Twee decennia geleden begon Lichting als een podium voor de beste afstudeercollecties van Nederlandse modeacademies tijdens Amsterdam Fashion Week. Sindsdien groeide het uit tot een belangrijke springplank voor een nieuwe generatie ontwerpers. Oud-deelnemers startten eigen labels of gingen werken voor modebedrijven als Louis Vuitton, Dries Van Noten, Gucci en Viktor & Rolf. Voor sommigen betekende Lichting een eerste professioneel podium, voor anderen een beslissend zetje richting het buitenland. <\/strong><\/p>\nInitiatiefnemer Mariette Hoitink blikt terug op twintig jaar talentontwikkeling, veranderende selectiecriteria en een modewereld die zelf voortdurend in beweging is. FashionUnited spreekt daarnaast vier oud-deelnemers over de impact van hun deelname en de deuren die Lichting voor hen opende.<\/p>\n
Een podium voor de beste afstudeerders<\/h2>\n Het idee voor Lichting ontstond vrijwel gelijktijdig met de oprichting van Amsterdam Fashion Week. Mariette Hoitink had via haar bureau HTNK al een uitgebreid netwerk binnen de mode-industrie en werd betrokken bij de organisatie van Fashion Week onder directie van James Veenhoff. Aanvankelijk wilde de HKU haar eindexamenshow tijdens Fashion Week organiseren. Hoitink en Veenhoff zagen direct een grotere kans. \u201cWaarom brengen we niet de beste afstudeerders van \u00e1lle modeacademies samen?\u201d<\/p>\n
Dat idee groeide uit tot Lichting: \u00e9\u00e9n gezamenlijke show waarin het beste Nederlandse afstudeertalent centraal staat. \u201cNederland is een klein land, maar we hebben ontzettend veel goede modeopleidingen. Ik wilde die werelden met elkaar verbinden.\u201d<\/p>\n
De tekst gaat verder onder de foto<\/small><\/em><\/p>\n\n<\/light-box>De Lichting-show van 2021 vond plaats onder het glazen dak van Capital C als onderdeel van Amsterdam Fashion Week. Credits: Foto Peter Stigter.<\/em><\/figcaption><\/figure>\nDe enige constante van twintig jaar Fashion Week<\/h2>\n Twintig jaar later is Lichting volgens Hoitink nog altijd een van de weinige momenten waarop de Nederlandse mode-industrie in korte tijd kennismaakt met een compleet nieuwe generatie ontwerpers. \u201cLichting is eigenlijk ieder jaar weer het debutantenbal voor jonge modeontwerpers.\u201d Juist doordat er elk jaar een nieuwe lichting op de catwalk staat, blijft het platform in beweging. \u201cHet is altijd zeitgeist. Wat er dat jaar, of die vier jaar dat iemand gestudeerd heeft, is ontstaan \u2013 what\u2019s been cooking<\/em> \u2013 dat komt eruit. Je ziet de verandering in de mode eigenlijk door Lichting heen.\u201d<\/p>\nDat Lichting al twintig jaar meegaat, is des te opmerkelijker omdat Amsterdam Fashion Week in die periode meerdere keren van eigenaar en richting veranderde. Lichting bleef overeind en wordt ook door de huidige eigenaren, Danie Bles en Lisanne van Egmond, omarmd. \u201cDanie had er nooit twijfel over of we hiermee door konden gaan. Zij ging altijd al naar Lichting. Bles en Van Egmond voegden daar onlangs een nieuwe dimensie aan toe: de winnaar krijgt het jaar erop de mogelijkheid om een eigen show tijdens Fashion Week te presenteren.\u201d<\/p>\n
De tekst gaat verder onder de foto<\/small><\/em><\/p>\n\n<\/light-box>Mariette Hoitink zit frontrow naast de internationale jury en Danie Bles, mede-eigenaar van Amsterdam Fashion Week, tijdens de show van Lichting Credits: Foto Peter Stigter<\/em><\/figcaption><\/figure>\nVan academiekeuze naar open call<\/h2>\n Ook de manier waarop ontwerpers worden geselecteerd, veranderde in twintig jaar aanzienlijk. Lange tijd bepaalden de academies zelf wie zij naar Lichting afvaardigden. Voor Hoitink was dat aanvankelijk de eerlijkste manier: elke opleiding kreeg de kans haar beste talent naar voren te schuiven. Maar gaandeweg bleek dat systeem een keerzijde te hebben. \u201cWe kwamen erachter dat het ook echt een competitie tussen academies werd, terwijl we juist een podium wilden bieden.\u201d<\/p>\n
