<\/p>\n
Een pakje lasagnesaus met wat verse groenten erbij, een wrap met een sausje, of gewoon een kant-en-klare maaltijdsalade. Je denkt dat je gezond bezig bent, maar schijn bedriegt. Ultrabewerkt voedsel is ontworpen om ons brein te verleiden. Fysiek eist dat een hoge tol: we worden er ziek van. Wat doet dat met ons? En vooral: hoe kom je eruit?<\/p>\n
Metro <\/em>spreekt met een voedingsdeskundige, een hormoonexpert en met twee mensen die het roer omgooiden en korte metten maakten met de pakjes en de zakjes.<\/p>\n Onze voedingsindustrie is ziekmakend. De Belgische huisarts Staf Hendrickx schreef er een boek over, met de titel Dit slik ik niet meer<\/em>.<\/a> Ultrabewerkte voeding verhoogt de kans op vroegtijdig overlijden<\/a>. Je herkent het vaak aan de enorme hoeveelheid ingredi\u00ebnten<\/a>, met toegevoegde suikers, geur- en smaakstoffen. In de video hierboven hoor je daar meer over.<\/p>\n Voedingsdeskundige en eetpsychologiecoach Carola van Bemmelen schreef zeven boeken over suiker en voeding en begeleidt tegenwoordig vooral vrouwen van 50+ in hun voedingspatroon. Levensmiddelentechnoloog en gezondheidscoach Ralph Moorman belicht de verleidingskracht van UPF (ultraprocessed food<\/em>) en het belang van motivatie. Daarnaast delen Cora Wubbels en Lars Konijnenberg hun persoonlijke verhalen over wat er verandert als je stopt met ultrabewerkte voeding.<\/p>\n Carola van Bemmelen legt uit dat ultrabewerkt voedsel bewust is ontwikkeld om onweerstaanbaar te zijn. \u201eDe voedingsindustrie heeft formules ontwikkeld die precies het \u2018bliss point\u2019 raken: de juiste mix van suiker, vet en zout die je brein een enorme beloning geeft. Denk aan een hamburger bij McDonald\u2019s: na twee happen wil je al meer. Dat is geen toeval, dat is bewust zo ontworpen.\u201d<\/p>\n Die beloning gaat samen met een schijnverzadiging. Je hersenen geven het signaal: meer! \u201eHet probleem is niet je wilskracht, maar een biochemische reactie in je lijf\u201d, zegt Van Bemmelen. Je lichaam herkent veel ingredi\u00ebnten bovendien niet als voeding. \u201eZodra je de ingredi\u00ebnten op een verpakking moet uitleggen, kun je ervan uitgaan dat je lijf er ook niets mee kan. Voor je cellen is dat ballast in plaats van bouwstof.\u201d<\/p>\n Ralph Moorman, levensmiddelentechnoloog en gezondheidscoach, legt uit hoe dat beloningsysteem werkt. \u201eUltrabewerkt voedsel is vaak letterlijk geoptimaliseerd om je hersenen maximaal te belonen. Denk aan de perfecte crunch, geur of kleur. Het stimuleert het vrijgeven van geluksstoffen als serotonine en dopamine.\u201d Als je toch zwicht voor dit soort ongezonde voeding, heeft dat vaak niet met \u2018echt honger\u2019 te maken, maar meer met emotie-eten. \u201eWe zijn geprogrammeerd om met zoete, vette en zoute snacks negatieve gevoelens te verdoven en positieve gevoelens te versterken, en dat lukt niet met een minimaal bewerkte gekookte broccoli. Dit maakt maat houden en gezonde keuzes maken in de huidige tijd, erg moeilijk.\u201d <\/p>\n Voor Cora Wubbels (59) was ultrabewerkt eten jarenlang dagelijkse kost. Ze dacht dat ze gezond at door pakjes en zakjes aan groenten toe te voegen. Tot de weegschaal 168 kilo aantikte en haar schildklier ermee ophield. \u201eJe hebt de hele dag honger. Dat signaal is zo sterk dat je er geen weerstand aan kunt bieden. Mijn schildklier gaf het gewoon op. Dat is wat ultrabewerkt voedsel met me deed.\u201d<\/p>\n Niemand had in de gaten hoeveel leed erachter schuil ging. \u201eIedereen zag me als de gezellige dikkerd. Op feestjes deed ik mee, at ik een gebakje. Niemand zag de strijd die ik van binnen voerde. Het is een zichtbare aandoening, maar tegelijk ook een stille strijd.\u201d<\/p>\n Ze kwam kilo\u2019s aan en kampte met forse lichamelijke klachten. Uiteindelijk ging de knop om. Ze deed zakjes, pakjes, ijsjes en ultrabewerkte snacks resoluut de deur uit. \u201eToen ik dat deed, kwam mijn lichaam eindelijk tot rust. Ik eet nog steeds waar ik zin in heb, maar op een andere manier. Ik lees etiketten en kies bewust.