{"id":132004,"date":"2025-10-08T13:17:06","date_gmt":"2025-10-08T13:17:06","guid":{"rendered":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/verloren-strijd-rond-vertrouwelijke-advocatenmails-en-verschoningsrecht-kostte-openbaar-ministerie-miljoenen\/"},"modified":"2025-10-08T13:17:06","modified_gmt":"2025-10-08T13:17:06","slug":"verloren-strijd-rond-vertrouwelijke-advocatenmails-en-verschoningsrecht-kostte-openbaar-ministerie-miljoenen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/verloren-strijd-rond-vertrouwelijke-advocatenmails-en-verschoningsrecht-kostte-openbaar-ministerie-miljoenen\/","title":{"rendered":"Verloren strijd rond vertrouwelijke advocatenmails en verschoningsrecht kostte Openbaar Ministerie miljoenen"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p>Het Openbaar Ministerie heeft zo\u2019n 3,4 miljoen euro uitgegeven aan externe advocaten in een hoogopgelopen conflict over de schending van het verschoningsrecht van advocatenkantoor Stibbe. Het gros van het bedrag \u2013 ruim drie miljoen euro \u2013 ging naar landsadvocaat Pels Rijcken. Dat blijkt uit een overzicht dat het OM opstelde na een beroep op de Wet open overheid (Woo) door <em>NRC<\/em>.<\/p>\n<p>Het verschoningsrecht is het recht van advocaten om vertrouwelijke communicatie met hun cli\u00ebnten geheim te houden. Het vormt een hoeksteen van de rechtsstaat: iedereen moet zich zonder vrees voor openbaarmaking tot een advocaat kunnen wenden. <\/p>\n<p>Het jarenlange conflict eindigde in een nederlaag voor het OM: in 2023 <a href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2023\/05\/02\/structurele-schending-verschoningsrecht-door-om-in-fraudezaak-werkwijze-rond-e-mails-niet-in-de-haak-a4163539\">oordeelde<\/a> het gerechtshof dat opsporingsambtenaren toegang hadden tot duizenden vertrouwelijke advocatenmails en dat het verschoningsrecht meermaals en structureel was geschonden. Kort daarna <a href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2023\/10\/06\/om-seponeert-strafzaak-na-schenden-verschoningsrecht-a4176345\">seponeerde<\/a> het OM de strafzaak tegen vermogensbeheerder Box Consultants \u2013 de van fraude verdachte cli\u00ebnt van Stibbe.<\/p>\n<p>Geconfronteerd met de juridische kosten erkent hoofdofficier Michiel Zwinkels van het Functioneel Parket dat het om \u201ehele grote bedragen\u201d gaat. Volgens hem is het hoogst ongebruikelijk dat het OM, dat veel juridische kennis in huis heeft, zulke bedragen uitgeeft aan externe advocaten. Hij noemt de zaak \u201euniek\u201d vanwege de lange duur en omdat ze tegelijk zowel strafrechtelijk, civiel als bestuursrechtelijk werd uitgevochten.<\/p>\n<h2 class=\"gn4-crosshead article-heading\">Koninklijke familie<\/h2>\n<p>In 2013 startte het Functioneel Parket strafrechtelijk onderzoek \u2018Castor\u2019 naar Box Consultants, een Brabantse vermogensbeheerder met onder meer leden van de koninklijke familie als client\u00e8le. Het vooraanstaande kantoor en zijn directeur werden ervan verdacht miljoenen aan provisies te hebben achtergehouden.<\/p>\n<p>Opsporingsdienst FIOD viel in maart 2015 binnen bij de vermogensbeheerder in Waalre. Box Consultants nam daarop advocatenkantoor Stibbe in de arm. In de periode daarna legde de FIOD heimelijk beslag op de externe mailserver van Box, waardoor ook vertrouwelijke mails die Box met zijn advocaten wisselde in handen van justitie kwamen.