{"id":162112,"date":"2026-11-19T00:26:16","date_gmt":"2026-11-19T00:26:16","guid":{"rendered":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/de-unieke-bestuursstructuur-van-anthropic-een-bedrijf-vol-tegengestelde-belangen\/"},"modified":"2026-11-19T00:26:16","modified_gmt":"2026-11-19T00:26:16","slug":"de-unieke-bestuursstructuur-van-anthropic-een-bedrijf-vol-tegengestelde-belangen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/de-unieke-bestuursstructuur-van-anthropic-een-bedrijf-vol-tegengestelde-belangen\/","title":{"rendered":"De unieke bestuursstructuur van Anthropic, een bedrijf vol tegengestelde belangen"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p>Stel: je werkt aan een technologie die misschien wel de wereld kan redden, maar misschien ook wel te gronde kan richten. Als jij het niet ontwikkelt, dan doet een ander bedrijf dat, en dus ga je volle kracht vooruit, want die concurrent vertrouw je voor geen cent. Het liefst zou je een non-profit zijn, maar dan blijven de investeerders weg, en de ontwikkeling van je technologie is peperduur. Na een paar jaar maak je ondanks miljardeninvesteringen nog altijd onvoldoende omzet om je rekeningen te kunnen betalen, dus moet je je hand ophouden bij beleggers. Maar je wil niet dat investeerders macht krijgen, want die vertrouw je ook niet.<\/p>\n<p>Of je nou in de potentie van digitale \u2018superintelligentie\u2019 gelooft of niet: dit waren de dilemma\u2019s van AI-ontwikkelaar Anthropic. Zijn zeven oprichters namen bijna zes jaar geleden ontslag bij ChatGPT-maker OpenAI. Dat bedrijf, vonden ze, had zijn oorspronkelijke missie \u2013 de creatie van digitale intelligentie ten gunste van de mensheid \u2013 verloochend, door zijn gevaarlijke en onvolwassen AI-technologie te vermarkten. Maar donderdag gaat het bedrijf achter taalmodel Claude naar de beurs, als eerste bedrijf met AI-ontwikkeling als <em>core business<\/em> \u2013 eerder dan OpenAI.<\/p>\n<p>Wel zitten die oorspronkelijke weerzin tegen vermarkting en wantrouwen jegens buitenstaanders nog in het dna van het bedrijf. Volgens experts heeft Anthropic een unieke structuur opgetuigd om zijn oorspronkelijke veiligheidsmissie te waarborgen. Hoe ziet die eruit?<\/p>\n<h2 class=\"article-heading wp-block-heading\" data-styled=\"false\" data-text-align=\"left\">Het maatschappelijk belang<\/h2>\n<p>De oprichters van Anthropic geloven in de onvermijdelijkheid van dermate krachtige AI dat ze de menselijke cognitie ver overstijgt en daardoor onbeheersbaar kan worden. Zo\u2019n technologie moet uiterst zorgvuldig ontwikkeld worden, en bij OpenAI hadden ze ervaren hoe zorgvuldigheid in het geding kwam door de druk om miljardeninvesteringen terug te verdienen. De oprichting van een nieuw bedrijf had dat probleem niet ineens weggenomen: \u201eWe staan onder bizar veel commerci\u00eble druk, en maken het nog moeilijker voor onszelf vanwege onze focus op veiligheid\u201d, zei topman Dario Amodei eerder dit jaar <a data-id=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=n1E9IZfvGMA\" data-type=\"link\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=n1E9IZfvGMA\">in een podcast<\/a> van Dwarkesh Patel.<\/p>\n<p>De ontwikkeling van moderne AI is zo duur dat Anthropic na zijn oprichting investeerders nodig had. Die willen hun geld terugverdienen, dus koos Anthropic ervoor om een bedrijf met winstoogmerk te worden. De oprichters kwamen uit op een bijzondere rechtsvorm: de <em>Public Benefit Corporation<\/em> (PBC). In plaats van uitsluitend de belangen van de aandeelhouders te dienen, zoals de meeste Amerikaanse vennootschappen, moeten ze commerci\u00eble belangen afwegen tegen het maatschappelijke belang.