{"id":114544,"date":"2025-05-30T03:41:38","date_gmt":"2025-05-30T03:41:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.irakezen.nl\/du\/keniaanse-intellectueel-en-schrijver-ngugi-wa-thiongo-87-overleden\/"},"modified":"2025-05-30T03:41:38","modified_gmt":"2025-05-30T03:41:38","slug":"keniaanse-intellectueel-en-schrijver-ngugi-wa-thiongo-87-overleden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/keniaanse-intellectueel-en-schrijver-ngugi-wa-thiongo-87-overleden\/","title":{"rendered":"Keniaanse intellectueel en schrijver Ngugi wa Thiong&#8217;o (87) overleden"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div id=\"content\">\n<div data-sentry-element=\"StyledHeaderImage\" data-sentry-component=\"HeaderImage\" data-sentry-source-file=\"HeaderImage.tsx\" class=\"sc-62e3b9d6-0 bTCDnc\">\n<figure class=\"sc-fabae96-6 khXfqz sc-62e3b9d6-1 eispTw\" data-sentry-element=\"Figure\" data-sentry-source-file=\"Image.tsx\"><button aria-label=\"Open deze afbeelding in volledig scherm. copyright: EPA\" id=\"image-270161727585696\" type=\"button\" data-tracking=\"eventName=open|eventContext=fullscreen|elementType=image|eventType=action|experiment=article-fullscreen-icon|condition=control\" data-sentry-element=\"Wrapper\" data-sentry-source-file=\"Image.tsx\" class=\"sc-fabae96-3 hEQfh\"><span class=\"sc-67cf2978-0 dVctfw\" data-sentry-element=\"Wrapper\" data-sentry-component=\"ResponsiveImage\" data-sentry-source-file=\"ResponsiveImage.tsx\"><picture><source media=\"(max-width: 37.5rem)\" sizes=\"(min-width: 786px) 786px, 100vw\" srcset=\"https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/96x72a.jpg 96w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/192x144a.jpg 192w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/288x216a.jpg 288w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/384x288a.jpg 384w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/480x360a.jpg 480w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/576x432a.jpg 576w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/768x576a.jpg 768w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/960x720a.jpg 960w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/1152x864a.jpg 1152w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/1440x1080a.jpg 1440w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/1920x1440a.jpg 1920w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/2400x1800a.jpg 2400w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/2880x2160a.jpg 2880w\"\/><source media=\"\" sizes=\"(min-width: 786px) 786px, 100vw\" srcset=\"https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/128x72a.jpg 128w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/256x144a.jpg 256w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/384x216a.jpg 384w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/512x288a.jpg 512w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/640x360a.jpg 640w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/768x432a.jpg 768w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/1024x576a.jpg 1024w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/1280x720a.jpg 1280w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/1536x864a.jpg 1536w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/1920x1080a.jpg 1920w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/2560x1440a.jpg 2560w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/3200x1800a.jpg 3200w, https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/3840x2160a.jpg 3840w\"\/><img alt=\"\" decoding=\"async\" loading=\"eager\" src=\"https:\/\/cdn.nos.nl\/image\/2025\/05\/29\/1231109\/1024x576a.jpg\" class=\"sc-67cf2978-1 dajunI\"\/><\/picture><\/span><span class=\"sc-568a4295-0 sc-fabae96-5 ihkAIz igyMx\">EPA<\/span><span class=\"sc-b45e589f-0 sc-fabae96-0 hkgFPz eKrjWD\"><svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"24\" height=\"24\" viewbox=\"0 0 24 24\"><path fill=\"#fff\" d=\"M19.018 2.25a2.73 2.73 0 0 1 2.727 2.566l.005.166V8a.75.75 0 0 1-1.493.102L20.25 8V4.982c0-.638-.485-1.162-1.106-1.225l-.126-.007H16a.75.75 0 0 1-.102-1.493L16 2.25zM8 2.25a.75.75 0 0 1 .102 1.493L8 3.75H4.982c-.638 0-1.162.485-1.226 