{"id":147843,"date":"2026-05-05T03:34:57","date_gmt":"2026-05-05T03:34:57","guid":{"rendered":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/schaalbaarheid-het-toverwoord-van-europas-herbewapeningsrace\/"},"modified":"2026-05-05T03:34:57","modified_gmt":"2026-05-05T03:34:57","slug":"schaalbaarheid-het-toverwoord-van-europas-herbewapeningsrace","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/schaalbaarheid-het-toverwoord-van-europas-herbewapeningsrace\/","title":{"rendered":"Schaalbaarheid: het toverwoord van Europa\u2019s herbewapeningsrace"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p>Er zullen waarschijnlijk niet veel mensen bestaan die nog gevoelig zijn voor intimidatie door de dreigtweets van Dmitri Medvedev. De Russische oud-president houdt Europa immers al jaren een kernoorlog voor zonder dat die uitbreekt. Dat stompt toch af, hoe groot de Russische dreiging ook is.<\/p>\n<p>Zo ligt de gemeente Hengelo niet wakker van Medvedevs <a href=\"https:\/\/x.com\/MedvedevRussiaE\/status\/2044461187115397617\">bericht<\/a> op X, half april, dat de daar gevestigde wapenproducent Destinus \u201eeen potentieel doelwit\u201d van de Russische strijdkrachten is. De reden is dat het bedrijf wapens aan Oekra\u00efne levert en als zodanig op een <a href=\"https:\/\/archive.ph\/D8Frg\">lijst<\/a> van het Russische ministerie van Defensie is beland. Een woordvoerder van de gemeente <a href=\"https:\/\/eenvandaag.avrotros.nl\/artikelen\/defensiebedrijf-in-hengelo-staat-op-lijst-met-doelwitten-van-rusland-bedoeld-om-ons-te-intimideren-163377\">zei<\/a> in reactie tegen EenVandaag dat Hengelo zijn \u201everantwoordelijkheid neemt\u201d voor de herbewapening van Europa en de risico\u2019s die daarbij horen accepteert.<\/p>\n<p>Wat maakt het weinig bekende Destinus eigenlijk, dat zo tegen het zere been van Rusland is? Enkele dagen voor de dreigtweet had het bedrijf zelf de publiciteit gezocht. In een <a href=\"https:\/\/www.destinus.com\/post\/rheinmetall-and-destinus-to-form-a-joint-venture-for-missiles\">persbericht<\/a> kondigde het aan een joint venture te beginnen met de Duitse defensiegigant Rheinmetall. <a href=\"https:\/\/www.destinus.com\/post\/rheinmetall-and-destinus-to-form-a-joint-venture-for-missiles\">Destinus<\/a> maakte al kruisraketten en ballistische raketten voor \u201eEuropa en zijn bondgenoten\u201d. Dat gaan ze nu samen doen, in het groot.<\/p>\n<p>De vraag naar wapensystemen groeit momenteel naar duizenden per jaar en kan verder groeien naar tienduizenden per jaar, aldus Destinus. Dat betekent voor de markt een kans van \u201ehonderden miljoenen euro per jaar, met een mogelijk toekomstig bereik van enkele miljarden\u201d. Destinus maakt er geen geheim van dat het de toekomst positief inziet.<\/p>\n<h2 class=\"article-heading wp-block-heading\" data-styled=\"false\" data-text-align=\"left\">Moderne oorlogsvoering is kosten besparen<\/h2>\n<p>Een jong, weinig bekend bedrijf dat inzet op een miljardenproductie, dat is in de huidige Europese herbewapeningsrace \u2013 waarbij regeringen hun defensieuitgaven ruim gaan verdubbelen naar 5 procent van het bbp \u2013 misschien niet eens ondenkbaar. Vooral niet als een producent inspeelt op de belangrijkste behoeftes voor wapensystemen van deze tijd: schaalbaarheid en, in het verlengde daarvan, kostenreductie.<\/p>\n<p>\u201eModerne oorlogvoering draait om volume en kosten-effect-ratio\u201d, verklaart directeur Michail Kokoritsj in het persbericht. Raketsystemen moeten niet meer in beperkte oplage, maar op industri\u00eble schaal worden geproduceerd, als lopendebandwerk. Dat is ook de overtuiging van de Europese regeringen die nu in razend tempo hun arsenalen aanvullen.