<\/p>\n
Onze darmgezondheid komt steeds meer onder de aandacht. Want wij mensen functioneren nu eenmaal beter met een biodivers microbioom in onze darmen. De Belgische wetenschapper en darmflora-expert Rosemarie de Weirdt (40) legt je uit hoe je herkent of er iets met jouw darmflora aan de hand is en hoe je preventief de boel gezond houdt. \u00a0<\/p>\n
De Weirdt is darmflora-expert en bio-ingenieur, een vakgebied waar onder meer biologie, chemie en technologie samenkomen. Bio-ingenieurs houden zich bezig met het ontwikkelen van innovatieve oplossingen voor uiteenlopende maatschappelijke uitdagingen. <\/p>\n
Het klinkt weleens dat de darmen de \u2018motor\u2019 of zelfs het tweede brein van ons lichaam zijn. Maar dat nuanceert wetenschapper De Weirdt. \u201eIeder orgaan is bepalend in ons lichaam. In de eerste tien jaar van de microbioom-onderzoeken ontstond er een soort \u2018Wilde Westen\u2019, waar voor cowboys goud te vinden was. Daardoor werd de boodschap rondom darmgezondheid soms kort door de bocht en gericht op een breder publiek. De darmcoaches en gut health<\/em>-fabrikanten kwamen ineens om de hoek kijken. Dat betekent niet dat ik hen allemaal in twijfel trek, maar er kwam ook veel marketing bij kijken. De wetenschap dat onze darmen met alles verbonden zijn, was in de westerse geneeskunde een primeur.\u201d<\/p>\n De Weirdt: \u201eDe link leggen tussen de darmen en bepaalde ziektebeelden was makkelijk. Maar die bevindingen vertalen naar geneesmiddelen of impact op gezondheid, bleek veel lastiger. Het is namelijk niet zo simpel. Wat betreft onze darmen is voorkomen gemakkelijker dan genezen. Het voor zijn, oftewel preventie en weten wat je allemaal doet om je darmen gezond te houden, is makkelijker te hanteren dan achteraf iets te moeten genezen.\u201d\u00a0<\/p>\n De darmflora-expert noemt een aantal signalen of klachten op die kunnen wijzen op een verstoord microbioom. \u201eDe meest bepalende is de tijd die jouw voedsel doorbrengt in jouw spijsvertering-systeem. Heb je chronische diarree of constipatie? Dan is dat een teken dat er iets niet in de haak is. Bij chronische diarree passeert je voedsel snel door je maag-darmkanaal en hebben de meeste bacteri\u00ebn onvoldoende tijd om vezels af te breken. Daardoor krijgen bepaalde bacteri\u00ebn in je darmen, die zo\u2019n omgeving juist prettig vinden, een groeivoordeel. Heel wat van die snelgroeiers zijn opportunistische ziekteverwekkers die snel veel plaats in je microbioom kunnen innemen en soms schade aanrichten ter hoogte van de darmwand. Oftewel: bacteri\u00ebn die je liever niet in grote aantallen in je darmen wilt hebben.\u201d<\/p>\n De Weirdt vervolgt:\u00a0\u201eBij constipatie is er wel genoeg tijd om vezels af te breken, maar dan heb je weer het risico dat de vezels opraken. Het ecosysteem in jouw darmen gaat dan op zoek naar een tweede voedingsbron, vaak eiwitten. Uit de afbraak van eiwitten kunnen stofjes ontstaan die ontstekingen en genetische mutatie (wat je ziet bij kanker-activiteit) kunnen veroorzaken. De vezels worden wel afgebroken, maar tegelijkertijd vindt er een soort rotting en gisting plaats. Ook dat wil je vermijden. Wat spijsverteringsproblemen betekenen voor je darmmicrobioom is eigenlijk eigenlijk te vergelijken mer de rijpheid van een appel. Diarree is de groene appel die niet rijp is en constipatie is de beurse appel met rotte plekken erop. Twee appels die je liever vermijdt.