<\/p>\n
Uit de metalen borstkas klinkt gesuis. Richard Kuijpers heeft op de aan-knop van de afstandsbediening gedrukt en de Unitree Model G1 start op. \u201eJe hoort zijn computer\u201d, zegt Kuijpers, een 48-jarige Nijmegenaar die zich meer dan twaalf jaar bezighoudt met robots. Hij bouwt ze, verkoopt ze en verzamelt ze. Het pand van zijn bedrijf, Smart Robot Solutions, is een mini-museum met honderden collector\u2019s items \u2013 van Topo, de rijdende huisrobot<\/a> uit de jaren negentig tot de allernieuwste humanoids<\/em>. Bij de ingang waakt een roestvrijstalen Russische robot. \u201eNiet te tillen, maar ik m\u00f3\u00e9st \u2019m hebben \u2013 er zijn er maar twee van in Europa.\u201d <\/p>\n Kuijpers drukt nog een keer op de afstandsbediening en de Unitree, een vedergewicht van 35 kilo, beent naar buiten. \u201eHij heeft net een update gehad en rent nu echt als een mens. Zie dit maar als de Pentium I van de humanoids. Ze worden alleen maar slimmer.\u201d <\/p>\n Straks rijdt hij even langs de Scapino, voor een paar sneakers voor de G1. Niet de hele robot hoeft mee, alleen een paar losse aluminium voetjes die al klaarliggen op de toonbank. Maatje 38, gokt Kuijpers.<\/p>\n Als je denkt dat kunstmatige intelligentie (AI) nu al de wereld verandert, het ChatGPT-moment voor robots \u2013 de belichaming van AI \u2013 moet nog komen. Online struikel je over de demonstratievideo\u2019s waarin humanoids de halve marathon lopen, een auto wassen, werken in fabrieken of een dansje doen.<\/p>\n Zakenbank Morgan Stanley schetst een toekomst<\/a> waarin rond 2050 een miljard van zulke menselijk ogende machines op de aardbodem rondwandelen: humanoids gaan het werk verrichten waarvoor geen handen meer te vinden zijn.<\/p>\n Figure, Tesla en Boston Dynamics uit de VS en Chinese makers als Unitree, Galixea en UBtech bouwen zulke robots op grote schaal. De hype wordt aangewakkerd door topman Jensen Huang van Nvidia, de chipontwerper met 4.000 miljard dollar marktwaarde. Nvidia\u2019s AI-chips en trainingssoftware<\/a> leren machines op eigen houtje door de fysieke wereld te navigeren.<\/p>\n Sinds Kuijpers de Unitree van China naar Nederland haalde, loopt zijn agenda over met presentaties. Vorige maand liepen ze samen rond op de Vision, Robotics & Motion-beurs in Den Bosch, een grote man met de kleine G1 (1,27 meter) aan zijn zijde. Kuijpers liet de Unitree een apparaatje naar de presentator brengen, aangestuurd via afstandsbediening. <\/p>\n Humanoids zijn nog niet geschikt om op eigen houtje in het wild te bewegen. Niet in een zaal vol mensen en zelfs niet in een fabriek. Kuijpers: \u201eAls je bijvoorbeeld de UBTech Walker koopt, een humanoid voor de industrie, komen er twee experts mee die maandenlang bezig zijn om de productielijn voor de robot in te stellen. Uiteindelijk zullen robots zelf gaan leren; \u00e9\u00e9n keer voordoen, en dan weet hij het.\u201d <\/p>\n Het afbreukrisico voor robotmakers is echter groot. Ongelukken en missers zullen worden uitvergroot, net als bij de zelfrijdende auto. Op de openbare weg gelden ten minste verkeersregels; hoe humanoids in het dagelijks leven mogen bewegen, is nog \u00e9\u00e9n groot vraagteken.<\/p>\n Zelf bestelde Kuijpers alvast zo\u2019n Walker S1 in China, een robot die een volle werkdag op \u00e9\u00e9n accu kan draaien. Kosten: ruim honderdduizend euro. \u201eDat haal ik er zo weer uit \u2013 ik wil het nieuwste van het nieuwste kunnen tonen.\u201d <\/p>\n Hij verdient zijn brood met presentaties en de verhuur en verkoop van robots en richt zich nu op humanoids. \u201eDat wordt een apparaat dat straks iedereen in huis heeft, net als een telefoon of laptop.\u201d Maar er is nog een manier waarop Kuijpers mens en machine combineert: zijn zelfontworpen zorgrobots voor mensen met autisme of dementie. \u201eRobots met gevoel\u201d, noemt hij ze.