{"id":120487,"date":"2025-07-14T02:50:35","date_gmt":"2025-07-14T02:50:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.irakezen.nl\/du\/hoe-een-ideele-zorgvereniging-transformeerde-tot-steenrijk-goed-doel-en-toch-moet-de-zorg-goedkoper-en-gaat-de-huur-omhoog\/"},"modified":"2025-07-14T02:50:35","modified_gmt":"2025-07-14T02:50:35","slug":"hoe-een-ideele-zorgvereniging-transformeerde-tot-steenrijk-goed-doel-en-toch-moet-de-zorg-goedkoper-en-gaat-de-huur-omhoog","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/hoe-een-ideele-zorgvereniging-transformeerde-tot-steenrijk-goed-doel-en-toch-moet-de-zorg-goedkoper-en-gaat-de-huur-omhoog\/","title":{"rendered":"Hoe een ide\u00eble zorgvereniging transformeerde tot steenrijk goed doel \u2013 en toch moet de zorg goedkoper en gaat de huur omhoog"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

In het atrium van de Wildhoef, een zorgcomplex voor mensen met zware dementie in Bloemendaal, wordt op een woensdagmiddag in maart een nieuw apparaat naar binnen getild. Het is een witte staander met een scherm, een beetje zoals een bestelzuil in een fastfoodrestaurant. Ernaast wordt een poster geplakt met een plaatje van een oude dame erop met een witte knot en een brilletje tegen een roze achtergrond. \u2018Hallo, ik ben Tante Co\u2019, staat erop.<\/p>\n

De bewoners in het atrium hebben geen idee waar de zuil voor dient, maar de man die \u2019m komt installeren legt het uit. Zijn toehoorders \u2013 een deel dut in z\u2019n stoel, anderen kijken niet-begrijpend voor zich uit \u2013 horen dat de zuil hun meer regie over hun leven gaat geven. Na de presentatie krijgt iedereen een cupcake met een plaatje van Tante Co.<\/p>\n

De zuil verschijnt niet alleen in Bloemendaal. Ook bij de andere negen woon- en zorglocaties van vereniging Pro Senectute (\u2018voor de ouderdom\u2019) wordt de \u201eslimme, speelse en laagdrempelige tool die zorgorganisaties helpt om de mening van bewoners op te vangen\u201d neergezet. Op het scherm verschijnen vragen die zij via het touchscreen kunnen beantwoorden. Zoals \u2018Welk koekje vindt u lekker?\u2019, met als antwoordopties \u2018sprits\u2019, \u2018speculaas\u2019, \u2018stroopwafel\u2019 of \u2018krakeling\u2019. Of: \u2018Welke activiteit vindt u het leukst?\u2019<\/p>\n

De vragen op het scherm gaan over meer dan hapjes. De zuil vraagt ook: \u2018Voelt u zich veilig?\u2019 of: \u2018Wat zou u vertellen aan een toekomstige bewoner?\u2019, waarbij het scherm enkel positieve antwoordmogelijkheden biedt: \u2018Het is hier gezellig\u2019, \u2018De zorg is goed\u2019, \u2018Je wordt gezien als mens\u2019 of \u2018Iets anders\u2019.<\/p>\n

Willem Burmanje (66) uit Haarlem, die in maart zijn vrouw met vroege dementie komt bezoeken in De Wildhoef, ziet ook zo\u2019n ingewikkelde vraag langskomen. Zij is inmiddels overleden, vertelt de voormalig directeur van een groot bedrijf aan de telefoon. \u201eEr stond iets op als: \u2018Weet u dat Pro Senectute binnenkort een nieuwe naam krijgt?\u2019 Nou, geloof me, dat weten de mensen die daar wonen niet. Er was sowieso geen uitleg. Niet over de zuil, niet over alle veranderingen. Over niets.\u201d<\/p>\n

Winstmaximalisatie<\/h2>\n

De Tante Co-zuil is een voorbode van wat bewoners van de ruim vijfhonderd Pro Senectute-appartementen te wachten staat. Hun vereniging is de afgelopen anderhalf jaar radicaal op de schop gegaan. Van de ide\u00eble ouderenvereniging waar zij zich ooit bij aansloten is weinig meer over: de zorgtaken zijn overgedaan aan de Rotterdamse bedrijvenopkoper Venturion, de gebouwen eind vorig jaar voor zo\u2019n 90 miljoen euro verkocht aan het Britse investeringsfonds Schroders.<\/p>\n

Opeens moeten de ouderen en hun families zich verhouden tot een zorgaanbieder die winstmaximalisatie nastreeft, huren verhoogt, extra taken voor mantelzorgers introduceert en digitale zorginnovaties binnenhaalt. De bewoners hebben te horen gekregen dat het budget voor culturele extraatjes, zoals een harpist die op zondag komt optreden, wordt afgebouwd. De 90 miljoen euro die het vastgoed opleverde is weliswaar in de kas van hun vereniging achtergebleven, maar dat geld is door een recente statutenwijziging niet langer voor hen bestemd.<\/p>\n

Terwijl de bewoners en cli\u00ebnten worstelen met de nieuwe situatie, hebben de achtergebleven verenigingsbestuurders \u2013 een D66-wethouder, een UvA-hoogleraar en een oudgediende in het zorgvastgoed \u2013 zichzelf een prettige nieuwe taak toebedeeld. Niet langer hoeven zij zich te verhouden tot de complexe maatschappelijke en financi\u00eble werkelijkheid in de ouderen- en dementiezorg. Voortaan zijn zij bestuurders van een vermogende charitatieve instelling \u2013 een goed doel \u2013 die maatschappelijke en culturele initiatieven voor ouderen ondersteunt. <\/p>\n

Giften en legaten<\/h2>\n

Als de vereniging Pro Senectute in 2022 het honderdjarige bestaan viert, lijkt er niets aan de hand. Er zijn taartjes en muziekoptredens op de tien woon- en zorglocaties in onder meer Haarlem, Bloemendaal, Den Haag en Lochem. Het jubileumboek dat tegelijkertijd uitkomt, besteedt volop aandacht aan de rijke geschiedenis. Die begint bij de bestorming van het Winterpaleis in Sint Petersburg in 1917, de opmaat tot een financi\u00eble catastrofe voor Nederlandse bezitters van Russische staatsobligaties. Vijf jaar later wordt in de vergaderzaal van de Armenraad in Amsterdam de vereniging Pro Senectute opgericht. Die moet door het hele land tehuizen stichten voor verarmde senioren \u201emet ontwikkeling en beschaving\u201d, die na de Russische Revolutie de waarde van hun obligaties \u2013 die dienden als pensioenbelegging \u2013 hebben zien verdampen.<\/p>\n

\n
\"\"<\/picture>
\n

Het hoofdbestuur Pro Senectute in vroeger tijden.<\/p>\n

Collectie Stadsarchief Amsterdam<\/small><\/figcaption><\/figure>\n