmt-quote__attribution-source\">Jan Vorrink <\/span><br \/>\n<span class=\"dmt-quote__attribution-description\">Tennet<\/span><br \/>\n<\/footer>\n<\/blockquote>\n<p>Wat vrijwel zeker w\u00e9l gebeurde maandag: een ongelukkige kettingreactie waarbij delen van het Spaanse en Portugese net een voor een uitvielen. Vorrink: \u201eHet lijkt erop dat er ergens lokaal kortsluiting of overbelasting is geweest. Het net heeft beveiligingssystemen die de infrastructuur lokaal uitzetten, zodat het niet te heet wordt.\u201d Normaal krijgt de regio waar de kortsluiting plaatsvond dan energie via bijvoorbeeld een reservekabel. Als dat niet lukt, dan sluit het net zich lokaal af en blijft de rest het nog gewoon doen. \u201eMaar hier verspreidde het probleem zich als een olievlek. Ook in omringende gebieden zette de beveiligingssystemen de lokale netten uit.\u201d Daarom zat zo\u2019n enorm gebied maandag in de middag en nacht zonder stroom.<\/p>\n<p><a class=\"dmt-article-suggestion\" href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2025\/04\/28\/deze-storing-laat-zien-hoe-erg-we-afhankelijk-zijn-internet-we-gedragen-ons-al-als-kippen-zonder-kop-a4891455\"><br \/>\n<dmt-icon class=\"dmt-article-suggestion__icon\" name=\"ic-forward\"\/><\/p>\n<div class=\"dmt-article-suggestion__text\">\n<p>\n\t\t\t\tLees ook\n\t\t\t<\/p>\n<p><span>\u2018Deze storing laat zien hoe erg we afhankelijk zijn van internet. We gedragen ons al als kippen zonder kop\u2019<\/span>\n<\/div>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"De bushalte op de Plaza de Cibeles  in Madrid, maandagmiddag tijdens de stroomstoring. Foto Thomas Coex\/AFP \" class=\"dmt-article-suggestion__image\" src=\"https:\/\/images.nrc.nl\/SlirUuG8py7empBRv7CCVyELTSk=\/160x96\/smart\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/28213738\/data131506535-60e728.jpg\"\/><br \/>\n<\/a><\/p>\n<p>Dat het probleem zich zo kon verspreiden, vindt Vorrink, die de verbindingen goed kent, niet gek. Volgens de Spaanse netbeheerder begon de uitval net ten zuiden van de Pyrenee\u00ebn. \u201eDat is een gebied met een relatief zwakke verbinding\u201d, zegt Vorrink. \u201eAls ergens een gebied uitvalt, moet de aangrenzende infrastructuur de schommelingen opvangen die daarbij ontstaan. Als de opties daarvoor  beperkt zijn, raken die andere gebieden ook relatief snel overbelast.\u201d Frankrijk had daar  eveneens last van. \u201eMaar Frankrijk staat in verbinding met de rest van Europa. Heel Europa heeft geholpen om de Franse schommelingen in het net glad te strijken. Dat ging allemaal automatisch, binnen dertig seconden. Daarom verspreidde het probleem zich niet verder in Frankrijk.\u201d Spanje en Portugal liggen daarentegen ge\u00efsoleerd.<\/p>\n<h2 class=\"gn4-crosshead article-heading\">\u2018Speculatie\u2019<\/h2>\n<p>Dan rest nog de vraag: wat bracht die kettingreactie op gang? Wat  leidde tot de lokale kortsluiting, waarna gebieden een voor een afschakelden? Daarover verschenen verschillende berichten, \u201emaar dat is nog allemaal speculatie\u201d, zegt Vorrink. \u201eHet zou bijvoorbeeld kunnen dat het een boom was die contact maakte met een  kabel. Dat was de oorzaak van een grote stroomstoring in 2003. Maar het kan echt van alles zijn.\u201d<\/p>\n<p>Maandag noemde de Portugese netbeheerder nog extreme temperatuurschommelingen als logische verklaring. Maar de Spaanse weerdienst Aemet sloot dinsdag uit dat uitzonderlijk weer de boosdoener was. <\/p>\n<p>De Spaanse netwerkbeheerder Red El\u00e9ctrica zei dinsdag dat  twee ontkoppelingen van het stroomnet plaatsvonden.  Over het algemeen gebeuren  dergelijke ontkoppelingen  als er risico is op schade.  Volgens de Spaanse netbeheerder zou dat een teken kunnen zijn dat er te veel zonne-energie werd opgewekt wat overbelasting van het net dreigde te veroorzaken. Spanje heeft veel zonneparken, \u201edus het zou kunnen, maar we weten het niet\u201d, zegt Martien Visser, lector energietransitie aan de Hanzehogeschool in Groningen. \u201eEr zitten duizenden componenten in het energiesysteem.  Dit blijft speculeren.\u201d<\/p>\n<p>Vorrink van Tennet: \u201eBij grote stroomstoringen zien we altijd dat meerdere oorzaken tegelijkertijd een rol spelen. Dan denk je dat je het probleem hebt gevonden, en dan doemt er weer een ander probleem op. Dat maakt het complex om te zeggen bij welk probleem het begon, en of  het een het ander veroorzaakte en wat elkaar versterkte.\u201d Vorrink en zijn collega\u2019s  gaan zich erover buigen. \u201eDaarvoor moeten we vermoedelijk tientallen storingsschrijvers, dat zijn apparaten die bijvoorbeeld bijhouden wat de spanning was op een bepaald moment, uitlezen. \u201eDaar zijn we zo weken of maanden mee bezig.\u201d<\/p>\n<p><dmt-util-bar article=\"4891581\" data-paywall-belowarticle=\"\" headline=\"Terwijl de theorie\u00ebn over elkaar heen buitelen blijft de vraag: wat veroorzaakte de gigantische stroomstoring?\" url=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2025\/04\/29\/terwijl-de-theorieen-over-elkaar-heen-buitelen-blijft-de-vraag-wat-veroorzaakte-de-gigantische-stroomstoring-a4891581\"><br \/>\n<button class=\"dmt-util-bar__button\" slot=\"share\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Delen<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-share-web\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<button class=\"dmt-util-bar__button\" slot=\"contact\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Mail de redactie<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-email\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<\/dmt-util-bar> <\/p>\n<aside data-article-id=\"4891581\" data-js-topic-preview=\"\" data-topic-id=\"190\" data-topic-name=\"Energie\"\/>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De chaos was maandag compleet toen Spanje, Portugal en een deel van Frankrijk getroffen werden door een voor Europa ongekend grote stroomstoring. Was het nu wel of geen cyberaanval van de Russen? Een bijzonder weerfenomeen? Of toch een omvallende boom die op een ongelukkige manier terechtkwam, een kabel beschadigde en vervolgens een gigantische kettingreactie teweegbracht? &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":110624,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110623"}],"collection":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=110623"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110623\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media\/110624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=110623"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=110623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}