<\/p>\n \u201eVan huis uit ben ik civiel ingenieur en ontwierp ik bruggen voor Rijkswaterstaat. Daarna kwam ik in de hologrammen terecht en kocht ik mijn eerste robot in de VS, toen ik een \u2018winkel van de toekomst\u2019 moest bouwen. Dat was de Beam, een telepresence-robot, een soort iPad op wielen. Ik raakte gefascineerd en ging verzamelen, speelgoedrobots en echte. <\/p>\n \u201eAan het speelgoed kun je zien hoe mensen over robots dachten: in de jaren vijftig en zestig droegen robots astronautenpakjes, rond 1980 werden het een soort bouwrobots met helmen en in 1990 waren het soldaten, met raketten en pistolen. Na 2000 werden robots opeens lief, zoals Wall-E of Aibo, de robothond van Sony. Dat waren de eerste robots waar AI in zat. Wij gaan op zondag met onze hond naar het bos, maar in Japan gaan ze met de Aibo naar een gymzaal en laten ze de honden met elkaar spelen, in de aanwezigheid van de robothondendokter.<\/p>\n \u201eVeel robotbedrijven gingen failliet, zoals de bedrijven achter Moxie<\/a> of deze Jibo<\/a>. Daar zijn miljoenen in gestoken zodat je met die robots kunt praten, zoals je dat ook met Google Home of ChatGPT doet. Maar daar zit geen gevoel achter.\u201d<\/p>\n Hij vervolgt: \u201eIn Japan hebben ze in de jaren negentig de Paro bedacht, een therapeutische robot in de vorm van een babyzeehond, voor mensen met dementie of autisme. Op basis daarvan ben ik zelf zorgrobots gaan ontwikkelen. Dat werd Maatje, deze kleine robot van 20 centimeter, die je in een rugzak kunt meenemen.\u201d<\/p>\n \u201eHallo Maatje! Zie je, hij knikt \u2013 hij heeft me gehoord. Maatje werkt ook mobiel en er zit een 3D-sensor in die de omgeving waarneemt. Dan zegt-ie: h\u00e9 Richard, je zit al tien minuten stil, wordt het niet eens tijd om te bewegen?<\/p>\n \u201eJe moet er een gevoel omheen cre\u00ebren. Als ik Maatje hard op de grond zou gooien, reageren cli\u00ebnten: \u2018Ah, wat doe je nou?\u2019 Want als je een gevoel hebt bij een robot, luister je ook beter als-ie zegt: \u2018H\u00e9, het is tijd om je medicijn te nemen.\u2019 <\/p>\n \u201eMensen met autisme nemen Maatje mee naar de supermarkt. Dan zeggen ze: \u2018Ik wil kaas bestellen.\u2019 Maatje doet de bestelling, zij hoeven niemand aan te kijken \u2013 dat is eng. Maar ze durven wel weer naar buiten.<\/p>\n \u201eMijn dochter heeft diabetes. Toen ze die diagnose net had gekregen, hebben we hem hiervoor ingezet. Maatje waarschuwde haar: \u2018Het is tijd om de suikerspiegel te meten, zeg me je waarde.\u2019 En als zij antwoordde: ik heb waarde drie, zei Maatje: \u2018Neem je druivensuiker.\u2019<\/p>\n \u201eIk zet de Maatjes wel weer uit hier op de zaak, anders beginnen ze allemaal tegen elkaar te praten. We hebben er al zo\u2019n 1.200 van verkocht, en Maatje komt dit jaar ook in de zorgverzekering. Uit onderzoek blijkt namelijk dat mantelzorgers drie uur per week minder tijd kwijt zijn aan cli\u00ebnten met een zorgrobot.<\/p>\n \u201eDe volgende stap is Maatje Pop. Dat wordt een hardloper \u2013 ik heb er net twintig tegelijk verkocht aan \u00e9\u00e9n zorgorganisatie. Deze zorgrobot is ontwikkeld voor mensen met autisme en met dementie, en ontworpen door hetzelfde team dat poppen bij de Efteling en Toverland bedacht. Dat is een vak apart, want sommige mensen vinden poppen eng, net zoals anderen angst hebben voor clowns. Clowns vind ik ook eng, eerlijk gezegd.<\/p>\n \u201eAls je dementie hebt, ga je terug naar vroeger en worden poppen weer interessant. Daarom is Maatje Pop knuffelbaar, met zacht knisperpapier en sensoren die stress analyseren. Er zit een hartslag in, want dat maakt mensen rustig. Je kunt naar muziek van vroeger luisteren \u2013 knijp je in haar oor, hoor je bijvoorbeeld Ramona<\/em> van de Blue Diamonds. Of Maatje Pop zegt: \u2018Mevrouw Jansen, het is negen uur, u moet opstaan. Hier is een verhaaltje.\u2019 <\/p>\n \u201eOnbegrepen gedrag \u2013 mensen die zitten te gillen \u2013 neemt flink af omdat de zorgrobot hen rustig houdt. Als de pop vraagt of het goed met je gaat, druk je op of \u2018ja\u2019 of \u2018nee\u2019. Zo kan de mantelzorger op afstand zien hoe de pati\u00ebnt zich voelt. <\/p>\n \u201eMijn vader heeft ook dementie \u2013 het is een van de rotste ziekten die er zijn. Het aantal pati\u00ebnten groeit, want we worden ouder en hebben dus meer kans op ziekte. Nu moet al \u00e9\u00e9n op de zes mensen in de zorg werken, straks is misschien wel \u00e9\u00e9n op de drie mensen daar nodig. Dat gaat nooit lukken, dus je moet wel technologie gebruiken. De zorg wordt een hele grote markt voor humanoids \u2013 ik denk nog wel groter dan robots in fabrieken. Zij gaan straks boven je sloffen halen, of je pillen.\u201d<\/p>\nGeen regels <\/h2>\n
Met een hartslag<\/h2>\n