<\/p>\n<p>Dat heeft alles te maken met de rol van grote aantallen, relatief goedkope drones op het slagveld en Oekra\u00efne, en recenter, de Golfoorlog rond Iran. De wapens waarmee Amerikaanse militairen in de Perzische Golf de Iraanse Shahed-drones bestrijden \u2013 Patriot-raketten bijvoorbeeld \u2013 kosten <a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/interactive\/2026\/04\/18\/world\/middleeast\/iran-us-war-drones-cost.html\">vele malen<\/a> meer dan de Shaheds.<\/p>\n<p>Eenzelfde disbalans was in het spel toen Russische drones vorig jaar het Poolse luchtruim binnenvlogen: die werden <a href=\"https:\/\/www.defensie.nl\/actueel\/nieuws\/2025\/09\/10\/nederlandse-f-35s-halen-russische-drones-boven-polen-neer\">uitgeschakeld<\/a> met (Nederlandse) F-35-gevechtsvliegtuigen. Als zo\u2019n situatie te lang duurt, wint de partij met de laagste productiekosten per eenheid vernietiging.<\/p>\n<p>Destinus zegt hier het antwoord op te zijn. Kokoritsj richtte het bedrijf in 2021 op in Zwitserland. Hij is van oorsprong Rus, maar profileert zich sinds de inval in Oekra\u00efne als anti-Poetin en zegt zijn Russische nationaliteit te hebben opgegeven. Kokoritsj wilde met Destinus waterstofvliegtuigen gaan bouwen, maar stapte al snel over op wapensystemen.<\/p>\n<p>In 2023 kocht hij de Hengelose fabriek Opra, die gasturbines bouwde. Hier maakt Destinus nu turbojet-motoren die de raketten aandrijven. Verder zijn er vestigingen in onder andere Spanje en Oekra\u00efne. Het hoofdkantoor zit op de voormalige militaire vliegbasis in het Zuid-Hollandse Valkenburg. <\/p>\n<p>De makkelijke schaalbaarheid van Destinus\u2019 kruisraketten zit hem in het feit dat de verschillende types worden opgebouwd vanuit hetzelfde basisontwerp, mailt de van oorsprong Wit-Russische onderdirecteur Vitali Sjkljarov. Daardoor hoeft er niet steeds een aparte productielijn te worden opgezet voor de ruim 2.000 kruisraketten die Destinus nu jaarlijks zegt te maken.<\/p>\n<p>De raketten zijn \u2018<em>battle-tested<\/em>\u2018 in Oekra\u00efne, wat in de defensie-industrie als een groot pluspunt geldt, al wil onderdirecteur Sjkljarov daar geen specifieke informatie over geven. Door de samenwerking met Rheinmetall moet de industri\u00eble schaal worden bereikt. <\/p>\n<h2 class=\"article-heading wp-block-heading\" data-styled=\"false\" data-text-align=\"left\">Investeerders misleid<\/h2>\n<p>Dit klinkt allemaal productief, maar tegelijkertijd roept Destinus vragen op, die het niet allemaal beantwoordt. Follow the Money schreef vorig jaar kritisch over <a href=\"https:\/\/www.ftm.nl\/artikelen\/fraude-geen-bezwaar-brokkenpiloot-met-schimmig-verleden-mag-gewoon-drones-bouwen-voor-defensie?share=7aHfxDDbPga%2FFplsaaPU0BgE3LP4xjmmczyVz44plIPoUijoG3VR5B7UXNVbbA%3D%3D\">de achtergrond van serie-ondernemer Kokoritsj<\/a>. Toch lijken die publicaties geen probleem te zijn voor de opmars van Destinus, zie bijvoorbeeld de samenwerking met Rheinmetall.<\/p>\n<p>Na zijn studie natuurkunde in het Siberische Novosibirsk begon Kokoritsj een bedrijf in mijnbouwexplosieven, later zette hij een winkelketen op in huishoudelijke apparatuur. In 2011 <a href=\"https:\/\/www.themoscowtimes.com\/2013\/11\/24\/russias-first-private-satellite-maker-readies-for-lift-off-a29874\">stapte hij over<\/a> naar de bouw van satellieten, maar deze onderneming kwam onder vuur te liggen van de Russische autoriteiten, die Kokoritsj beschuldigden van fraude.<\/p>\n<p>In de Verenigde Staten begon Kororitsj vervolgens nieuwe ruimtevaart-startups. Hier ontstond na enkele jaren een conflict met een zakenpartner over de herkomst van de investeringen die Kokoritsj binnenhaalde. Die zouden afkomstig zijn van brievenbusfirma\u2019s op Cyprus en de Britse Maagdeneilanden; constructies die op zich legitiem zijn, maar ook worden gebruikt voor het verbergen van eigenaren en witwasoperaties. Een andere partner beschuldigde Kokoritsj van verduistering. Die zaak werd geschikt. <\/p>\n<p>In 2021 <a href=\"https:\/\/www.sec.gov\/newsroom\/press-releases\/2021-124\">opende<\/a> de Amerikaanse beurswaakhond SEC een onderzoek tegen een bedrijf van Kokoritsj dat voortstuwingssystemen voor satellieten maakte en naar de beurs zou gaan. Volgens de SEC had Kokoritsj investeerders misleid door de technologie veel beter voor te stellen dan die was. In 2024 werd hij veroordeeld tot een <a href=\"https:\/\/www.sec.gov\/files\/litigation\/litreleases\/2024\/judg26180.pdf\">boete<\/a> van twee miljoen dollar en een vijfjarig verbod op functies bij beursgenoteerde bedrijven in de VS.