<\/p>\n<blockquote class=\"dmt-quote dmt-quote--type-streamer\" data-styled=\"None\">\n<p>Opsporingsambtenaren zouden nooit kennis kunnen nemen van de advocatenmails<\/p>\n<footer class=\"dmt-quote__attribution\">\n<\/footer>\n<\/blockquote>\n<p>Volgens de offici\u00eble werkwijze waarborgde het OM het verschoningsrecht door een speciale \u2018geheimhoudersofficier\u2019 \u2013 die niets met het onderzoek te maken had \u2013 bij inbeslagnames advocatenmails te laten beoordelen en vernietigen. Opsporingsambtenaren zouden dus nooit kennis kunnen nemen van die berichten. Toen het OM in 2018 enkele mails gebruikte in tuchtklachten tegen de accountant van Box en een Stibbe-advocaat, bleek voor Stibbe echter het tegendeel.<\/p>\n<p>De Amsterdamse advocaten startten daarop talloze civiele, bestuurs- en strafrechtelijke procedures om de schending van hun verschoningsrecht bloot te leggen. In september 2018 oordeelde de rechtbank voor het eerst dat sprake was van een (beperkte) schending van het verschoningsrecht. Van de civiele rechter kreeg Stibbe in 2019 toestemming om beslag te leggen op bewijsstukken bij het OM die de precieze schending konden aantonen.<\/p>\n<p>Bijgestaan door Pels Rijcken verzette het OM zich vervolgens met hand en tand tegen openbaarmaking. Voor de rechter werden suggesties over grootschalige schendingen weggezet als \u201eongefundeerde insinuaties\u201d en \u201evolledig uit de lucht gegrepen\u201d. Volgens het OM was Stibbe uit op de interne informatie om de strafzaak tegen Box Consultants te saboteren.<\/p>\n<p><a class=\"dmt-article-suggestion\" href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2022\/01\/14\/staatsspeurders-naar-fraude-nu-opeens-zelf-aangeklaagd-a4079332\"><br \/>\n<dmt-icon class=\"dmt-article-suggestion__icon\" name=\"ic-forward\"\/><\/p>\n<div class=\"dmt-article-suggestion__text\">\n<p>\n\t\t\t\tLees ook\n\t\t\t<\/p>\n<p><span>Lees ook: Strafzaak tegen vermogensbeheerder kantelt: hoe fout zat opsporing zelf?<\/span>\n<\/div>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"Strafzaak tegen vermogensbeheerder kantelt: hoe fout zat opsporing zelf?\" class=\"dmt-article-suggestion__image\" src=\"https:\/\/images.nrc.nl\/oc-AOq9V4rcdUFH52MrcgyiCcpk=\/160x96\/smart\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/bvhw\/files\/2022\/01\/web-1502zat-pels-rijcken-v2-edit.jpg\"\/><br \/>\n<\/a><\/p>\n<h2 class=\"gn4-crosshead article-heading\">Grote beroering <\/h2>\n<p>In de juridische strijd, die NRC sinds 2019 volgt, bleek gaandeweg dat van de door het OM gepresenteerde \u201ewaarborgen\u201d bij inbeslagnames van e-mailservers geen sprake was. Bij de rechter verkondigden Pels Rijcken en het OM niet de waarheid over de interne gang van zaken. Het gerechtshof leverde al in 2019 stevige kritiek door te constateren dat het onjuist was voorgelicht en merkte op dat het stellen van vragen aan het OM \u201eniet steeds een garantie geeft op het krijgen van correcte antwoorden\u201d.<\/p>\n<p>Om helderheid te krijgen dwongen verschillende rechters het OM tot vrijgave van interne stukken en het toestaan van getuigenverhoren. Daaruit bleek onder meer dat het OM beschikte over ruim drieduizend e-mails waarop het verschoningsrecht van de Stibbe-advocaten rustte. In tegenstelling tot wat het OM en de landsadvocaat jarenlang beweerden waren de vertrouwelijke stukken niet vernietigd, maar gewoon digitaal toegankelijk voor het opsporingsteam.<\/p>\n<p>Na het arrest van het gerechtshof Den Bosch in mei 2023, waarin werd vastgesteld dat het verschoningsrecht structureel was geschonden, veranderde justitie van koers.  