{"id":116981,"date":"2025-06-18T02:23:34","date_gmt":"2025-06-18T02:23:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.irakezen.nl\/du\/het-om-vervolgt-asbestbedrijf-eternit-nabestaanden-spreken-van-doodslag-op-industriele-schaal\/"},"modified":"2025-06-18T02:23:34","modified_gmt":"2025-06-18T02:23:34","slug":"het-om-vervolgt-asbestbedrijf-eternit-nabestaanden-spreken-van-doodslag-op-industriele-schaal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/het-om-vervolgt-asbestbedrijf-eternit-nabestaanden-spreken-van-doodslag-op-industriele-schaal\/","title":{"rendered":"Het OM vervolgt asbestbedrijf Eternit; nabestaanden spreken van \u2018doodslag op industri\u00eble schaal\u2019"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p>Johan Platerink was 59 toen hij last kreeg van zijn zij. Anderhalf jaar later was hij dood. Toen berichten over doden door asbestkanker vorige eeuw tot het grote publiek doordrongen, maakt hij zich al wel zorgen. \u201eHij zei altijd: als ik iets krijg is het dat\u201d, zegt zijn weduwe Gea. Niet dat hij gewerkt had bij de Eternit-fabriek in Goor, waar tientallen oud-werknemers in de loop der jaren klachten ontwikkelden. Zijn oom wel. Die bracht Eternit-afval naar de boerderij in Markelo, waar Johan speelde op de bult. <\/p>\n<p>Dinsdag maakte het Openbaar Ministerie (OM) bekend dat het asbestcementfabriek Eternit strafrechtelijk gaat vervolgen voor de dood van twee oud-medewerkers en een partner. Het in Goor gevestigde bedrijf, dat van 1937 tot 1993 asbest verwerkte in cement, zou werknemers tientallen jaren niet of onvoldoende hebben beschermd tegen de blootstelling aan asbestvezels. De verdenking is doodslag, waar werkgevers bij doden of ongelukken op de werkvloer doorgaans vervolgd worden voor nalatigheid. Het OM denkt dus opzet te kunnen bewijzen.<\/p>\n<p>Gea is een van de acht nabestaanden van asbestslachtoffers die aangifte deden tegen de multinational Eternit. \u201eZe hebben ik weet niet hoeveel mensen de dood ingejaagd\u201d, zegt ze in haar woning in Wierden. Waar lotgenoten een vaak lange lijdensweg tegemoet gingen, stierf haar man relatief snel. De behandelend arts, Henk Sinninghe Damst\u00e9, stelde de link met asbest vast. In 2019 deed Gea met zeven anderen aangifte.  Volgens de nabestaanden overleden de slachtoffers door blootstelling aan asbestvezels; zij spreken van \u2018doodslag op industri\u00eble schaal\u2019.<\/p>\n<h2 class=\"gn4-crosshead article-heading\">Mesothelioom<\/h2>\n<p> Sinninghe Damst\u00e9 werkte in de jaren tachtig als beginnend longarts in Almelo. Hij had een bijzondere interesse in longvliesaandoeningen, en het aantal pati\u00ebnten met een zeldzame vorm van kanker viel hem op. Tijdens zijn opleiding in Utrecht zag Sinninghe Damst\u00e9 \u00e9\u00e9n geval van mesothelioom\/longvlieskanker per jaar, in Twente zeker vijftien. Mesothelioom is een vorm van kanker die \u201eonlosmakelijk verbonden is met asbest\u201d.<\/p>\n<div class=\"article-media article-media--image\">\n<figure class=\"gn4-inline\" data-source=\"gn4\">\n<img decoding=\"async\" class=\"b-lazy\" data-aspect-ratio=\"0.66725\" data-gn4-data-id=\"data133817071\" src=\"https:\/\/images.nrc.nl\/i2GxLXuwBVplJTj5e-zHQglJe7k=\/1280x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data133817071-6cb7e5.jpg|https:\/\/images.nrc.nl\/HI_mN6sOpMWqo9SEQSum2RaIfug=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data133817071-6cb7e5.jpg|https:\/\/images.nrc.nl\/kudL2ZN5jP0EEt764aXAzKhuvDs=\/5760x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data133817071-6cb7e5.jpg\" src-medium=\"https:\/\/images.nrc.nl\/1OBfhtdtQcjTl7Ny12VRGoCdIk4=\/640x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