<\/p>\n<p>Een hele sterke prikkel is dat niet, zegt Titiaan Keijzer, hoogleraar ondernemingsrecht aan de Erasmus Universiteit, tegen <em>NRC<\/em>. \u201eHet is een statutaire plicht om die belangenafweging te maken. Maar de wet zegt niet wat er uit die afweging moet komen. Het bestuur kan linksaf gaan of rechtsaf.\u201d<\/p>\n<p>Anthropic geeft de beperkte uitrol van het AI-model Mythos vaak als voorbeeld van die balanceeract. Dit model kan zo goed hacken dat Anthropic het niet beschikbaar stelde voor het grote publiek, maar slechts aan een beperkte groep bedrijven met een belangrijke rol in cyberveiligheid. Naar eigen zeggen liet het bedrijf hiermee grote commerci\u00eble kansen liggen. \u201eWe verwachten dat we in de toekomst voor vergelijkbare keuzes komen te staan\u201d, staat <a data-id=\"https:\/\/www.sec.gov\/Archives\/edgar\/data\/2130357\/000162828026072484\/anthropicpbc-sx1ax2.htm\" data-type=\"link\" href=\"https:\/\/www.sec.gov\/Archives\/edgar\/data\/2130357\/000162828026072484\/anthropicpbc-sx1ax2.htm\">in het document<\/a> dat Anthropic indiende voor de beursgang.<\/p>\n<p>Deze afweging klinkt nobel, maar de keuze om Mythos niet beschikbaar te stellen voor \u2014 bijvoorbeeld \u2014 statelijke actoren als Rusland, China of Iran is er ook een uit eigenbelang. Met het inhouden van Mythos liep Anthropic weliswaar inkomsten mis, maar een ernstig veiligheidsincident met het model had het bedrijf veel meer kunnen kosten.<\/p>\n<h2 class=\"article-heading wp-block-heading\" data-styled=\"false\" data-text-align=\"left\">Wie heeft de macht?<\/h2>\n<p>De macht bij Anthropic is verdeeld over twee groepen. De zeven oprichters, onder wie topman Dario en zijn zus Daniela Amodei, hebben dankzij een bijzonder aandeel een standaardmeerderheid van 50,1 procent bij de besluiten die aandeelhouders normaliter nemen. Wie investeert in Anthropic heeft dus niets te zeggen over het bedrijf: niet over bedrijfsmatige keuzes, en ook niet over wie het bestuurt. \u201eWe geloven dat onze zeven oprichters op unieke wijze onze missie kunnen bewaken\u201d, <a data-id=\"https:\/\/ipo.anthropic.com\/eu\/?\" data-type=\"link\" href=\"https:\/\/ipo.anthropic.com\/eu\/?\">schrijft het bedrijf<\/a>. Kortom: Anthropic denkt dat aandeelhouders alleen maar denken aan hun eigen portemonnee, en wil hun geen directe zeggenschap geven.<\/p>\n<p>\u201eIn de VS is het best gebruikelijk dat oprichters zichzelf een bijzonder aandeel toekennen waarmee ze de controle behouden\u201d, zegt Keijzer. \u201eOprichters willen het zodat ze op langere termijn hun visie kunnen implementeren. Dat is ook fijn omdat de oprichters in hun visie vaak voorlopen op de markt. Denk aan Google in het jaar 2004: niemand snapte toen nog wat voor bedrijf dat was.\u201d<\/p>\n<p>De tweede groep met macht binnen Anthropic is de \u2018Long-Term Benefit Trust\u2019, een groep met vijf onafhankelijke trustees die de raad van bestuur van Anthropic benoemen en erop toezien dat het bedrijf ook bij groei trouw blijft aan gezonde veiligheidsprotocollen. \u201eJe kunt dit zien als een groep wijze ouderen\u201d, zei columnist Natasha Sarin <a data-id=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2026\/11\/15\/opinion\/anthropic-ipo-ai-investors.html\" data-type=\"link\" href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2026\/11\/15\/opinion\/anthropic-ipo-ai-investors.html\">van <em>The New York Times<\/em><\/a>. Het gaat om prominente figuren uit sectoren waar Anthropic grote (toekomstige) impact op heeft, zoals volksgezondheid, veiligheid en economie.