\u201d\u00a0<\/p>\n Herken je \u00e9\u00e9n van die twee klachten bij jezelf? \u201eDan is dat eigenlijk het eerste alarmsignaal dat er met jouw microbioom iets aan de hand is. Kijk dus in de wc-pot. Is jouw stoelgang het gros van de dagen normaal? Voorheen deden we daar lacherig over, maar het is cruciaal om problemen met de spijsvertering of het microbioom te signaleren.\u201d<\/p>\n Onze darmen functioneren overigens niet zo goed op onze westerse leefstijl. De Weirdt: \u201eDat komt onder andere door ons voedingspatroon. Bijvoorbeeld door onze consumptie van industrieel voedsel<\/a> dat weinig vezels bevat.\u201d Eerder vertelde ook huisarts Staf Hendrickx tegen Metro<\/em><\/a> over de impact van ultrabewerkte voeding en hoogleraar Martijn Brouwers waarschuwde voor de overvloed aan suiker<\/a> in onze maatschappij.<\/p>\n \u201eMaar ook daarin mogen we genuanceerd zijn\u201d, benadrukt de wetenschapper. \u201eDaarom moedig ik aan om zelf goed te signaleren hoe jouw lichaam reageert. Heb jij normaal gesproken een normale spijsvertering? Als jij drie dagen vezelarm eet, kun je de impact op je stoelgang zien. En nee, daar ben je niet meteen drie dagen ziek van. Het lichaam is zelfhelend en het microbioom veerkrachtig.\u201d<\/p>\n Volgens De Weirdt groeit het wetenschappelijke onderzoek naar het microbioom vanwege de toename van chronische ziektes. \u201eWe kampen nu eenmaal met ziektes waar we geen geneesmiddelen voor hebben. En inmiddels ziet men de lijnen tussen het microbioom en deze ziekten. Dat is een drijfveer voor investeerders en gezondheidszorg om daar geld in te pompen. Het gaat om ziektes waarvan mensen moeizaam of nooit genezen, maar waarvoor de pati\u00ebnten medicatie slikken om de symptomen behapbaar te maken. Chronische ziekten nemen toe en daarmee gaat de levenskwaliteit achteruit. Tegelijkertijd worden we gemiddeld ouder, maar wel in minder goede gezondheid.\u201d<\/p>\n Eerder benoemde hoogleraar Filip De Keyser tegen Metro<\/em> dat er en epidemie gaande<\/a> is wat betreft chronische ziekten. Ook hadden gezondheidswetenschapper Len de Nys<\/a>\u00a0en\u00a0moleculair bioloog Ellen Crabbe<\/a> hierover een soortgelijke boodschap tegen\u00a0Metro<\/em>.<\/p>\n De Weirdt vervolgt: \u201eHet zijn ziektes die vervelend zijn om mee te leven. Bijvoorbeeld het prikkelbaredarmsyndroom hebben we lange tijd niet begrepen. Maar al die \u2018vreemde\u2019 ziekten bleken relatie te hebben met het microbioom.\u201d\u00a0<\/p>\n De Weirdt: \u201eOns microbioom is het stukje natuur in onszelf. Ik vergelijk het met een mini-regenwoud dat we gezond houden door in te zetten op biodiversiteit. Na de pandemie is er sowieso meer aandacht gekomen voor gezondheidspreventie. Als ik de mensen vertel hoe ze het stukje natuur in hun darmen gezond kunnen houden, dan resoneert dat. Een goeie basiskennis over het darmmicrobioom geeft mensen eigenaarschap over hun gezondheid (\u00e9n de verschillende uitdagingen van deze tijdsgeest).\u201d<\/p>\n Ze vervolgt: \u201eHet is een win-win situatie: want met slechts enkele, behapbare leefstijlaanpassingen die je in naam van je darmmicrobioom doet voor je eigen gezondheid, draag je tegelijkertijd ook bij aan de gezondheid van de natuur rondom jou.