<\/p>\n
Voor de supermarkt staat een lange rij wachtenden voor de gesloten glazen schuifdeuren. \u201eDoe open!\u201d, roept iemand, maar de deuren blijven dicht. In de winkel is het donker, maar strepen daglicht tonen lege bakken en halfgevulde schappen. Op de vloer onder de diepvriespizza\u2019s glanzen grote plassen smeltwater. Om de hoek staan winkelmedewerkers op straat, hun toegangspassen werken niet. Een van hen belt met een leidinggevende en zegt na het telefoontje dat wachten geen zin heeft.<\/p>\n
Zelfs al zouden de deuren opengaan, binnen werken de kassa\u2019s en pinapparaten niet. Er zou bovendien snel nog maar weinig zijn om af te rekenen: de vrachtwagens met nieuwe winkelvoorraden zijn niet gekomen, omdat het distributiecentrum platligt. De winkelmedewerkers besluiten naar huis te gaan. Klanten roepen hen na: \u201eWaar moeten wij onze boodschappen doen?\u201d<\/p>\n
Zo zou het ongeveer kunnen gaan, als de elektriciteit in grote delen van Nederland uitvalt, zeggen ingewijden. Al heel snel kan de consument, die voor het grootste deel van zijn voedsel is aangewezen op de supermarkt, niet meer op de vertrouwde manier zijn boodschappen doen.<\/p>\n
Toch zijn voor calamiteiten in de voedselketen nergens in Nederland draaiboeken en crisisplannen. Er is wel een Nationaal Crisisplan Elektriciteit<\/a>, waarin staat dat de impact van een grote stroomstoring al binnen enkele uren merkbaar is. Maar voedselvoorziening wordt niet genoemd \u2013 afgezien van de wet die een hamsterverbod kan afdwingen.<\/p>\n \u201eVoedselzekerheid valt niet onder de vitale processen zoals beschreven door de [nationale veiligheidsco\u00f6rdinator] NCTV\u201d, signaleerde<\/a> de strategische denktank HCSS vorig jaar met enige verbazing in een rapport over de veiligheid van grote steden. In de Europese Unie staat voedsel w\u00e9l in een lijst van elf \u2018kritieke\u2019 sectoren. Die kunnen bescherming en steun van de overheid verwachten \u2013 als alles misgaat.<\/p>\n Nederland is na jaren talmen nu pas echt begonnen de voedingssector weerbaar te maken, via verschillende wegen. De Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke), die deze zomer van kracht moet worden, merkt de levensmiddelensector waarschijnlijk officieel aan als vitale of kritieke sector. In het overzicht van essenti\u00eble diensten onder de \u2018Aanpak vitaal<\/a>\u2018, voorloper op die Wwke, staan onder meer drinkwater, energie en transport \u2013 levensmiddelen niet.<\/p>\n Daarnaast moet een Landelijk Crisisplan Voedselzekerheid gaan regelen wanneer sprake is van een voedselcrisis en welke organisatie dan wanneer wat moet doen \u2013 en met welke bevoegdheden. Geopolitiek kennisinstituut Clingendael doet nu onderzoek in opdracht van het ministerie van Landbouw (LVVN), onder meer naar voorraden en leveringszekerheid in de voedselketen. Van de import van veevoer tot aan het bord van de consument.<\/p>\n Dat de Nederlandse voedselvoorziening kwetsbaar is, bleek onder meer tijdens de coronacrisis. \u201eZo moest de overheid in 2020 extra steun verlenen aan voedselbanken door de afname van overgebleven voedsel uit de supermarkt. En het Rode Kruis vroeg extra donaties om in te kunnen spelen op de toename van voedselnood\u201d, schrijft HCSS. Vrachtwagens met voedsel dreigden stil te komen staan door de omvangrijke grenscontroles en konden pas doorrijden nadat Brussel speciale corridors had ingericht.<\/p>\n Al is \u2018kwetsbaar\u2019 wel een kwestie van perspectief, zegt Marc Jansen, directeur van het CBL, de organisatie van de Nederlandse levensmiddelenhandel. \u201eDe coronaperiode heeft ook laten zien hoe goed we schokken kunnen opvangen. Mensen konden gewoon hun boodschappen blijven doen.\u201d<\/p>\n