\u201d<\/p>\n En dat werkte: het lukte haar om af te vallen. Ze ging van maat 62 naar maat 50. Eerst kon ze slechts vijf meter lopen met een winkelwagentje, nu wandelt ze een uur met de hond in het bos. \u201eDat is z\u00f3 ontzettend anders. Het gaat niet alleen om afvallen, maar om je weer goed voelen op celniveau.\u201d<\/p>\n Ook Lars Konijnenberg (36) kende gemakseten uit zijn jeugd. \u201eNet als elk normaal Nederlands kind groeide ik op met cola en ijsthee. Gewoon normale kost, maar geen bijzonder gezonde voeding.\u201d<\/p>\n Een reis naar de Filipijnen veranderde alles. Hij liep malaria op, waarna veel van zijn organen slecht functioneerden en zelfs bijna uitvielen. De prognose was zeer ongunstig. Dokters voorspelden dat hij waarschijnlijk de rest van zijn leven medicijnen nodig zou hebben om zijn nieren te ondersteunen. \u201eDaar had ik geen zin in. Ik wilde kijken wat voeding kon doen. Ik begon met gember en kurkuma, en stapte over op pure, onverpakte voeding.\u201d<\/p>\n Zijn basisregel werd simpel: geen voedsel meer dat in lagen plastic verpakt is, geen lange ingredi\u00ebntenlijsten. \u201eAls er tien onuitspreekbare stoffen op een etiket staan, sla ik het over. Ik ben geen purist, mijn kinderen mogen ook naar McDonald\u2019s. Maar in de basis wil ik weten wat ik eet.\u201d<\/p>\n De effecten merkte hij al snel: hij had meer energie en minder kwaaltjes. \u201eIk zie leeftijdsgenoten die nu al kampen met huidproblemen of ontstekingen. Ik heb nergens last van. Gezonde voeding geeft je gewoon een voorsprong.\u201d<\/p>\n Toch weten zowel Konijnenberg als Wubbels hoe verleidelijk gemak blijft. \u201eEen pizza in de oven schuiven is natuurlijk supersimpel\u201d, zegt Konijnenberg. \u201eZelf deeg maken kost meer tijd. Pastasaus uit een pot is zo gepiept, zelf groentes snijden duurt langer. Het vraagt discipline.\u201d<\/p>\n Van Bemmelen ziet dat koken voor veel mensen een verloren vaardigheid is. \u201eVeel mensen weten niet eens meer hoe ze een aardappel moeten koken. Onze generatie groeide op met Chicken Tonight en kant-en-klare pastasauzen. We zijn gemak verkeerd gaan defini\u00ebren. Voor hetzelfde geld waarmee je Chinees haalt, kun je een week koken.\u201d<\/p>\n Hoe kom je los van de greep van de voedingsmiddelenindustrie die ons dik, verslaafd en ongezond wil houden? Het kan lastig zijn om direct je hele eetpatroon en leefstijl om te gooien. Van Bemmelen pleit voor kleine, haalbare stappen. \u201eLaat frisdrank<\/a>, vruchtensappen en limonades staan. Kies water, koffie of thee.\u201d\u00a0Is dat niet saai? Niet per se. \u201eJe kunt water pimpen met citroen, komkommer of rozemarijn. Je brein vindt het misschien saai, maar je lijf vaart er wel bij.\u201d<\/p>\n Haar tweede tip: \u201eVervang tarwebrood door speltbrood, en beleg wat dikker voor betere verzadiging.\u201d Ook toetjes zijn een boosdoener, vol kleur- en geurstoffen. Daar valt ook winst te behalen. \u201eRuil toetjes in voor yoghurt met vers fruit\u201d, adviseert ze. Ook koken kan simpeler dan we denken. \u201eMaak eens in de zoveel tijd een grote pan bouillon en vries het in. Dan heb je altijd een gezonde basis voor soep.\u201d<\/p>\n Moorman benadrukt dat je omgeving een sleutelrol speelt. \u201eWe leven in een obesogene omgeving. Als je voortdurend wordt blootgesteld aan prikkels \u2013 geur, kleur, aanbiedingen \u2013 dan is het logisch dat je zwicht. Het begint dus bij bewustwording \u00e9n bij het aanpassen van je directe omgeving.\u201d<\/p>\n\u2018Ultrabewerkt voedsel is bewust ontwikkeld om onweerstaanbaar te zijn\u2019<\/h2>\n
De stille strijd van Cora<\/h2>\n
Zoveel mogelijk onbewerkt voedsel<\/h2>\n
De valkuil van gemak<\/h2>\n
Ultrabewerkt voedsel vermijden? De praktische stappen<\/h2>\n
Gezonde snacks in huis<\/h2>\n