\u201d\u00a0<\/p>\n De Weirdt schreef het boek De microboom boost<\/em><\/a>,<\/em> maar benoemt dat het lang duurde voordat ze het uitbracht. \u201eHet gaat over een domein dat nog volop in ontwikkeling is. Een boek voelt definitief en ik wil niet stellen: \u2018Dit is de almachtige waarheid\u2019. Toch is er veel wetenschap over het microbioom dat vastligt en niet verandert. Het leek mij handig om een tijdloos document op te stellen met wetenschappelijke materie waarvan ik vind dat iedereen het nu al zou moeten weten. Over het belang van voldoende vezels in je dieet bijvoorbeeld, vooral omdat bij velen de dagelijkse realiteit er haaks op staat. Ook artsen zijn te weinig op de hoogte. In mijn ogen gaat het namelijk om eenvoudige dingen. In mijn boek leg ik dat uit. Zodat het bij mensen blijft hangen en ik daarin een verschil kan maken.\u201d\u00a0<\/p>\n Preventie is key<\/em> volgens De Weirdt als het over ons microbioom gaat. \u201eVezels worden door ons microbioom omgezet in korteketenvetzuren. Dat zijn bijzondere stofjes die enerzijds de barri\u00e8re van onze darmwand kunnen verbeteren, en anderzijds in de bloedsomloop terechtkomen. Korteketenvetzuren zijn een bron van energie voor onze menselijke cellen, die enkel voortkomt uit de afbraak van vezels door het darmmicrobioom. Er is veel aandacht voor suikers, vetten en eiwitten, kijk maar naar de eiwithype,<\/a> maar ik denk dat het \u00e9chte tekort in ons voedingspatroon, een tekort aan vezels is. Vezels worden niet gehypet.\u201d<\/p>\n Ze vervolgt: \u201eUit de laatste voedingspeilingen weten we dat Belgen en Nederlanders tegenwoordig 15 tot 20 gram vezels eten per dag. Dat is amper de helft van de bewezen minimale hoeveelheid vezels die we dagelijks nodig hebben om gezond te blijven. Wetenschappers leggen de link tussen mensen met minder korteketenvetzuren, een verstoord microbioom en allerlei ziektebeelden. En weer een beetje nuance: nee, je geneest niet allerlei ziekten simpelweg met korteketenvetzuren. Zoals ik al zei, ziekten keer je niet zomaar om.<\/p>\n Ook je vezel-inname van de \u00e9\u00e9n op de andere dag verdubbelen is niet altijd zo\u2019n goed idee. Als je al een hele poos te weinig vezels eet, ben je heel wat biodiversiteit in je darmen verloren. Dat verlaagt de capaciteit van je darmmicrobioom om vezels af te breken tot korteketenvetzuren. Onverteerde vezels kunnen dan vocht vasthouden en je een opgeblazen gevoel bezorgen, en in sommige gevallen zelfs tot kleine ontstekingen lijden. Wil je je darmmicrobioom en zo ook je gezondheid boosten, dan ga je best stap voor stap te werk, met een blik op de lange termijn. Daarom moedig ik juist aan tot die preventie.\u201d\u00a0<\/p>\n De Weirdt vertelt over het \u201ebeklimmen van de biodiversiteitsladder\u201d van het microbioom en hoe je dat als mens kunt doen. \u201eMet zeven stappen kun je meer omhoog klimmen op die ladder en jouw microbioom veerkrachtiger en weerbaarder maken.\u201d<\/p>\n Ze somt de stappen op:<\/p>\n \u201eUit recente peilingen blijkt dat 90 procent van de bevolking niet genoeg vezels eet. Overigens zijn er ook mensen die te veel vezels eten (met als gevolg chronische diarree).