Een half jaar later werd de strafzaak tegen Box Consultants geseponeerd. In een persbericht betreurde het OM de \u201eachteraf bezien, onjuiste keuzes\u201d en stelde het recht op vervolging van Box te hebben verspeeld. <\/p>\n<p>Daarmee was de kous niet af. De co\u00f6rdinator tuchtrecht van FIOD en OM, een accountant, werd eind 2023 door de Accountantskamer een half jaar <a href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2023\/12\/22\/tuchtrechter-schorst-prominente-accountant-van-om-en-fiod-voor-halfjaar-a4185115\">geschorst<\/a> vanwege het gebruik van de vertrouwelijke stukken. Ook landsadvocaat Pels Rijcken belandde in het beklaagdenbankje. Volgens Stibbe had het kantoor de schending jarenlang onder de pet gehouden.<\/p>\n<p> In 2024 volgde een unicum: een tuchtrechtelijke <a href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2024\/09\/09\/tuchtrechtelijke-veroordeling-voor-landsadvocaat-a4865016\">veroordeling<\/a> van de landsadvocaat. Reimer Veldhuis had de verschoningsgerechtigde stukken die hem door het OM waren toegespeeld eerder moeten vernietigen. De tuchtrechter stelde vast dat Pels Rijcken niet de waarheid sprak over de omgang  met de vertrouwelijke advocatenmails bij het OM, maar zag geen bewijs dat bewust onjuistheden waren verkondigd. <\/p>\n<p>De Castor-zaak veroorzaakte grote beroering binnen de Nederlandse advocatuur omdat bleek dat vertrouwelijke advocatenmails niet veilig waren. Het resulteerde in een volledig nieuwe werkwijze. De Hoge Raad bepaalde vorig jaar namelijk dat alleen de onafhankelijke rechter \u2013 en niet een officier van justitie \u2013 mag beoordelen of in beslag genomen e-mails vertrouwelijk zijn. Sindsdien ligt die filtertaak bij de rechter-commissaris.<\/p>\n<h2 class=\"gn4-crosshead article-heading\">Leemte<\/h2>\n<p>Hoofdofficier Zwinkels maakte kort na zijn aantreden in maart 2023 een einde aan de slepende procedures. Volgens hem heeft de Castor-zaak ertoe geleid dat het verschoningsrecht nu hoog op de agenda staat bij het OM. Zo is een stuurgroep opgericht met advocatuur en rechtspraak voor overleg over het thema. Ook heeft het Functioneel Parket voor grote strafzaken \u2018reflectiekamers\u2019 in het leven geroepen waarin tussentijds ge\u00ebvalueerd wordt of het strafrechtelijk onderzoek nog wel de juiste kant op gaat. <\/p>\n<p>Desgevraagd gaat Zwinkels niet in op wanneer de Castor-zaak ontspoorde en of die niet al jaren eerder geseponeerd had moeten worden. Die vraag ligt op tafel bij een lopende interne evaluatie. Ook landsadvocaat Pels Rijcken weigert \u201eomwille van de advocaat-cli\u00ebntvertrouwelijkheid\u201d commentaar. De vraag of Pels Rijcken het OM adviseerde de zaak eerder te seponeren en open kaart te spelen over de omvang van de verschoningsrechtschendingen, blijft daardoor onbeantwoord.<\/p>\n<p><em\/> Uit het financi\u00eble overzicht dat het OM opstelde voor NRC blijkt dat ruim twee miljoen euro van de externe advocatenkosten samenhangen met procedures sinds 2019, nadat Stibbe bewijsbeslag had gelegd bij de FIOD en het OM. Dat geld ging grotendeels naar civiele procedures waarin het OM zich verzette tegen openbaarmaking van  interne stukken die de precieze schending van het verschoningsrecht konden  blootleggen.<\/p>\n<blockquote class=\"dmt-quote dmt-quote--type-streamer\" data-styled=\"None\">\n<p>Over de hoogte van de vergoeding van de advocatenkosten van Stibbe willen beide partijen niks zeggen<\/p>\n<footer class=\"dmt-quote__attribution\">\n<\/footer>\n<\/blockquote>\n<p>Zwinkels vindt het te simpel om te zeggen dat deze kosten bespaard hadden kunnen worden. Hij wijst erop dat het juridische traject sinds 2019 veel heeft betekend voor de rechtsontwikkeling rond het verschoningsrecht. \u201eHet is een ongelooflijk belangrijke zaak geweest, omdat zij heeft geleid tot de beantwoording van grote rechtsvragen,\u201d zegt hij. \u201eDe Hoge Raad heeft een leemte in de wetgeving blootgelegd en duidelijk gemaakt dat niet het OM maar de rechter-commissaris moet bepalen welke digitale stukken onder het verschoningsrecht vallen.