Sinds 2022 kunnen alle afstudeerders zich daarom zelfstandig aanmelden via een open call. Ze sturen beeld van hun werk, hun concept en hun cv in. Jaarlijks komen zo’n honderd inzendingen binnen. Een Nederlandse voorjury selecteert daaruit vijfentwintig kandidaten, die hun werk vervolgens fysiek presenteren. Daaruit worden tien ontwerpers gekozen voor de uiteindelijke show, die wordt beoordeeld door een internationale jury.<\/p>\n
\u201cDe open inschrijving zorgt ervoor dat iedere afstudeerder evenveel kans krijgt om geselecteerd te worden, los van de voorkeur van een opleiding.\u201d Het aantal deelnemers is bewust beperkt. Hoitink: \u201cTien ontwerpers werkt het beste voor een show qua spanningsboog. We willen altijd meer laten zien, maar dat houd je niet vol als publiek.\u201d<\/p>\n
De tekst gaat verder onder de foto<\/small><\/em><\/p>\n\n<\/light-box>Ontwerp van Ruben Jurri\u00ebn (AMFI), winnaar van Lichting 2022, uit zich afstudeercollectie \u2018Pak van mijn hart\u2019. Credits: Foto Peter Stigter.<\/em><\/figcaption><\/figure>\nGeen afvinklijst van criteria, maar \u2018een gevoel\u2019<\/h2>\n De internationale jury bestaat traditioneel uit vier verschillende profielen: een creatieve, commerci\u00eble, journalistieke en educatieve stem. Bij de beoordeling kiest Lichting bewust niet voor een strak scoresysteem. Hoitink: \u201cMode is emotie. Het gaat erom dat je ergens door wordt geraakt.\u201d<\/p>\n
Ruben Jurri\u00ebn, die in 2022 na zijn opleiding aan AMFI de Lichting-wedstrijd won, weet daar alles van. Zijn afstudeercollectie \u2018Pak van mijn hart\u2019 draait om inclusiviteit en de manier waarop kledingregels bepalen wie zich wel of niet in bepaalde kleding herkent. Hij verwerkte het verhaal in een zelfgetekend stripverhaal, vol Nederlandse woordspelingen. Niet bepaald het makkelijkste concept om aan een internationale jury te presenteren.<\/p>\n
Dat zijn werk, met een duidelijke Nederlandse invalshoek, door een internationale jury werd gekozen, voelde voor Jurri\u00ebn als een bevestiging. \u201cDat je gehoord, gezien en gewaardeerd wordt. Dat was voor mij heel bijzonder.\u201d Hoitink herinnert zich zijn overwinning nog goed. \u201cDe jury kon zijn concept niet lezen. Maar hij won. Dus kennelijk waren die woorden niet eens nodig. Het gevoel dat hij neerzette, was overgekomen.\u201d<\/p>\n
Na zijn winst kreeg \u2018Pak van mijn hart\u2019 een vervolg tijdens zijn show een jaar later. Het prijzengeld gebruikte Jurri\u00ebn om die collectie verder te ontwikkelen. Stylisten gebruikten zijn kleding voor fotoshoots in bladen als Vogue en Num\u00e9ro. Bekende namen als Sylvana Simons, Jurre Geluk, Willie Wartaal en leden van Goldband droegen ontwerpen uit zijn collecties. \u201cLichting heeft me erkenning gegeven. Een soort bestaansrecht: dit \u00eds mode.\u201d<\/p>\n
De tekst gaat verder onder de foto<\/small><\/em><\/p>\n\n<\/light-box>Ontwerp van David Laport (KABK) uit zijn afstudeercollectie met sculpturale pliss\u00e9s tijdens Lichting 2012. Credits: Foto Peter Stigter. <\/em><\/figcaption><\/figure>\nNiet alleen de winnaar heeft er profijt van<\/h2>\n David Laport deed in 2012 mee met zijn afstudeercollectie aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij won niet, maar het leverde hem wel veel zichtbaarheid en persaandacht op. Daarnaast kreeg hij freelanceopdrachten en werd hij benaderd door twee grote bedrijven met de vraag of hij er wilde komen werken. Nog een mooie kans kwam van de Bijenkorf. Een jurk uit zijn collectie belandde in een landelijke campagne van het warenhuis, met het ontwerp prominent in de etalages en video\u2019s.<\/p>\n