\u00a0Zorg in de eerste plaats voor voldoende calorie\u00ebn uit koolhydraten, eiwitten en vetten, en denk bij elke maaltijd ook aan vezels voor je darmmicrobioom. Voeg bijvoorbeeld eens een blikje kikkererwten of linzen toe aan de pastasaus. Het zijn voedzame \u00e9n duurzame bronnen van vezels. Pure chocolade en popcorn zijn lekkere, vezelrijke tussendoortjes.\u201d<\/p>\n \u201eOnze nervus vagus, een hersenzenuw die vertakt naar allerlei plekken in ons lichaam, heeft bijzonder veel takken naar onze spijsvertering. De nervus vagus werkt enkel en alleen bij ontspanning, oftewel in ruststand. Eet je snel in de auto? Tussen de bedrijven door? Kauw je slecht? Dan zul je de voordelen van je voeding onvoldoende ervaren. Daarnaast is ontspanning belangrijk om goed te kunnen verteren. Kies er dus voor om aan tafel te zitten en te genieten van een maaltijd. Maar ook mindfulness, natuur en muziek dragen bij aan de werking van onze nervus vagus. Het eten van een maaltijd doe je idealiter dus bewust en rustig.\u201d\u00a0<\/p>\n \u201eDe dokter beslist of jij een antibioticakuur nodig hebt. Maar als het noodzakelijk is, combineer antibiotica dan met probiotica. Probiotica voorkomt namelijk veel leed en schaadt niet. Ook de internationale wetenschappelijke gemeenschap raadt aan om antibiotica te combineren met probiotica. De snelgroeiers, oftewel de opportunistische ziekteverwekkers waar ik het eerder over had, hebben voordeel bij antibiotica. Soms hebben we pech en groeien de verkeerde bacteri\u00ebn uit.\u201d<\/p>\n De Weirdt vervolgt: \u201eHet is bijna een morele plicht om bij een antibioticakuur vaker probiotica te nemen. We weten namelijk dat mensen met chronische diarree deze snelgroeiers verspreiden via het toilet, de samenleving in. Het is dus niet noodzakelijk jouw antibiotica die bij jou schade kan aanrichten, maar jouw antibioticakuur kan ook voor een ander schadelijk zijn, vooral de meest kwetsbare personen rondom jou.\u201d\u00a0<\/p>\n \u201eVoeg een scheutje polyfenolen toe aan elke maaltijd. Dat zijn chemische stoffen van plantendelen die, net zoals vezels, in onze dikke darm bij ons darmmicrobioom terechtkomen. Het zijn stoffen die planten kleur en smaak geven. Polyfenolen worden niet afgebroken en omgezet in korteketenvetzuren, maar zijn heel krachtig in het bevorderen van de biodiversiteit in jouw darmen. Je hebt er maar weinig van nodig en dat is fijn.<\/p>\n Het is moeilijk om wetenschappelijk te bewijzen hoe polyfenolen het microbioom be\u00efnvloeden en wat hun gezondheidsimpact is. Maar er is een studie over rode wijn (dat het polyfenol resveratrol bevat), die schets hoe krachtig het effect kant zijn. Daaruit bleek dat mensen die meer rode wijn dronken, een hogere biodiversiteit in hun stoelgang hadden. Opvallend was dat het effect werd gemerkt bij \u00e9\u00e9n glas rode wijn per week. Dat is een krachtig effect van een bijzonder kleine dosis.\u201d <\/p>\n Maar voor iedereen die nu in het belang van hun darmgezondheid de rode wijnvoorraad vaker overweegt aan te breken, oppert De Weirdt liever een alternatief. \u201eZwarte framboos is ongeveer vier keer zo geconcentreerd in polyfenolen dan rode wijn. Bessen, kappertjes of kruiden zijn stuk voor stuk polyfenolenbommetjes. Dus ook met een lepeltje kappertjes of een handjevol bessen kun je volgens mij de biodiversiteit in je microbioom bijsturen. Gooi jij iedere keer kruiden in je maaltijd? Dan ben je dus al heel goed bezig.