<\/p>\n
Voorafgaand aan het gesprek\u00a0met topman Krithi Krithivasan (61) moet eerst even een snelle rondleiding worden gegeven over de etage die Tata Consultancy Services huurt in de Symphonytoren aan de Amsterdamse Zuidas. Pace Port noemt het Indiase bedrijf dit innovatiecentrum, waar het bestuurders en medewerkers van grote Nederlandse bedrijven ontvangt.<\/p>\n
Er hangen grote aanraakschermen, VR-brillen en geursensoren, er zijn brainstormruimtes, in \u00e9\u00e9n vertrek staan schappen voor een cosmeticawinkel. Onlangs was een groot deel van de etage ingericht als winkel, vertelt de rondleider.<\/p>\n
Op deze kantoorverdieping wil TCS klanten laten zien wat mogelijk is met AI, en discussies bewerkstelligen tussen bestuurders van die bedrijven en hun personeel op bijvoorbeeld IT-afdelingen. Namen als\u00a0Ahold, ASML, ING en ABN Amro verschijnen op een aanraakscherm als de manager die rondleidt wil aangeven wie hier al sessies hebben gehouden.<\/p>\n
TCS heeft meer van zulke innovatieshowrooms in zijn grote vestigingen. Want, zegt Krithivasan: \u201eBijna 95 procent van de bedrijven gebruikt AI of experimenteert ermee, maar veel ervan hebben moeite het om te zetten voor bedrijfsgroei.\u201d Ze gebruiken AI nog vooral om bestaande taken te automatiseren, stelt hij. \u201eAutomatisering kan de kosten verlagen, maar zorgt niet voor grote veranderingen.\u201d<\/p>\n
TCS is een heel grote ict-dienstverlener en software-adviseur, met wereldwijd ruim een half miljoen medewerkers en bijna 30 miljard dollar omzet (ruim 26 miljard euro). Het werd zo groot door outsourcingdiensten te verlenen aan grote klanten, met inzet van programmeurs en helpdeskmedewerkers vanuit\u00a0grote vestigingen in India. TCS concurreert met onder meer Accenture en Capgemini in advies en uitvoering van grote ict- en sofwareprojecten bij bedrijven en overheden over de hele wereld. De helft van de omzet komt uit de VS, 30 procent uit Europa (waarvan de helft uit het Verenigd Koninkrijk) en de rest uit Azi\u00eb.<\/p>\n
Met veel van zijn concurrenten heeft TCS gemeen dat de beurskoers dit jaar ruim 30 procent is gedaald. Softwarebedrijven en ict-dienstverleners zijn slachtoffer van de \u2018SaaS-Pocalypse\u2019, de massale verkoop van aandelen in die ondernemingen uit vrees hun activiteiten door AI achterhaald zullen raken. SaaS staat voor Software as a service<\/em>.<\/p>\n \u201eNatuurlijk zien wij dat er beleggers zijn die misschien een tijdje weg willen blijven van het softwaresegment\u201d, zegt Krithivasan als de vraag aan de orde is hoe hij die koersval rijmt met zijn eigen ambities om met AI juist te groeien. \u201eMaar ik vertrouw erop dat die paniek op de langere termijn wegebt. Ik denk dat veel beleggers de rol van bedrijven als het onze onvoldoende begrijpen. Wij kunnen onze klanten juist op veel manieren helpen met toepassingen van AI. Veel bedrijven missen de data of datatoepassingen nog die nodig zijn om AI te laten werken; en wij hebben die wel. Wij kunnen hun medewerkers trainen. Wij kunnen meedenken over welke en hoeveel taalmodellen ze moeten gebruiken. En bovenal kunnen we ze adviseren bij de belangrijkste vraag: hoe ze AI kunnen inzetten om hun verdienmodel te veranderen. Hoe gaat AI zorgen voor groei van het bedrijf, voor het op de markt zetten van nieuwe producten of diensten. Daarvoor heb je iemand nodig die niet alleen AI, maar ook het bedrijf zelf goed begrijpt. En daar hebben wij jarenlange ervaring in.\u201d<\/p>\n \u201eHet is waar dat wij veel code schrijven voor klanten. En doordat de efficiency daarbij met AI enorm toeneemt, zullen de kosten naar beneden gaan. Bij elk project dat we aannemen, kijken we of we AI kunnen inzetten en of AI het beter, sneller en goedkoper kan. Kostte code schrijven voor een nieuwe toepassing eerst misschien wel tien manjaren, nu is dat misschien maar twee manjaar. Dat betekent niet dat er minder werk zal zijn; onze overtuiging is juist dat er meer werk voor ons zal zijn. Omdat het gemakkelijker is software te ontwikkelen, zal er alleen maar m\u00e9\u00e9r software ontwikkeld worden. Bedrijfssoftware ontwikkelen is niet eenvoudig. De programmeur moet begrijpen wat er binnen een bedrijf gebeurt, de veiligheidsprotocols kennen en de vangrails om ongelukken te voorkomen, en weten hoe je uittest dat het programma geen bias<\/em> [vooringenomenheid] heeft. AI kan dat niet.