<\/p>\n
In het grijswitte, massieve economiegebouw (het Duisenberg Gebouw van de faculteit economie en bedrijfskunde) buiten het centrum van Groningen is het leeg en stil. Tentamenweek. Vreselijk, vindt de nieuwe hoogleraar economie van de Rijksuniveristeit Groningen Milena Nikolova. \u201eWie zich op een tentamen voorbereidt, is vooral bezig met wat de docent gaat vragen, in plaats van echt met nieuwe dingen leren.\u201d<\/p>\n
Nikolova onderzoekt de relatie tussen geld en geluk. Ze houdt zich bezig met vragen als: maakt geld gelukkig? En waarom ziet de een werk als manier om iets bij te dragen aan de maatschappij, terwijl de ander werk vooral beschouwt als middel om geld te verdienen? Afgelopen oktober was haar oratie, \u2018The Economics of Happiness<\/em>\u2019. <\/p>\n Met haar onderzoek wil Nikolova \u201ede andere kant van economische ontwikkelingen\u201d laten zien. \u201eJa, de industrialisatie hielp de maatschappij vooruit en zorgde voor economische groei, maar mensen werden ook ongelukkiger in hun werk en de arbeidsomstandigheden gingen behoorlijk achteruit\u201d, zegt ze. \u201eDoor \u00f3\u00f3k naar geluk te kijken in economisch onderzoek, zien we beter wat economische en technologische ontwikkelingen \u00e9cht voor de maatschappij betekenen.\u201d<\/p>\n Voor het raam van haar simpele werkkamer staat een kleine modelzeilboot uit Bulgarije, het land waar ze opgroeide, naast de Zwarte Zee. Aan haar muren hangen tekeningen, althans een paar lijnen, gemaakt door haar dochter van drie. Of geld gelukkig maakt? Goede relaties met familie en vrienden en gezondheid, zegt de econoom, zijn voor ons geluk veel belangrijker dan geld.<\/p>\n Haar eerste paar algemene antwoorden op de vraag of geluk te koop is, zijn open deuren. Geld is relatief gezien niet heel belangrijk voor geluk. Althans, als je genoeg geld hebt voor de basisbehoefte van die van jezelf of je gezin. De conclusies van haar eigen onderzoek de afgelopen jaren zijn verrassender. Hoe be\u00efnvloedt geld geluk wel en hoe speelt geluk vervolgens een rol in de economie? Vijf inzichten. <\/p>\n 1 Robotisering zorgt ervoor dat mensen zich minder zinvol voelen op werk<\/p>\n Niet de hoogte van het salaris, het krijgen van promotie of bonussen bepalen hoe zinvol iemand zich voelt op werk, maar het gevoel dat het werk nut heeft, dat iemand zich competent voelt en autonomie heeft. \u201eIn tegenstelling tot veel andere economen maak ik mij geen zorgen over baanverlies door robotisering, nieuwe ontwikkelingen zijn er altijd al geweest en we hebben nog steeds banen. W\u00e9l maak ik mij druk om hoe mensen zich voelen op de werkvloer in de industrie.<\/p>\n \u201eIk onderzocht samen met collega’s met enqu\u00eates het effect van robotisering op tienduizenden Europese werknemers in de industrie. Daaruit bleek juist dat door robotisering het werk monotoner en routinematiger werd. Robots nemen veel taken over, behalve de taken die moeilijk te automatiseren zijn. Het werk wordt saaier, minder autonoom en voelt minder betekenisvol.\u201d<\/p>\n Als voorbeeld noemt Nikolova werknemers in een autofabriek. \u201eRobots kunnen prima lassen en verven. Wat blijft er over voor mensen? Taken als het controleren of de robots het werk goed hebben gedaan. En laatste restklusjes die robots nu nog niet kunnen maar straks wel. Of het repareren van een barst in een ruit die de robot heeft veroorzaakt.\u201d<\/p>\n Afgelopen oktober staakten 45.000 Amerikaanse havenarbeiders tegen automatisering van hun werk. \u201eZij zijn vooral bang dat robots hun banen overnemen, maar daaronder ligt de angst dat de betekenis van hun werk afneemt.\u201d<\/p>\n Bovendien, zegt ze, kan de komst van nieuwe technologie een golf van \u201ebullshitbanen<\/em>\u201d ontketenen die volgens haar weinig betekenis hebben voor het welzijn van de maatschappij. \u201eZoals influencers die op sociale media gevaarlijke dieetpillen promoten, of jongeren onzeker maken over hun lichaam of levensstijl door extreme standaarden te cre\u00ebren. \u201eIk maak mij zorgen over de kwaliteit van banen. De nieuwe banen die ontstaan door nieuwe technologie, moeten niet zorgen voor ongezondere en ongelukkigere mensen.\u201d<\/p>\n 2 Geluk verlaagt het aantal dagen dat werknemers zich ziek melden<\/p>\n