1.106l-.006.126V8a.75.75 0 0 1-1.493.102L2.25 8V4.982a2.73 2.73 0 0 1 2.565-2.727l.167-.005zm13 13a.75.75 0 0 1 .743.648l.007.102v3.018a2.73 2.73 0 0 1-2.565 2.727l-.167.005H16a.75.75 0 0 1-.102-1.493L16 20.25h3.018c.638 0 1.163-.485 1.226-1.106l.006-.126V16a.75.75 0 0 1 .75-.75m-18 0a.75.75 0 0 1 .743.648L3.75 16v3.018c0 .638.485 1.163 1.106 1.226l.126.006H8a.75.75 0 0 1 .102 1.493L8 21.75H4.982a2.73 2.73 0 0 1-2.727-2.565l-.005-.167V16a.75.75 0 0 1 .75-.75\"\/><\/svg><\/span><\/button><figcaption class=\"sc-fabae96-4 hQkPsH\">Ngugi Wa Thiong&#8217;o in 2017<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<div data-sentry-element=\"ItemContainer\" data-sentry-source-file=\"Article.tsx\" class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<div data-tracking=\"nestType1=top\" data-sentry-element=\"Top\" data-sentry-source-file=\"Article.tsx\" class=\"sc-53d25223-4 eVtVSK\">\n<p><span>NOS Nieuws<\/span><span class=\"sc-8127e027-1 dzIvNl\">\u2022<\/span><time datetime=\"2025-05-29T13:07:31+0200\" data-sentry-component=\"RelativeDate\" data-sentry-source-file=\"RelativeDate.tsx\">gisteren, 13:07<\/time><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM\" id=\"851223540774271\">De Keniaanse schrijver, academicus en activist Ngugi wa Thiong&#8217;o is op 87-jarige leeftijd overleden. Hij wordt gezien als een van de belangrijkste intellectuelen van Oost-Afrika.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM\" id=\"550970205012539\">De schrijver werd in 1938 als James Ngugi geboren in een kleine plaats in het zuiden van Kenia, toen nog een Britse kolonie. Zijn familieleden werden gedwongen in interneringskampen te wonen tijdens de Mau Mau-opstand, het verzet tegen de Britse overheersing. Twee van zijn broers kwamen bij die opstand om het leven.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM\" id=\"298547040918645\">Ngugi ging Engels studeren aan de prestigieuze Makerere Universiteit in de Oegandese hoofdstad Kampala. Daar bezocht hij in 1962 de Afrikaanse schrijversconferentie, waar zijn eerste toneelstuk <em>De zwarte kluizenaar<\/em> in premi\u00e8re ging. Het stuk vertelt het verhaal van een jongen die als eerste van zijn stam gaat studeren.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM\" id=\"246046662151451\">Zijn debuutroman <em>Weep not, child <\/em>uit 1964 was het eerste werk van een schrijver uit Oost-Afrika dat in het Engels verscheen. Het verhaal gaat over de liefde tussen een christen en een niet-christen in de tijd van de Mau Mau-opstand.<\/p>\n<\/div>\n<p><h2 class=\"sc-6b450628-0 kJgmeS\">Keniaanse onafhankelijkheid<\/h2>\n<\/p>\n<div class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM\" id=\"189044668214746\">In 1967 verscheen zijn boek <em>Slechts een korrel graan<\/em>, over de Keniaanse onafhankelijkheidsstrijd. Tien jaar later werd de schrijver marxist en veranderde hij zijn naam naar Ngugi wa Thiong&#8217;o omdat hij niets meer te maken wilde hebben met koloniale invloeden. Ook besloot hij het Engels te verruilen voor zijn moedertaal Gikuyu.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<aside class=\"sc-7b5c2765-0 jEsyxy\" data-sentry-component=\"Textbox\" data-sentry-source-file=\"Textbox.tsx\">\n<h3 class=\"sc-6b450628-0 dToxYw\">Afrika-correspondent Elles van Gelder:<\/h3>\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM sc-7b5c2765-1 fybOMJ\">&#8220;Ngugi wa Thiong&#8217;o is een van de belangrijkste Afrikaanse schrijvers van de twintigste eeuw. Hij was met zijn gedachtegoed een pionier en zijn overlijden zal in Kenia vooral ook een oudere generatie aanspreken. Die is met hem opgegroeid; een jonge intellectueel die geen blad voor de mond nam als het ging om het koloniale regime, maar ook de regering die na de onafhankelijkheid kwam.<\/p>\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM sc-7b5c2765-1 fybOMJ\">Hij bleef erop wijzen dat het Afrikaanse continent zich moest losmaken van westerse dominantie. Dat deed hij niet alleen door de inhoud van zijn werk, maar ook door te schrijven in moedertaal Gikuyu. Hij wilde niet dat die taal werd verdrongen door het Engels.