Nu het zomerseizoen zijn einde nadert, is opnieuw duidelijk hoe ondenkbaar een zomer zonder muziekfestivals is. In Nederland zijn ruim twaalfhonderd grote en kleine festivals, die samen vele honderdduizenden liefhebbers trekken. Een goede line-up, een fijne sfeer \u2013 zoiets mag wat kosten. Maar intussen zijn ticketprijzen van 100 euro of meer al heel gebruikelijk geworden, en elk jaar lijken de festivals een stuk duurder te worden.<\/p>\n
Zo kostte een weekendkaartje voor Mysteryland, dat het afgelopen weekend nabij Schiphol plaatsvond, 169,96 euro. Lowlands-bezoekers legden vorige week al 349 euro neer voor een plekje op de camping in Biddinghuizen<\/a>, en om artiesten te zien als Raye, Chappell Roan en FKA Twigs. Tien jaar terug kostten drie dagen festival, camping en pendelbus hier nog 195 euro. Waar de inflatie<\/a> diezelfde periode op zo\u2019n 30 procent uitkwam, werd dit festival liefst 80 procent duurder. Overigens was het in de kortste keren uitverkocht.<\/p>\n Omdat organisatoren zien dat het voor jongeren lastig is om de steeds duurdere festivals te blijven bezoeken, is betalen achteraf of in termijnen in opkomst. Zo kochten zo\u2019n 4.000 van de 65.000 Lowlands-bezoekers dit jaar hun kaartje via achterafbetaaldienst Klarna. Ook onder meer Pinkpop, hardstylefestival Defqon.1, Awakenings en Blijdorp Festival verlaagden op deze wijze de toegangsdrempel. Volgens de Vereniging van Evenementenmakers koopt tot 5 procent van alle festivalbezoekers inmiddels tickets met betaling achteraf.<\/p>\n Via een dienst als Klarna kun je bij aanschaf van een festivalkaartje kiezen tussen betalen binnen dertig dagen, of in drie termijnen. Dat is handig voor de festivalganger die het geld niet direct paraat heeft en ook voor de organisatoren, die zeggen dat ze hun festival zo toegankelijker maken. Maar er klinkt ook kritiek. Een kaartje kopen \u2018op krediet\u2019 zadelt jongeren op met een schuld en rentelasten, met mogelijke boetes en incassokosten als gevolg. <\/p>\n Voor Saskia (30) uit Enschede is achteraf betalen geregeld een uitkomst. Haar achternaam noemt ze liever niet vanwege schaamte over haar uitgaven. \u201eIk krijg energie van festivals en ging altijd al naar grote namen als Lowlands en Down The Rabbit Hole. Die zijn razendsnel uitverkocht. Maar ik werkte net, en met mijn inkomen was het niet altijd haalbaar om de huur \u00e9n festivals te bekostigen.\u201d <\/p>\n Hoewel ze naar eigen zeggen niet altijd goed met geld omging, kon ze door in termijnen te betalen alsnog naar haar favoriete artiesten. \u201eEen privilege. En ik wist dat ik kon terugvallen op mijn familie als ik in moeilijkheden zou komen. Er is gelukkig nooit een incassobureau aan te pas gekomen.\u201d <\/p>\n Het gevaar dat er jongeren wel in de problemen komen, maakt achteraf of in termijnen betalen via Klarna omstreden. In april oordeelde de rechtbank Midden-Nederland dat de kosten die Klarna rekent wanneer iemand verzuimt te betalen, deel zijn van hun verdienmodel<\/a>. Daarmee moet deze dienst als consumentenkrediet – een lening dus – worden behandeld, met bijbehorende informatieplicht over de kosten en risico\u2019s. De rechter droeg Klarna op voortaan na te gaan of iemand wel in staat is om een schuld te kunnen aflossen. Ook moet het elke klant waarschuwen dat geld lenen geld kost: dat verzuimt Klarna tot op heden te doen. <\/p>\n Hoeveel jonge festivalgangers er door achteraf betalen precies in financi\u00eble problemen komen, is niet bekend. Onderzoek van de Autoriteit Financi\u00eble Markten (AFM) laat zien dat in 2024 \u00e9\u00e9n op de drie Nederlanders onder de 35 jaar zeker eenmaal gebruik heeft gemaakt van de optie \u2018koop nu, betaal later\u2019. Veel van deze gebruikers zijn klant bij meerdere aanbieders van achteraf betalen. Naar verhouding krijgt deze leeftijdsgroep het vaakst te maken met aanmaningskosten en doorverwijzingen naar een incassobureau wegens wanbetaling.<\/p>\n Een op de zes mensen onder de 35 jaar staat minstens negentig dagen per jaar rood. De AFM wil daarom dat achterafbetaaldiensten zoals Klarna een kredietwaardigheidstoets uitvoeren bij klanten en zich aansluiten bij het Bureau Krediet Registratie (BKR), zodat geldverstrekkers kunnen nagaan wie er al schulden heeft. <\/p>\n Jongeren onderschatten vaak het gevaar van gespreid of achteraf betalen, zegt Wilco van Dijk, hoogleraar economische psychologie aan de Universiteit Leiden. \u201eMensen met financi\u00eble stress zijn slecht in plannen en overzicht houden. Zeker jongeren, bij wie het brein nog in ontwikkeling is, zijn extra kwetsbaar voor financi\u00eble verleidingen. Als je meerdere betaalverplichtingen aangaat, kun je het overzicht makkelijk verliezen en kan het snel uit de hand lopen.\u201d <\/p>\n Bezoekers van Lowlands in Biddinghuizen vorige week. Foto Simon Lenskens<\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\nKlarna waarschuwt niet<\/h2>\n
Financi\u00eble stress<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/images.nrc.nl\/usIkkxJOPcwGeYKDnNhhSl_35jo=\/1280x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data136322440-332944.jpg|https:\/\/images.nrc.nl\/l2Kf6omXydyV1fzkjnbl6go1Q-M=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data136322440-332944.jpg|https:\/\/images.nrc.nl\/vaeAQ1iYL0p_843IAZFcdXL68LA=\/5760x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/images\/gn4\/stripped\/data136322440-332944.jpg\")
<\/div>