\u201d\u00a0<\/p>\n \u201eVooral gefermenteerde groenten, zoals zuurkool, vind ik interessante smaakmakers om in huis te halen. Daarmee heb je namelijk de vezel \u00e9n het \u2018beestje\u2019 (de bacterie) tegelijkertijd. Een soeplepel zuurkool per dag is al goed.\u201d De \u2018alternatieve gefermenteerde frisdrank\u2019 kombucha<\/a> wordt ook steeds vaker genoemd als \u2018goed voor de darmen\u2019. \u201eMaar vergeet niet dat daar ook veel suiker in kan zitten\u201d, benadrukt De Weirdt.\u00a0<\/p>\n \u201eEen goed ontbijt is voldoende voedzaam om zonder honger het grootste deel van de voormiddag, liefst tot aan de lunchpauze, door te brengen. Het zorgt ervoor dat je gedurende de dag minder behoefte hebt om te snacken. Terwijl frequent snacken en snelle suikers de biodiversiteit in het microbioom aantasten. Mensen die ontbijten, hebben dan ook een hogere biodiversiteit in hun stoelgang. Maar er zijn helaas nog te veel mensen die niet ontbijten<\/a> en onmiddellijk starten met de dag. Maar daar is ons microbioom dus helemaal niet blij mee.\u201d\u00a0<\/p>\n \u201eOnze omega 3-consumptie is de afgelopen eeuw gekelderd, terwijl onze omega 6-consumptie (soja of zonnebloemolie) fors is gestegen. Dat omega-3 vetzuren bescherming kunnen bieden tegen hart- en vaatziekten, wordt sinds kort gelinkt aan het darmmicrobioom. Vrouwen met hogere omega-3 bloedwaarden hebben een diverser en gezonde darmmicrobioom, zelfs als ze verder niet zoveel vezels eten. Duurzame vissoorten (met een MSC- of ASC-label) met een hoog omega-3 gehalte zijn: haring, makreel, sprot, zalm, ansjovis, garnalen, roodbaars, sardientjes, met de lijn gevangen tonijn, mosselen, forel.\u201d\u00a0<\/p>\n En als die darmflora dan floreert, wat levert dat een mens op? \u201eAls jouw spijsvertering in orde is, ga je gelukkiger en slimmer door het leven. Dat begrijpen we steeds beter. Cognitieve vaardigheden, nieuwe materie verwerken en begrijpen, gaat bijvoorbeeld een stuk makkelijker als je spijsvertering beter is. Heb je last van diarree of constipatie? Dan ben je minder in staat om informatie te verwerken, dan mensen met een normale spijsvertering.\u201d<\/p>\n De Weirdt: \u201eIk merk bijvoorbeeld dat kinderen die last hebben van constipatie, vaker chagrijnig zijn. Maar ouders weten niet altijd dat dit ook een onderliggende reden kan zijn voor hun gedrag. Bij mensen met chronische diarree zie je meer uitputting. Dat mensen onvoldoende energie hebben om goed te functioneren. Dat onderschatten we echt. We zouden er meer bij stil moeten staan hoeveel spijsverteringsklachten van een mens kunnen vragen.\u201d\u00a0<\/p>\nSignalen van verstoorde darmen\u00a0<\/h2>\n
Westerse leefstijl\u00a0<\/h2>\n
Chronische ziekten en de darmflora\u00a0<\/h2>\n
Boek De microbioom boost\u00a0<\/h2>\n
Darmflora-expert Rosemarie de Weirdt: \u2018Vezels worden niet gehypet\u2019\u00a0<\/h2>\n
7 stappen voor veerkrachtiger microbioom\u00a0<\/h2>\n
1. Eet meer vezels <\/h3>\n
2. Zoek naar ontspanning<\/h3>\n
3. Antibiotica combineren met probiotica<\/h3>\n
4. Polyfenolen<\/h3>\n
5. Fermenteren<\/h3>\n
6. Maak tijd voor ontbijt<\/h3>\n
7. Vetten<\/h3>\n
Slimmer en gelukkiger\u00a0<\/h2>\n