<\/p>\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM sc-7b5c2765-1 fybOMJ\">Zijn werk kwam hem duur te staan: hij werd gevangengezet en moest in ballingschap. Toch vond hij in zijn uiteindelijke nieuwe thuis, de VS, ook weer een nieuw publiek onder de Afrikaans-Amerikaanse bevolking. Zo gaat zijn essaybundel <em>Decolonising the mind <\/em>over het belang van het bewaken van je eigen taal en cultuur. Hij droeg daarmee bij aan het grotere debat over dekolonisatie en zwarte identiteit.<\/p>\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM sc-7b5c2765-1 fybOMJ\">Veel van zijn bewonderaars vinden het zuur dat hij, ondank zijn grote nalatenschap, nooit de Nobelprijs voor de Literatuur heeft ontvangen.&#8221;<\/p>\n<\/aside>\n<\/div>\n<div class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM\" id=\"710023468050992\">Waar hij voorheen vooral kritisch schreef over de Britse koloniale overheersing, richtte hij zich in <em>Petals of Blood<\/em> uit 1977 op de inmiddels onafhankelijke Keniaanse staat. In datzelfde jaar verscheen het toneelstuk <em>Ik zal trouwen als ik dat wil. <\/em><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM\" id=\"819709231569470\">De toenmalige regering van president Kenyatta nam aanstoot aan zowel het boek als het theaterstuk en besloot Ngugi zonder proces gevangen te zetten in een zwaarbewaakte gevangenis. Tijdens zijn celstraf schreef hij zijn eerste roman in zijn moedertaal. <a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/articles\/ce999kwxn1ro\" data-tracking=\"elementType=external-link|elementId=https:\/\/www.bbc.com\/news\/articles\/ce999kwxn1ro|eventType=navigation|eventName=open\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Volgens de BBC<\/a> schreef hij dit boek op toiletpapier omdat hij niets anders had.<\/p>\n<\/div>\n<p><h2 class=\"sc-6b450628-0 kJgmeS\">Ballingschap en ziekte<\/h2>\n<\/p>\n<div class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM\" id=\"36860049391589\">Toen president Kenyatta niet meer aan de macht was, werd Ngugi vrijgelaten. Enkele jaren later betichtte hij bij een boeklancering in Londen de Keniaanse dictator Daniel arap Moi van een moordcomplot tegen hem. Uit voorzorg keerde hij daarom 22 jaar lang niet terug naar zijn thuisland. Hij woonde in ballingschap in het Verenigd Koninkrijk en in de VS.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM\" id=\"997598610788801\">Toen dictator Moi in 2002 was afgetreden, keerde Ngugi terug naar Kenia. Hij werd er door duizenden als held ontvangen, maar enkele dagen daarna drongen criminelen zijn huis binnen. Ngugi werd mishandeld, er werden waardevolle bezittingen gestolen en zijn vrouw werd verkracht. Volgens Ngugi was deze mishandeling &#8220;politiek gemotiveerd&#8221;.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"sc-53d25223-1 iDwTLk\">\n<p class=\"sc-2ea02837-0 bdFexM\" id=\"821972029461101\">In 1995 werd bij Ngugi prostaatkanker vastgesteld. Artsen zeiden dat hij nog maar enkele maanden te leven zou hebben, maar hij herstelde toch. De afgelopen jaren ging zijn gezondheid weer achteruit: in 2019 kreeg hij een drievoudige bypassoperatie en had hij last van nierfalen. Hij overleed gisteren in de Verenigde Staten.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EPANgugi Wa Thiong&#8217;o in 2017 NOS Nieuws\u2022gisteren, 13:07 De Keniaanse schrijver, academicus en activist Ngugi wa Thiong&#8217;o is op 87-jarige leeftijd overleden. Hij wordt gezien als een van de belangrijkste intellectuelen van Oost-Afrika. De schrijver werd in 1938 als James Ngugi geboren in een kleine plaats in het zuiden van Kenia, toen nog een Britse &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":114545,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[148],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114544"}],"collection":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114544"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114544\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media\/114545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114544"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=114544"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=114544"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}