<\/p>\n<p>De trustees kiezen  vier van de zeven leden van Anthropics raad van bestuur, waar ook Dario en Daniela Amodei in zitten. Doordat de trustees geen financieel belang in Anthropic hebben, zullen ze in hun benoemingen het maatschappelijk belang voorop stellen, is het achterliggende idee.<\/p>\n<h2 class=\"article-heading wp-block-heading\" data-styled=\"false\" data-text-align=\"left\">Filantropie<\/h2>\n<p>Zelf hebben de zeven medeoprichters bij de oprichting een gelofte afgelegd om 80 procent van hun vermogen te doneren aan goede doelen. Dat was een idee dat topman Dario Amodei had meegenomen uit zijn studententijd, toen hij actief betrokken raakte bij de stroming van het effectief altru\u00efsme \u2013 aanhangers daarvan willen op basis van berekeningen de wereld <a href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2026\/10\/03\/effective-altruism-is-this-centurys-biggest-idea-a4938049\">zo kosteneffici\u00ebnt mogelijk verbeteren<\/a>. <\/p>\n<p>Met de donatiebelofte wil hij voorkomen dat persoonlijk gewin belangrijker wordt dan de veiligheidsmissie. De belofte is niet-bindend, en techjournalist Kevin Roose schrijft in zijn boek <em>The AGI Chronicles<\/em> dat medeoprichter Jack Clark overwoog om met Amodei te onderhandelen om het percentage terug te brengen naar 50 procent. \u201eMaar [medeoprichter] Tom Brown legde hem uit dat dat niet de moeite waard was, want Anthropic zou \u2018ofwel een biljoenenbedrijf of een nuldollarbedrijf\u2019 worden.\u201d<\/p>\n<p>Met zijn complexe bestuursstructuur en toewijding aan filantropie lijkt Anthropic zich tegen zichzelf in bescherming te willen nemen. Maar hoe weloverwogen Anthropic zijn governance ook lijkt te hebben ingericht, zegt hoogleraar Keijzer, dat heeft maar beperkte invloed. \u201eUiteindelijk is de economische realiteit toch vaak doorslaggevend. Als het vennootschappen economisch voor de wind gaat, zal het een stuk makkelijker zijn om veiligheid centraal te stellen, en maakt het partijen niet zoveel uit hoeveel zeggenschap ze hebben. Bij financi\u00eble tegenwind worden zulke vragen veel pregnanter.\u201d<\/p>\n<p><a class=\"dmt-article-suggestion\" data-article-id=\"4920462\" data-track-block-click=\"Lees ook\" href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2026\/02\/20\/anthropic-presenteert-zich-als-het-braafste-jongetje-van-de-roekeloze-ai-industrie-is-dat-terecht-a4920462\"><br \/>\n<dmt-icon class=\"dmt-article-suggestion__icon\" name=\"ic-forward\"\/><\/p>\n<div class=\"dmt-article-suggestion__text\">\n<p>\n\t\t\t\tLees ook\n\t\t\t<\/p>\n<p><span>Anthropic presenteert zich als het braafste jongetje van de roekeloze AI-industrie: is dat terecht?<\/span>\n<\/div>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"Anthropic-topman Dario Amodei tijdens het World Economic Forum, januari 2026.\" class=\"dmt-article-suggestion__image\" height=\"96\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/images.nrc.nl\/FfGNExXdE6vsHd8Xl4VzrKYZP1g=\/160x96\/smart\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/14222754\/190226VER_2031581538_anthropic.jpg\" width=\"160\"\/><br \/>\n<\/a><\/p>\n<div class=\"dmt-preferred-source\" data-preferred-source=\"\" hidden=\"\">\n<h2 class=\"dmt-preferred-source__title\">Maak NRC jouw voorkeursbron op Google<\/h2>\n<p class=\"dmt-preferred-source__text\">\n\t\t\tBij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.