<\/p>\n<p>Sjkljarov wil hier weinig woorden aan vuil maken. \u201eHet gaat niet om verhalen uit het verleden over ongerelateerde ondernemingen\u201d, mailt hij, \u201emaar om de vraag of Destinus nu een geloofwaardige, schaalbare, Europese defensie-productie opbouwt.\u201d Dat wordt getoetst door ministeries van Defensie tijdens hun aankoopprocessen, aldus Sjkljarov.<\/p>\n<p>Zo groot is de vraag naar wapensystemen dat een rommelige achtergrond als deze kennelijk geen bezwaar is voor een investeerder als Rheinmetall. Europa\u2019s herbewapening gaat in de eerste plaats om volume, schaalbaarheid en kostenreductie. Voor een ondernemer als Kokoritsj betekent dat een frisse start en nieuwe kansen.\u00a0\u00a0<\/p>\n<aside class=\"dmt-author dmt-author--guest\">\n<img alt=\"\" class=\"dmt-author__image\" decoding=\"async\" height=\"96\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/15131454\/data91324103-c6ea25.jpg\" width=\"96\"\/><\/p>\n<div class=\"dmt-author__container\">\n<div class=\"dmt-author__text\">\n<strong class=\"dmt-author__name\"><br \/>\n\t\t\t\tHanneke Chin-A-Fo<br \/>\n\t\t\t<\/strong><\/p>\n<p>\n<em>In de rubriek \u2018Als het maar verandert\u2019 schrijven vijf auteurs over de dilemma\u2019s <\/em><br \/><em>die opkomen door de grote transities in samenleving en economie. Hanneke<\/em><br \/><em>Chin-A-Fo\u00a0schrijft over over grondstoffen, technologie en defensie.<\/em>\n<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/aside>\n<p><dmt-util-bar article=\"4926991\" data-paywall-belowarticle=\"\" headline=\"Schaalbaarheid: het toverwoord van Europa&amp;#8217;s herbewapeningsrace\" url=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2026\/05\/04\/schaalbaarheid-het-toverwoord-van-europas-herbewapeningsrace-a4926991\"><br \/>\n<button class=\"dmt-util-bar__button dmt-util-bar__button--gift\" data-button-share=\"gift\" slot=\"gift\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Geef cadeau<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-gift\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<button aria-label=\"Deel artikel\" class=\"dmt-util-bar__button dmt-util-bar__button--share\" data-button-share=\"share\" slot=\"share\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Deel<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-share-web\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<button class=\"dmt-util-bar__button\" slot=\"contact\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Mail de redactie<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-email\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<\/dmt-util-bar> <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Er zullen waarschijnlijk niet veel mensen bestaan die nog gevoelig zijn voor intimidatie door de dreigtweets van Dmitri Medvedev. De Russische oud-president houdt Europa immers al jaren een kernoorlog voor zonder dat die uitbreekt. Dat stompt toch af, hoe groot de Russische dreiging ook is. Zo ligt de gemeente Hengelo niet wakker van Medvedevs bericht &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":147844,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147843"}],"collection":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=147843"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147843\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media\/147844"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=147843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=147843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}