data133817071-6cb7e5.jpg|https:\/\/images.nrc.nl\/i2GxLXuwBVplJTj5e-zHQglJe7k=\/1280x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data133817071-6cb7e5.jpg\" src-medium-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/u9lqO0LoHsozz2ie89DtXUQJtU8=\/640x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data133817071-6cb7e5.jpg|https:\/\/images.nrc.nl\/g1_I0_cjNlGNGcotNP_cA0FmeOc=\/1280x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data133817071-6cb7e5.jpg\" src-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/g1_I0_cjNlGNGcotNP_cA0FmeOc=\/1280x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data133817071-6cb7e5.jpg|https:\/\/images.nrc.nl\/Rti2XRTxoW-Vcaxr54rqUJAu3CM=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data133817071-6cb7e5.jpg|https:\/\/images.nrc.nl\/MiMQfvRdTcoFyamygpIWjqEwIkI=\/5760x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data133817071-6cb7e5.jpg\" bad-src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\"\/><figcaption>\n<p class=\"caption\">Foto Eric Brinkhorst<\/p>\n<\/figcaption><figcaption\/><\/figure>\n<p><button class=\"article-media__btn-zoom\" data-open-child-image-in-lightbox=\"\"><br \/>\n<dmt-icon name=\"ic-zoom-in\">Zoom in<\/dmt-icon><br \/>\n<\/button>\n<\/div>\n<p>Een bedrijfsarts van Eternit belde de longarts op. \u201eOf wij de publieke discussie over mesothelioom en asbest wat konden afremmen\u201d, zegt Sinninghe Damst\u00e9. Het bedrijf kreeg steeds meer vragen van medewerkers en omwonenden. Dat asbest dodelijk is, was al vanaf de jaren vijftig bekend. Maar bij welke toepassingen? Ook mensen die destijds woonden aan wegen waar asbest in was verwerkt, ontwikkelden vormen van kanker. \u201eMet mooi weer zoals vandaag stoft \u2019t lekker op en adem je het zo in\u201d, aldus Sinninghe Damst\u00e9. <\/p>\n<p>In november 2019 deed het Comit\u00e9 Asbestslachtoffers, waar Sinninghe Damst\u00e9 als medisch adviseur aan verbonden is, aangifte namens asbestslachtoffer Ren\u00e9 de Vries. Hij overleed in 2020 aan de gevolgen van asbestkanker. <\/p>\n<blockquote class=\"dmt-quote\" data-styled=\"None\">\n<p>Wie wil je straffen? Wat wil je voorkomen?<\/p>\n<footer class=\"dmt-quote__attribution\">\n<span class=\"dmt-quote__attribution-source\">Daan Doorenbos <\/span><br \/>\n<span class=\"dmt-quote__attribution-description\">advocaat Eternit<\/span><br \/>\n<\/footer>\n<\/blockquote>\n<p>Het OM vervolgt drie van de acht zaken die in 2019 zijn aangespannen. In vijf gevallen zijn slachtoffers voor 1976 blootgesteld aan asbest; bedrijven kunnen niet v\u00f3\u00f3r dat jaar voor mogelijk strafbare zaken worden gedaagd. Dat is ook het geval bij Johan Platerink. Mid-jaren zeventig ging hij met Gea samenwonen en verliet hij de Markelose boerderij waar hij was opgegroeid.<\/p>\n<h2 class=\"gn4-crosshead article-heading\">\u2018Spiegel van het lichaam\u2019 <\/h2>\n<p>Volgens advocaat Bob Ruers van het comit\u00e9 Asbestslachtoffers, tevens meermaals kortstondig SP-senator, zijn in de loop van die tijd zeker honderdvijftig ex-werknemers, familieleden en omwonenden van Eternit overleden door blootstelling aan asbest. Een secretaresse en directielid overleden ook aan asbestkanker. Sinninghe Damst\u00e9 omschrijft het typische ziekteverloop als volgt. \u201eJe stikt vanbinnen, de kanker vormt langzaam een soort harnas om je longen en hart. Het is een vreselijke lijdensweg.\u201d<\/p>\n<p>\u201eDe longen zijn de spiegel van het lichaam,\u201d zegt Sinninghe Damst\u00e9. Daaraan kun je precies zien wat er speelt in de omgeving. Twente kende meer fabrieken die met asbest werkten. \u2018Waar heeft u gewerkt?