<br \/>\n\t\t\t\t<a class=\"dmt-preferred-source__link\" href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2026\/05\/08\/handig-zo-vind-je-makkelijker-nieuws-van-nrc-in-google-a4909527\">Meer informatie<\/a>\n<\/p>\n<p><a class=\"dmt-button dmt-button--size-s dmt-button--icon-left dmt-button--style-outline dmt-preferred-source__button\" data-track-block-click=\"Google voorkeursbron\" href=\"https:\/\/www.google.com\/preferences\/source?q=nrc.nl&amp;p=footer-card\" rel=\"noopener\"><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-button__icon\" name=\"ic-google\"\/><\/p>\n<p>\t\tKies NRC als voorkeursbron<\/p>\n<p>\t<\/a><br \/>\n<dmt-button-util class=\"dmt-preferred-source__close\" data-preferred-source-close=\"\" size=\"small\"><br \/>\n<span slot=\"svg\"><br \/>\n<dmt-icon name=\"ic-close\">Melding voorkeursbron sluiten<\/dmt-icon><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/dmt-button-util>\n<\/div>\n<p><dmt-util-bar article=\"4941504\" data-paywall-belowarticle=\"\" headline=\"De unieke bestuursstructuur van Anthropic, een bedrijf vol tegengestelde belangen\" url=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2026\/11\/18\/de-unieke-bestuursstructuur-van-anthropic-een-bedrijf-vol-tegengestelde-belangen-a4941504\"><br \/>\n<button class=\"dmt-util-bar__button dmt-util-bar__button--gift\" data-button-share=\"gift\" slot=\"gift\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Geef cadeau<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-gift\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<button aria-label=\"Deel artikel\" class=\"dmt-util-bar__button dmt-util-bar__button--share\" data-button-share=\"share\" slot=\"share\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Deel<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-share-web\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<button class=\"dmt-util-bar__button\" slot=\"contact\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Mail de redactie<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon\" name=\"ic-email\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/button><br \/>\n<a aria-label=\"Kies NRC als voorkeursbron in Google\" class=\"dmt-util-bar__button dmt-util-bar__button--preferred-source\" data-preferred-source-button=\"below-article\" hidden=\"\" href=\"https:\/\/www.google.com\/preferences\/source?q=nrc.nl&amp;p=footer\" slot=\"preferred-source\"><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-container\"><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon dmt-util-bar__button-icon--google\" name=\"ic-google\"\/><br \/>\n<span class=\"dmt-util-bar__button-title\">Kies NRC als voorkeursbron<\/span><br \/>\n<dmt-icon aria-hidden=\"true\" class=\"dmt-util-bar__button-icon dmt-util-bar__button-icon--open-link\" name=\"ic-open-link\"\/><br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/a><br \/>\n<\/dmt-util-bar> <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stel: je werkt aan een technologie die misschien wel de wereld kan redden, maar misschien ook wel te gronde kan richten. Als jij het niet ontwikkelt, dan doet een ander bedrijf dat, en dus ga je volle kracht vooruit, want die concurrent vertrouw je voor geen cent. Het liefst zou je een non-profit zijn, maar &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":162113,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[],"class_list":["post-162112","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-economie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162112"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162112\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media\/162113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/irakezen.nl\/du\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}