<\/p>\n
Bij Van Munster Recyclers in Oss is het schering en inslag. Als een vrachtwagen een hoop oud papier op de vloer kiept, begint links en rechts muziek te spelen. \u201eHappy Birthday to you.\u201d<\/em> Of, rond de feestdagen: \u201eWe wish you a merry Christmas.\u201d<\/em><\/p>\n \u201eZolang zo\u2019n kaart blijft afspelen, kunnen we hem traceren\u201d, zegt Jan van Munster, eigenaar van het papierrecyclingbedrijf. \u201eMaar het kan ook gebeuren dat we er een missen. Door alle bewegingen die het oud papier maakt tijdens het proces \u2013 van het samenpersen van het papier in de vuilniswagen tot het kiepen in de hal en het zeven \u2013 kan zo\u2019n kaart in de fik vliegen.\u201d<\/p>\n Papierrecyclers hebben veel last van branden door batterijen die bij het oud papier belanden. De branchevereniging voor papierrecyclers FNOI spreekt van<\/a> \u201eeen groot aantal branden\u201d met \u201eenorme gevolgen\u201d. Daarmee doelt ze op financi\u00eble schade en gezondheidsrisico\u2019s voor het personeel. <\/p>\n Mensen zien een zingende wenskaart onterecht als oud papier. Net als kinderboekjes met geluid. Bladzijden waarop de kikkers echt kwaken of de blokfluit echt fluit. Ook grotere accu\u2019s belanden bij het oud papier. Boormachineaccu\u2019s bijvoorbeeld. <\/p>\n Dat kan per ongeluk gebeuren in een garage of, zo vermoeden recyclers, iets te maken hebben met dat in een deel van de gemeenten betaald moet worden per hoeveelheid aangeboden restafval. De papiercontainer is dan blijkbaar een aanlokkelijk alternatief. In ieder geval is het een probleem dat de afgelopen vijf jaar flink toenam, ziet de branche. <\/p>\n \u201eGisteren hadden we er weer een\u201d, zegt Van Munster. \u201eHet bleek een rookmelder met een negenvoltbatterij erin.\u201d Tijdens het zeven (waarbij karton wordt gescheiden van drukwerk als kranten) viel een brandende rookmelder in een bak papier. \u201eGelukkig stonden we er met onze neus bovenop en werd er meteen alert gereageerd. Maar batterijen kunnen ook langzaam warm worden en uren later pas ontvlammen.\u201d <\/p>\n Vier maanden eerder kwam er bijvoorbeeld rook uit een berg papier die het personeel al uren niet had aangeraakt. \u201eGelukkig gebeurde het nog net om vijf uur \u2019s middags en niet \u2019s nachts. We zagen het nog gebeuren.\u201d<\/p>\n Sprinklers zijn niet meer genoeg. Recyclers als Van Munster hebben nieuwe (dure) warmtedetectiecamera\u2019s moeten kopen. En betalen flink meer aan hun verzekeringspremies. \u201eHet zorgt vooral voor onrust en zorgen\u201d, zegt Van Munster. \u201eWij twijfelen eerlijk gezegd of we nog wel met huishoudelijk papier verder willen. In het bedrijfsafval zien we veel minder van dit soort accu\u2019s.\u201d<\/p>\n Niet alleen papierrecyclers, de hele afvalbranche heeft last van rondzwervende batterijen. In 2023 werden ongeveer 55 miljoen apparaten (zoals ook vapes of digitale zwangerschapstesten) en kabels ten onrechte bij het restafval gegooid. Dat blijkt uit een berekening op basis van steekproeven van OPEN, de producentenorganisatie voor elektronisch afval<\/a>. Dat cijfer staat dus nog los van de verdwaalde batterijen die bij papierrecyclers of metaalrecyclers terecht komen. \u201eJaarlijks vinden er honderden branden plaats in vuilniswagens, sorteercentra en bij afvalverwerkers\u201d, schrijft OPEN in een bericht bij de bewustmakingscampagne \u2018Doe Maar Apart\u2019 <\/a>.