\u201d<\/p>\n \u201eAnderhalf tot twee jaar geleden, zou ik zeggen. Eerst door wat te experimenteren, vier tot zes kwartalen geleden kreeg het echt momentum.<\/p>\n \u201eDe eerste stap was zelf veel meer AI toe te passen. Dat betekende ook dat we de klanten moesten vertellen dat veel van onze diensten goedkoper kunnen worden uitgevoerd. Zo moedigen we hen zelf aan onze omzet te kannibaliseren. En dus moeten wij nieuwe diensten ontwikkelen, of het nu gaat om AI-toepassingen, onderhoud of monitoring van systemen, of om veranderingen in het beheer van cloud- en bedrijfssoftwaresystemen.\u201d<\/p>\n \u201eOngeveer een jaar geleden. We hebben bijna 600.000 werknemers, die trainen wij op elk niveau. Ook senior managers. We moedigen onze medewerkers aan te begrijpen wat met AI mogelijk is, en hoe wij van deze nieuwe technologie een belangrijk hulpmiddel kunnen maken bij wat wij doen.<\/p>\n \u201eVooral middenmanagers die niet zelf programmeren lopen het risico dat hun banen overbodig worden. We hebben ons personeelsbestand met zo\u2019n 12.000 mensen ingekrompen, ongeveer 2 procent.\u201d<\/p>\n \u201eNee, het is niet zo dat met elke AI-agent erbij een baan verdwijnt. Elke medewerker cre\u00ebert vandaag de dag meerdere AI-agenten om verschillende taken uit te voeren. En ik vertelde al dat ik verwacht dat wij veel meer werk voor onze klanten gaan doen. Wij rekenen er niet op dat het aantal werknemers in ons bedrijf significant afneemt. We nemen nog steeds bijna 100.000 mensen per jaar aan. Dat is misschien iets minder dan de agressieve groei van een paar jaar geleden, toen dat nog met dubbele cijfers ging. Overigens denk ik dat het over een tijdje mogelijk is terug te keren naar groeicijfers boven die 10 procent.\u201d<\/p>\n \u201eKlanten willen niet met slechts \u00e9\u00e9n taalmodel werken \u2013 met het risico dat ze ervan afgesloten worden. De soevereiniteitsdiscussie speelt hier een belangrijke rol.<\/p>\n \u201eBovendien kunnen de taalmodellen die vooroplopen duur zijn voor sommige taken. Die wil je niet gebruiken voor al je toepassingen, want dan kun je veel meer uitgeven dan je van plan was. Bedrijven werken met verschillende modellen, waaronder opensource-modellen die goedkoper kunnen zijn. Of met modellen, zoals van Mistral, die op de eigen servers of in de eigen cloud van een bedrijf kunnen draaien. Wij ontwikkelen \u2018orkestratielagen\u2019 voor onze klanten, die bepalen welk model je voor welke vragen en opdrachten gebruikt. Dat zou moeten voorkomen dat klanten veel uitgeven aan tokens [het betaalmiddel voor AI-gebruik].\u201d<\/p>\n \u201eWe moeten niet verwachten dat er de komende twee, drie jaar van alles verandert. AI zal voor een evolutie zorgen, niet een revolutie. Iemand vertelde mij dat elektriciteit na de uitvinding ervan dertig jaar nodig had om door te dringen in het dagelijks leven. Zo lang zal het niet duren met AI, voorspel ik, het zal zeker sneller gaan.<\/p>\n \u201eDe technologie kan zich wel snel ontwikkelen, maar de mens heeft meer tijd nodig om zich eraan aan te passen. Technologie verbetert exponentieel, maar adoptie door bedrijven neemt op zijn best lineair toe. Dat is overal hetzelfde. Wij zijn actief in de in de VS, in Europa en in Azi\u00eb en zien er weinig verschillen in het adoptietempo van bedrijven.\u201d<\/p>\nWordt TCS \u00a0nog steeds gezien als een outsourcingbedrijf dat in India met goedkopere arbeidskrachten vooral programmeercodes schrijft en helpdeskdiensten levert?<\/h2>\n
Wanneer is TCS zelf gaan veranderen om zich aan te passen aan het AI-tijdperk? Voor of na de introductie van ChatGPT in 2022?<\/h2>\n
Wanneer bent u dan begonnen uw eigen werknemers op te leiden?<\/h2>\n
Uw president-commissaris zei onlangs dat er evenveel AI-agenten in uw bedrijf zullen werken als werknemers. Betekent dat meer banenverlies op komst?<\/h2>\n
TCS werkt samen met OpenAI, Anthropic en Mistral. Werkt u met alle taalmodellen of heeft uw bedrijf een voorkeur?<\/h2>\n
Waar staan we volgens u over twee of drie jaar met AI?<\/h2>\n