\u201d<\/p>\n<p>Volgens Stibbe-advocaat Tim de Greve gaat de lezing van Zwinkels voorbij aan het meest cruciale punt. \u201eAls het OM en de landsadvocaat vanaf het begin eerlijk waren geweest over de manier waarop met onze vertrouwelijke stukken was omgegaan, hadden we in 2019 de feiten helder kunnen voorleggen aan de Hoge Raad. Dan was er juridische duidelijkheid geweest zonder jarenlang procederen en zonder miljoenen aan kosten\u201d, zegt hij. \u201eDe omvang van de verschoningsrechtschending kwam pas stukje bij beetje boven tafel, telkens pas na procedures die we wonnen.\u201d<\/p>\n<p>De totale kosten van de Castor-zaak zijn hoger dan de 3,4 miljoen euro uit het kostenoverzicht dat het OM aan NRC verstrekte. Sinds 2013 besteedden OM en FIOD duizenden manuren aan de zaak. Bovendien sloot het OM bij de seponering van de strafzaak een vaststellingsovereenkomst met Box Consultants. Daarin is overeengekomen dat de staat de advocatenkosten van Stibbe vergoedt in alle door het kantoor gewonnen procedures. Over de hoogte van dat bedrag willen noch Stibbe noch het OM iets zeggen vanwege een geheimhoudingsclausule. Gezien de Zuidas-uurtarieven ligt ook dit bedrag vermoedelijk in de miljoenen.<\/p>\n<p><dmt-util-bar article=\"4908764\" data-paywall-belowarticle=\"\" headline=\"Verloren strijd rond vertrouwelijke advocatenmails en verschoningsrecht kostte Openbaar Ministerie miljoenen\" url=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2025\/10\/07\/verloren-strijd-rond-vertrouwelijke-advocatenmails-en-verschoningsrecht-kostte-openbaar-ministerie-miljoenen-a4908764\"><br \/>\n<button class=\"dmt-util-bar__button dmt-util-bar__button--gift\" data-button-share=\"gift\" slot=\"gift\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Geef cadeau<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-gift\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<button class=\"dmt-util-bar__button dmt-util-bar__button--share\" data-button-share=\"share\" slot=\"share\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Deel<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-share-web\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<button class=\"dmt-util-bar__button\" slot=\"contact\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Mail de redactie<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-email\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<\/dmt-util-bar><\/p>\n<div class=\"dmt-callout\" data-arrowpos=\"topleft\" data-js-gift-modal-callout=\"\" data-theme=\"arrowbox\" hidden=\"\">\n<div class=\"dmt-callout__text\">\n<p>\n<strong class=\"dmt-callout__title\">NIEUW: Geef dit artikel cadeau<\/strong><br \/>\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand <strong>10 artikelen<\/strong> cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Het Openbaar Ministerie heeft zo\u2019n 3,4 miljoen euro uitgegeven aan externe advocaten in een hoogopgelopen conflict over de schending van het verschoningsrecht van advocatenkantoor Stibbe. Het gros van het bedrag \u2013 ruim drie miljoen euro \u2013 ging naar landsadvocaat Pels Rijcken. Dat blijkt uit een overzicht dat het OM opstelde na een beroep op de &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":132005,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132004"}],"collection":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132004"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132004\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media\/132005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}