\u201cDeelnemen aan Lichting was voor mij de kers op de taart\u201d, blikt Laport terug. \u201cJe hebt je examen al gehad, bent geslaagd en dan mag je ineens met zijn allen op zo’n groot podium staan.\u201d Ondanks de aanbiedingen koos Laport er niet voor om direct bij een bedrijf in dienst te gaan. Hij begon voor zichzelf: overdag werkte hij achter de kassa van bioscoop The Movies in Amsterdam, de overige tijd besteedde hij aan freelanceklussen in zijn atelier erboven. Een subsidie gaf hem vervolgens de ruimte om zich volledig op zijn ontwerppraktijk te richten.<\/p>\n
Nog geen anderhalf jaar na zijn afstuderen volgde zijn eerste eigen show tijdens Amsterdam Fashion Week. Achteraf vraagt Laport zich wel af of hij niet iets te snel voor zichzelf is begonnen. \u201cHet ging zo snel, het was bijna niet bij te benen. Ik had misschien die banen bij grote bedrijven wel moeten aannemen. Dat was best goed voor me geweest.\u201d Inmiddels werkt hij naast zijn eigen label als freelancer en vanuit zijn designstudio voor uiteenlopende internationale opdrachtgevers, waaronder Cartier in Tokio en Singapore, en als creative director voor een start-up in New York.<\/p>\n
De tekst gaat verder onder de foto<\/small><\/em><\/p>\n\n<\/light-box>Ontwerp uit de afstudeercollectie ‘Let the dust settle in’ van Henriette Tilanus (ArtEZ), Lichting-winnaar van 2013. Credits: Foto Peter Stigter. <\/em><\/figcaption><\/figure>\nMet het prijzengeld naar Londen<\/h2>\n Voor Henriette Tilanus kreeg de opstap een andere vorm. Zij won Lichting in 2013, nadat ze was afgestudeerd aan ArtEZ in Arnhem. Haar overwinning kwam op een moment waarop ze zelf nog helemaal niet wist welke richting ze op wilde. \u201cOp de academie was ik nog best wel zoekende en pas vlak voor de show kwam mijn collectie echt bij elkaar.\u201d De Lichting-week voelde voor haar \u2018als een snelkookpan\u2019. Er waren workshops, jurygesprekken en presentaties en uiteindelijk de professionele show in de Westergasfabriek. \u201cDat mijn naam toen werd omgeroepen, was heel gek. Het was z\u00f3 overweldigend.\u201d<\/p>\n
Het prijzengeld gaf haar vervolgens de rust om een volgende stap te zetten: een master aan Central Saint Martins in Londen. Daarna kwam ze op een internationaal speelveld terecht. Ze werkte als assistent-designer op het gebied van borduurwerk en print, onder meer voor Dries Van Noten en Vlisco, en reisde voor haar werk regelmatig naar India. Tijdens haar master werd haar werk, samen met dat van haar medestudenten, gepubliceerd op Vogue Runway, waarna nieuwe internationale opdrachten volgden.<\/p>\n
Na zeven jaar als print- en embroiderydesigner bij Fabienne Chapot maakt Tilanus nu ruimte voor een nieuwe fase. In september keert ze terug naar ArtEZ als docent Textiles. Daarnaast werkt ze aan een eigen studio waarin ze onder meer bestaande stoffen een nieuw leven wil geven met borduurwerk. Freelance printdesign wil ze daarbij graag combineren met het borduren binnen haar eigen studio.Terugkijkend op Lichting, heeft het haar vooral meer zelfvertrouwen gegeven. \u201cAls je dingen op je eigen manier doet en vertrouwt op je eigen mafheid, en dat wordt gewaardeerd, is dat een enorm cadeau.\u201d<\/p>\n
Haar Lichting-jaar bleek bovendien een opvallend vruchtbare. Duran Lantink, die destijds ook bij de deelnemers zat, is inmiddels hoofddesigner bij Jean Paul Gaultier.<\/p>\n
