Een belasting invoeren voor bedrijven die personeel vervangen door AI. Collectieve inspraak in Big Tech via een afgedwongen \u201egouden aandeel\u201d en zetels voor overheid en burgers in de besturen van machtige AI-bedrijven. Striktere aanbestedingsregels die zorgen dat Europese overheidsinstanties enkel Europese AI mogen gebruiken. Het is nogal een rij plannen en maatregelen, met nogal vergaand nieuw overheidsingrijpen in AI, die de politieke partij Volt deze zaterdag voorstelt in een initiatiefnota, Een nieuwe wind waAIt<\/a> <\/em>(sic).<\/p>\n Van nieuwe economische spelregels tot prikkels voor verzekeraars om AI-risico\u2019s op het gebied van veiligheid verzekerbaar te maken, tot het oprichten van internationale instituties die moeten zorgen voor een beheersing van AI op een zelfde manier als de beheersing van kernwapens.<\/p>\n Of al zijn plannen even realistisch zijn in het huidige politieke klimaat weet Volt-leider Dassen ook niet. \u201eMaar de Nederlandse en Europese politiek moet dringend wakker geschud, en dat willen we met deze initiatiefnota doen\u201d, zegt hij telefonisch. Volt heeft momenteel \u00e9\u00e9n zetel in de Tweede Kamer, twee in de Eerste Kamer, en vijf in het Europees Parlement, en heeft dus weinig in de melk te brokkelen qua AI-beleid \u2013 maar een initiatiefnota is een manier om een beleidskwestie aan de orde te stellen zonder daarbij te hoeven wachten op het kabinet. Het kan een manier zijn om een debat aan te zwengelen en de regering aan te zetten tot het geven van een reactie.<\/p>\n \u201dHet voelt voor sommige mensen alsof dit in de toekomst speelt, maar het is er n\u00fa,\u201d zegt Dassen. \u201eJe ziet nu al dat er banen verdwijnen. Je ziet nu ook dat er een AI-model is ontwikkeld dat dwars door onze cybersecurity heen kan. Dat betekent dat ons hele financi\u00eble systeem een gigantisch probleem heeft op het moment dat kwaadwillenden daarmee aan de slag gaan, want we hebben geen model dat het op dat moment kan dichten.\u201d<\/p>\n Uit het plan van Volt, waar de partij samen met ongeveer tien internationale experts een paar maanden aan werkte, spreekt een combinatie van groot geloof in de mogelijkheden van AI voor wetenschap en innovatie, en een groot geloof in de mogelijkheid dat overheden op tijd kunnen zijn met het beteugelen van de negatieve neveneffecten.<\/p>\n Onderdeel van het Volt-plan is ook om groot in te zetten op eigen Europese giga-datacenters. Dat roept wel grote vragen op over of de snelle bouw daarvan te rijmen is met klimaatdoelstellingen van Volt zelf: datacenters verbruiken enorm veel stroom, water en land en de opwekking van de benodigde energie stoot veel CO2<\/sub> uit. In het plan staan veel economische, technologische en maatschappelijke idee\u00ebn, maar weinig concrete maatregelen om de ecologische schade van AI te beperken. Waarom is dat?<\/p>\n \u201eDat risico ontkennen wij niet,\u201d zegt Dassen. \u201eDe gevolgen voor het klimaat moeten we niet onder de mat schuiven. Tegelijk moet je goed met elkaar Europees afstemmen waar die datacenters kunnen komen. Rekening houdend met de beschikbare ruimte en aanbod van goedkope alternatieve energiebronnen.\u201d De noodzaak van datacenters is volgens Dassen niet los te zien van de noodzaak van het stoppen met andere vervuilende economische activiteiten. \u201eIk denk ook dat we in Europa moeten bepalen wat de economie van de toekomst is die we met elkaar willen. Daarin denk ik dat we voor andere industrie\u00ebn die heel vervuilend en uitputtend zijn, misschien de keuze moeten maken dat we die niet meer willen. De klimaatcrisis is ook hier en nu.\u201d<\/p>\n Volt hoop dat de initiatiefnota de komende weken en maanden voor meer urgentie gaat zorgen in het debat over hoe de gevolgen van AI in Nederland en Europa beter zijn te ondervangen dan tot nu toe gebeurt. \u201eWe willen geen Amerika 2.0 worden, we moeten een eigen Europese koers varen.\u201d<\/p>\nGroot geloof in AI<\/h2>\n
Economie van de toekomst<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/images.nrc.nl\/fS5BT68GJXL6AFxkMiWepR1IPaQ=\/160x96\/smart\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/18105948\/180626ECO_2034571968_1.jpg\")