<\/p>\n Zingende wenskaarten horen (net als ander elektrisch grut) ingeleverd te worden in inzamelbakken bij de supermarkt of bij de gemeentelijke milieustraat. Maar vooral dat laatste gebeurt erg weinig. Dat weet Erik Schalk, directeur van Road2Work. Road2Work is een sorteerder van afgedankte elektrische apparaten met drie vestigingen in Nederland. Het bedrijf krijgt containers met elektrische apparaten uit de milieustraat aangeleverd en sorteert ze uit. \u201eOnze medewerkers kunnen zich niet herinneren wanneer ze voor het laatst een zingende kaart hebben gezien.\u201d Die worden niet als elektrisch apparaat herkend. \u201ePapier gaat bij het papier.\u201d Boekjes met geluid komen volgens Schalk vaker (maar nog steeds zelden) bij de milieustraat terecht.<\/p>\n Zingende wenskaarten \u201ehadden nooit op de markt moeten komen\u201d, zegt Schalk. \u201eEr zitten hele kleine knoopcelbatterijen in. Die kunnen ook gewoon in brand vliegen.\u201d <\/p>\n Bovendien zijn de batterijen niet leeg als ze bij het oud papier belanden. \u201eJe wordt knettergek van zo\u2019n kaart en gooit \u2019m weg\u201d, zegt Schalk. \u201eDe batterij zit dan nog vol power. Een knoopcelletje in papier\u2026 het hoeft maar te vonken of het brandt.\u201d<\/p>\n Hoewel Schalk geen kaarten binnenkrijgt via de milieustraat heeft hij wel brand gehad van andere knoopcelbatterijen. Afkomstig van paslezers van een bank. \u201eIemand bij ons had niet goed opgelet en twintig van die batterijen in \u00e9\u00e9n bak gedaan\u201d, zegt Schalk. \u201eEr ontplofte er \u00e9\u00e9n en het was als vuurwerk dat tot tien meter wegschoot. Wij hebben nog een brandgat in een poster die hier hangt. Andere brandende delen kwamen op het dak van ons kantoor terecht.\u201d<\/p>\n Naast warmtedetectiecamera\u2019s hebben bedrijven vaak ook hun eigen creatieve manieren om met brandende batterijen om te gaan. Road2Work heeft bijvoorbeeld steekwagens met zand erin klaarstaan, met een barbecuetang, om een ontvlammende batterij snel weg te kunnen brengen. Een ander bedrijf heeft dan weer een bak water staan, met tuinhandschoenen en een hark ernaast (om de batterij in de bak te schuiven). <\/p>\n Het echte probleem is niet het brandgevaar, zegt Schalk, maar dat producenten overal maar een batterij in stoppen. \u201eKaarsen met lampjes erin. Een borstel met een massagefunctie. Een dweilstok die er een geurtje bij spuit. Wie verwacht er nou van een dweilstok dat er een batterij in zit?\u201d<\/p>\n Het is verspilling van bijvoorbeeld lithium of nikkel, zeker als de batterijen ook nog eens verkeerd worden weggegooid. En dat niet alleen, de batterijen zitten vaak dusdanig verstopt dat ze zelfs voor personeel van sorteerbedrijven moeilijk te vinden zijn. \u201eJe hebt tig maten, tig kleuren, tig vormen\u201d, zegt Schalk. \u201eSoms zijn ze in het product verlijmd en zijn ze niet eens door de consument te verwijderen. Dan lijkt het een stuk plastic. Ik zou ervoor pleiten dat we met de Europese Unie afspreken maar \u00e9\u00e9n kleur en een paar maten batterij toe te staan. Dan kunnen wij ze veel makkelijker verwijderen.\u201d<\/p>\n De branchevereniging van papierrecyclers pleit zelf voor een statiegeldsysteem voor batterijen. \u201ePapierrecyclers kunnen allerlei maatregelen nemen, zoals warmtedetectiecamera\u2019s\u201d, zegt directeur Lennert Vermaat. \u201eMaar uiteindelijk zouden er gewoon geen batterijen bij het oud papier moeten zitten. Een statiegeldsysteem geeft een financi\u00eble prikkel om het netjes gescheiden in te leveren.\u201d <\/p>\nRondzwervende batterijen<\/h2>\n
Statiegeldsysteem<\/h2>\n