Dankzij Lichting een direct lijntje met Parijs<\/h2>\n Voor oud-deelnemer Nina Pen, die in 2018 afstudeerde aan ArtEZ, zat de winst vooral in de ervaring. Lichting gaf haar de kans haar collectie opnieuw te presenteren, ditmaal aan een publiek buiten de vertrouwde academieomgeving. \u201cEen bevestiging dat mijn werk ook buiten de schoolmuren interessant werd gevonden.\u201d In de jury zat Alvise Bullo, destijds Junior Research Manager Creative Talents bij LVMH Fashion Group. \u201cHij gaf me na Lichting veel feedback. We hebben nog steeds contact. Hij was een van mijn eerste contacten in Parijs.\u201d<\/p>\n
Na haar afstuderen deed Pen mee aan ontwerpwedstrijden in China en Praag en werkte een tijd vanuit haar eigen studio aan printontwerp en schilderijen. Toch bleef de mode kriebelen. In 2019 verhuisde ze naar Parijs voor een stage bij Lanvin. Daar werkte ze veel met de hand aan prints en schilderingen voor collecties. \u201cToen dacht ik: wow, ik kan dit dus echt als baan doen!\u201d Na verschillende functies bij Lanvin, later bij het accessoires-team, kwam er een nieuwe kans voorbij in Itali\u00eb. \u201cGucci zocht een ontwerper voor de embroidery department. Ik had vier jaar eerder mijn portfolio gestuurd en nooit iets teruggehoord. Nu nodigden ze me uit om te solliciteren.\u201d Ze greep die kans met beide handen.<\/p>\n
Inmiddels werkt Pen alweer een aantal jaren in het embroideryteam van Gucci, momenteel aan haute couture en special projects. Ze ontwerpt textiel voor bijzondere jurken en stukken en krijgt daarbij veel ruimte voor artistiek onderzoek.<\/p>\n
De tekst gaat verder onder de foto<\/small><\/em><\/p>\n\n<\/light-box>Finale van de Lichting-show 2019. Credits: Foto Peter Stigter. <\/em><\/figcaption><\/figure>\nMeer dan een wedstrijd<\/h2>\n De verschillende carri\u00e8res van oud-deelnemers illustreren dat de waarde van Lichting breder is dan het wedstrijdelement. De professionele catwalkfotografie van Peter Stigter, de internationale jury, de zichtbaarheid tijdens Amsterdam Fashion Week en de aandacht op sociale media geven alle geselecteerde ontwerpers een vliegende start. Stylisten, modehuizen en talentscouts weten na Lichting sneller wie de nieuwe namen zijn.<\/p>\n
\u201cHet is ook niet altijd de winnaar die uiteindelijk het verst komt\u201d, zegt Hoitink. “Deelname in het algemeen blijkt voor veel ontwerpers een echte springplank. Daarom zeg ik altijd: iedereen die in Lichting staat, is eigenlijk al een winnaar!\u201d<\/p>\n
Een veranderende generatie<\/h2>\n Interessant is dat de deelnemende ontwerpers ook de tijd weerspiegelen waarin ze afstuderen. \u201cTwintig jaar geleden lag de nadruk veel sterker op individuele expressie. Inmiddels zijn duurzaamheid, inclusiviteit en materiaalexperiment bijna vanzelfsprekend onderdeel van veel afstudeercollecties.\u201d Hoitink ziet steeds meer ontwerpers werken met deadstock en materialen hergebruiken via upcycling. Ook de academies zijn de afgelopen twintig jaar internationaler en diverser geworden. \u201cEr komen jonge mensen vanuit de hele wereld hier studeren. Dat brengt andere verhalen en geschiedenissen mee. Een verrijking.\u201d<\/p>\n
Nog een verandering is de manier waarop jonge ontwerpers met elkaar omgaan. Waar de modeopleiding vroeger vooral een individuele discipline was, ziet Hoitink nu meer samenwerking. \u201cOntwerpers helpen elkaar meer achter de schermen. Ze delen bijvoorbeeld hun modellen, maar wisselen ook kennis uit. Er ontstaan zelfs nieuwe duo’s: \u00dclk\u00fchan Akg\u00fcl and Batuhan Demir hebben elkaar ontmoet bij Lichting en showen nu op Amsterdam Fashion Week.\u201d Het past volgens haar bij een bredere verandering in de modewereld. \u201cVroeger werd je in dit vak heel solitair opgeleid. Nu begrijpen jonge ontwerpers dat je samen verder komt.\u201d<\/p>\n