\u2019, was altijd zijn eerste vraag. Het merendeel van de pati\u00ebnten kwam bij Eternit vandaan. Waarom er geen zaken zijn tegen andere bedrijven in de regio kan Sinninghe Damst\u00e9 makkelijk verklaren. Ze bestaan niet meer, er is niemand aansprakelijk te houden. <\/p>\n<p>Advocaat Daan Doorenbos, die Eternit vertegenwoordigt, stelt dat er geen bestuurders aansprakelijk worden gesteld door het OM. De vervolgingsbeslissing \u201eis heel eigenaardig\u201d, zegt hij. \u201eWie wil je straffen? Wat wil je hiermee voorkomen?\u201d Het gebruik van asbest is sinds 1993 niet meer toegestaan. \u201eDe tijdgeest van toen was dat je de risico\u2019s van asbest kon beheersen\u201d, zegt hij. \u201eDaar heeft Eternit in meebewogen.\u201d Om daarin \u201ena een halve eeuw opzet te zien, gaat mij veel te ver\u201d. <\/p>\n<p>Volgens hem is er \u201eeen interessante discussie te voeren over verjaring, waarheidsvinding en over de rol van de overheid die dit gezien, geweten en toegestaan heeft\u201d.  Het bedrijf is ook nooit weggelopen voor zijn verantwoordelijkheid, aldus Doorenbos. In civiele procedures zijn schadeloosstellingen en schadevergoedingen toegekend. \u201eOorzaak en gevolg is in medisch verband echt anders dan in het juridisch-strafrechtelijke\u201d, zegt hij.<\/p>\n<p>Ook Gea Platerink is gecompenseerd door het bedrijf. Ze moest aantonen dat haar man opgroeide op een boerderij, aan de hand van foto\u2019s van kleine Johan op de asbestberg. De zus en vader van Johan overleden aan longkanker, voordat bij Johan asbestkanker werd vastgesteld. Het is zes jaar sinds haar eigen aangifte. Voor Johans dood zal niemand worden vervolgd, weet ze. \u201eIk begrijp dat je het ooit moet afsluiten. Maar natuurlijk ga ik naar de zitting.\u201d   <\/p>\n<p><em>Correctie (17-6, 22:00u): in een eerdere versie stond dat Ruers kortstondig SP-senator was in 2019, maar dat was hij vaker<\/em><\/p>\n<p><dmt-util-bar article=\"4897272\" data-paywall-belowarticle=\"\" headline=\"   Het OM vervolgt asbestbedrijf Eternit; nabestaanden spreken van  \u2018doodslag op industri\u00eble schaal\u2019   \" url=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2025\/06\/17\/het-om-vervolgt-asbestbedrijf-eternit-nabestaanden-spreken-van-doodslag-op-industriele-schaal-a4897272\"><br \/>\n<button class=\"dmt-util-bar__button\" slot=\"share\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Delen<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-share-web\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<button class=\"dmt-util-bar__button\" slot=\"contact\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Mail de redactie<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-email\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<\/dmt-util-bar>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Johan Platerink was 59 toen hij last kreeg van zijn zij. Anderhalf jaar later was hij dood. Toen berichten over doden door asbestkanker vorige eeuw tot het grote publiek doordrongen, maakt hij zich al wel zorgen. \u201eHij zei altijd: als ik iets krijg is het dat\u201d, zegt zijn weduwe Gea. Niet dat hij gewerkt had &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":116982,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116981"}],"collection":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=116981"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116981\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media\/116982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=116981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=116981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=116981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}