\n
NOS Nieuws<\/span>\u2022<\/span>vandaag, 15:51<\/time><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n
Bij het woord komeet denken velen meteen aan de komeet van Halley, verreweg de bekendste in het rijk der kometen. Maar eigenlijk heeft juist die komeet de verkeerde naam. Dat betogen althans twee wetenschappers, een Nederlandse sterrenkundige en een Britse historicus.<\/p>\n<\/div>\n
\n
Ze ontdekten dat niet de 17de-eeuwse wetenschapper Edmund Halley, maar een 11de-eeuwse monnik als eerste beschreef dat de komeet na 76 jaar terugkwam. Deze monnik was Eilmer van Malmesbury, ook bekend als Aethelmaer.<\/p>\n<\/div>\n
\n
Astronoom Simon Portegies Zwart (Universiteit Leiden) raakte ge\u00efntrigeerd door de geschiedenis van de komeet van Halley na een bezoek aan het Tapijt van Bayeux in Frankrijk. Daar is de komeet van Halley prominent op te zien. Hij zocht contact met de Britse historicus Michael Lewis die er veel van weet. Samen doken ze in middeleeuwse manuscripten waarin kometen voorkomen.<\/p>\n<\/div>\n
\n
Het onderzoek duurde vijf jaar en leverde de nodige verrassingen op, vertelt Portegies Zwart. “Je moet je voorstellen dat de hemel er in de 11de eeuw totaal anders uitzag dan nu. Alleen de helderste sterren zijn tegenwoordig zichtbaar met al het straatlicht. Maar toen was er geen elektrisch licht en zag je iedere nacht de hele sterrenhemel. Als er dan plotseling zo’n komeet voorbijkwam, had dat een enorme impact. En vaak verbonden ze er ook een betekenis aan.”<\/p>\n<\/div>\n
\n
Wikimedia Commons\/Myrabella<\/span>De komeet van Halley afgebeeld op het Tapijt van Bayeux uit de 11dee eeuw<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
Monniken noteerden de passage van zo’n komeet nauwgezet. “Vaak werden er bepaalde gebeurtenissen aan gekoppeld, zoals de dood van een koning.”<\/p>\n<\/div>\n
\n
Het leidde zelfs tot een vroege vorm van nepnieuws. “Want soms ging er een kardinaal dood, en dan gaven ze die in de kronieken ook maar een komeet mee. Terwijl er in dat jaar helemaal geen komeet te zien was geweest.”<\/p>\n<\/div>\n
\n
Tegenwoordig zijn de banen van alle kometen die op de aarde te zien zijn bekend, maar in de middeleeuwen was dat nog niet zo. Des te opvallender is het dat de Engelse monnik Eilmer van Malmesbury in een kroniek in 1066 schrijft dat hij een komeet voor de tweede keer zag.<\/p>\n<\/div>\n
\n
“Hij moet een kleine jongen zijn geweest toen hij de komeet van Halley voor het eerst zag, en 76 jaar later herkende hij hem en herinnerde hij zich dat zich allerlei rampspoed had voltrokken die eerste keer: er heerste honger, een koning ging dood, Vikingen vielen Engeland binnen. Hij waarschuwde daarom dat er nu weer zoiets kon gebeuren,”<\/p>\n<\/div>\n
Raadsel<\/h2>\n<\/p>\n\n
Hoe de monnik wist dat het 76 jaar later om dezelfde komeet ging? “Dat is een raadsel. Sommige kometen zijn heel herkenbaar, ze hebben bijvoorbeeld twee staarten. Wat het in dit geval precies was, weten we niet. Maar ik herinner me nog hoe ik Halley in 1986 zelf vanaf het schoolplein zag. Het is iedere 76 jaar een indrukwekkende ervaring. “<\/p>\n<\/div>\n
\n
Portegies Zwart en Lewis schreven hun bevindingen op in een boek, Dorestad and Everything After. Ports, townscapes & travellers in Europe, 800-1100<\/em>. Daarin staat ook een pleidooi om de komeet van Halley een andere naam te geven.<\/p>\n<\/div>\n\n
“Dat is niet heel serieus”, erkent de sterrenkundige. “Die naam Halley is zo ingeburgerd, dat je hem nauwelijks kan veranderen, en daarnaast: Halley was wel de eerste die niet alleen de waarnemingen met elkaar in verband bracht, maar ze ook wist te voorspellen. Dus dat is toch een belangrijke stap geweest in de sterrenkunde. En hij heeft natuurlijk nog veel meer gedaan.”<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
NASADe komeet van Halley bij de passage in 1986 NOS Nieuws\u2022vandaag, 15:51 Bij het woord komeet denken velen meteen aan de komeet van Halley, verreweg de bekendste in het rijk der kometen. Maar eigenlijk heeft juist die komeet de verkeerde naam. Dat betogen althans twee wetenschappers, een Nederlandse sterrenkundige en een Britse historicus. Ze ontdekten …<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":139323,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[148],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139322"}],"collection":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=139322"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139322\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media\/139323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=139322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=139322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=139322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}