\n\u201cHet is niet altijd de winnaar die uiteindelijk het verst komt. Daarom zeg ik altijd: iedereen die in Lichting staat, is eigenlijk al een winnaar\u201d<\/b><\/p>\nMariette Hoitink <\/footer>\n<\/blockquote>\nDe mensen achter de schermen<\/h2>\n Dat Lichting twintig jaar bestaat, is ook te danken aan een vaste groep mensen achter de schermen. Catwalkfotograaf Peter Stigter legde vanaf de allereerste editie iedere show vast. Daardoor ontstond een omvangrijk beeldarchief van twee decennia Nederlandse modetalent. \u201cWe hebben misschien wel het mooiste modebeeldarchief van Nederland.\u201d<\/p>\n
Dj en muziekproducer Joost van Bellen verzorgt al twintig jaar de muzikale invulling van de show, samen met zijn man Sander Stenger. Productieduo Bas Andrea en Nathalie Haelermans van Frontrowbackstage is eveneens sinds jaar en dag betrokken. Hoitink: \u201cDit zijn mensen die het doen omdat ze geloven in het concept en willen dat het blijft bestaan. Dat vind ik ontzettend bijzonder.\u201d<\/p>\n
De tekst gaat verder onder de foto<\/em><\/small><\/p>\n\n<\/light-box>Achter de schermen van Lichting werken al sinds jaar en dag dezelfde mensen mee, zoals Nathalie Haelermans van Frontrowbackstage. Credits: Foto Peter Stigter.<\/em><\/figcaption><\/figure>\nLichting 20: terugkijken \u00e9n vooruit<\/h2>\n De jubileumshow van Lichting op 2 september vindt traditiegetrouw plaats tijdens Amsterdam Fashion Week, op een bijzondere locatie: de Passage van het Rijksmuseum. De avond opent met de collectie van winnaar Youngjin Choe, die in 2025 won, gevolgd door de nieuwe Lichting van 2026. In de AFW-hub komt daarnaast een tweedaagse expositie met twintig deelnemers uit twintig jaar Lichting. Ook wordt een foto-expositie samengesteld met twintig beelden van Peter Stigter, die een maand lag te zien is voor het grote publiek in de Hallen Passage in Amsterdam.<\/p>\n
Voor Hoitink is het jubileum vooral een moment om stil te staan bij de mensen die het platform hebben gedragen. \u201cWe hebben ons best gedaan iedereen uit te nodigen die ooit aan Lichting heeft meegewerkt, ook de inmiddels gepensioneerde hoofden van academies. Het is een bijzondere mijlpaal, die we graag met zoveel mogelijk betrokkenen willen vieren.\u201d<\/p>\n\n<\/light-box>Mariette Hoitink (midden) met het team van Lichting, Rubia en Liv, tijdens een jurypitch van Lichting. Credits: Foto Peter Stigter.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Twee decennia geleden begon Lichting als een podium voor de beste afstudeercollecties van Nederlandse modeacademies tijdens Amsterdam Fashion Week. Sindsdien groeide het uit tot een belangrijke springplank voor een nieuwe generatie ontwerpers. Oud-deelnemers startten eigen labels of gingen werken voor modebedrijven als Louis Vuitton, Dries Van Noten, Gucci en Viktor & Rolf. Voor sommigen betekende …<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":158030,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[151],"tags":[],"class_list":["post-158029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mode"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=158029"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158029\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media\/158030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=158029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=158029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=158029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}