Ze hebben van alles geprobeerd, maar niets werkte. Nu wenden vrouwen zich tot cannabis voor hulp

OPMERKING VAN DE REDACTIE: Bekijk op zondag 19 april om 20.00 uur ET “Dr. Sanjay Gupta Reports: Weed 8: Women and Weed” op CNN en op 20 april via de CNN-app.

Toen ik in 2012 begon met het filmen van de eerste ‘Weed’-documentaire, had ik niet kunnen voorspellen waar deze reis me naartoe zou brengen – of de verhalen die zich zouden blijven ontvouwen lang na die eerste verkenning van de wereld van cannabis.

Destijds dacht ik dat ik één op zichzelf staande film aan het maken was over een controversiële plant en zijn plaats in de moderne geneeskunde. Wat ik me niet realiseerde, was dat ik ook een lang, evoluerend gesprek begon over hoop, genezing en wie serieus genomen moet worden als het over zoiets provocerends als medische marihuana gaat.

Het afgelopen jaar heb ik door het land gereisd om het achtste deel van deze ruim tien jaar durende serie te filmen. Dit nieuwste hoofdstuk concentreert zich op vrouwen en wiet – een natuurlijke ontwikkeling, en eentje die te laat leek.

Wat ik meteen leerde, was dat cannabis een reddingslijn is geworden voor talloze vrouwen die zich niet gezien voelen door de conventionele geneeskunde. Het zijn grootmoeders die de bijwerkingen van de kankerbehandeling proberen te verzachten, atleten die endometriose beheersen, leraren die omgaan met de slapeloosheid en stemmingswisselingen van de menopauze. Overal waar ik kwam, hoorde ik versies van hetzelfde verhaal: “Ik heb al het andere geprobeerd, maar niets werkte echt. Cannabis was het enige dat hielp.”

Zoals we hebben geleerd, is dit helaas een bekend patroon dat zijn oorsprong vindt in een lange geschiedenis. Zolang de geneeskunde wordt beoefend, zijn de gezondheidsproblemen van vrouwen geminimaliseerd, verkeerd gediagnosticeerd of afgewezen.

Als jonge arts zag ik dit bij mijn eigen moeder, en twintig jaar later opnieuw bij mijn vrouw. Aandoeningen als auto-immuunziekten, postpartumdepressie en chronische pijnsyndromen werden te vaak toegeschreven aan stress of hysterie. Zelfs nu nog blijven vrouwen ondervertegenwoordigd in klinische onderzoeken, ook al kan biologische seks een dramatische invloed hebben op de manier waarop medicijnen werken, of zelfs maar werken. Deze uitsluiting heeft grote hiaten achtergelaten in ons begrip van hoe we de helft van de bevolking het beste kunnen behandelen, en vrouwen hebben daar ongetwijfeld onder geleden.

Als het om de menopauze gaat, is de situatie bijzonder problematisch. Hormoonsubstitutietherapie (HRT) beloofde ooit verlichting, maar waarschuwingen en controverses over mogelijke risico’s zorgden ervoor dat veel vrouwen zich zorgen maakten. Geconfronteerd met weinig goede opties, is het geen wonder dat zo velen zich tot cannabis wenden. Uit de gegevens zie je het duidelijk: vrouwen overtreffen nu mannen als het gaat om cannabisgebruik, vooral onder middelbare en oudere volwassenen.

In de verhalen die ik het afgelopen jaar verzamelde, hoorde ik iets diepgaands: een stille opstand tegen het genegeerd worden.

Een van de meest verrassende plaatsen waar ik deze revolutie heb zien ontvouwen was Oklahoma. De staat die ooit enkele van de strengste drugswetten van het land had, wordt nu, enigszins liefkozend, ‘Tokelahoma’ genoemd. Sinds medische marihuana daar werd gelegaliseerd, is er schijnbaar van de ene op de andere dag een hele industrie ontstaan: rommelig, lokaal, op vrouwen gericht en gedreven door een ‘can do’-ethos die alleen in het binnenland van Amerika kon plaatsvinden.

Ik ontmoette vrouwen die onwaarschijnlijke ondernemers waren geworden en bedrijven opbouwden die werden aangedreven door gelijke delen doorzettingsvermogen en mededogen. Er was April, een moeder in Tulsa die overstapte van het verkopen van huizen naar het verstrekken van met cannabis doordrenkte edibles die vrouwen helpen chronische pijn te beheersen. Er was Bonnie, een jonge zakenvrouw in Tulsa die soorten kweekte die vrouwen konden helpen met alles, van seksuele disfunctie tot slapeloosheid. En dan is Ebony, een getrainde chef-kok die naar Oklahoma verhuisde om edibles te maken, nu een gemeenschapsdoula en cannabisdocent in het hart van een gemeenschap van gebruikers die cannamoms wordt genoemd.

Wat mij het meest opviel was hoe missiegedreven deze vrouwen waren. Voor hen ging cannabis niet over het ontsnappen aan de realiteit; het ging over het terugvorderen van een agentschap.

Deze vrouwen herschrijven het verhaal rond cannabis – geworteld in wetenschappelijke gegevens, die ze langzaamaan ook beginnen te verzamelen. Ze creëren producten speciaal voor vrouwen, waarbij ze zich laten leiden door empathie en experiment in plaats van door stigmatisering of schaamte. Het is een beweging die niet in laboratoria of directiekamers ontstaat, maar in keukens, moestuinen en plaatselijke apotheken.

Ook het bredere gesprek over medische marihuana blijft zich in recordtempo ontwikkelen. Alleen al dit jaar hebben verschillende grote medische organisaties opgeroepen tot een herevaluatie van de classificatie van cannabis als een Schedule I-medicijn, met het argument dat het bewijs voor het medische gebruik ervan niet langer kan worden genegeerd. Er is veelbelovend onderzoek naar cannabinoïden voor neurologische aandoeningen, chronische pijn en zelfs auto-immuunziekten. Ook daarin lopen vrouwen voorop. Dr. Staci Gruber, een pionier in cannabisonderzoek bij de Marijuana Investigations for Neuroscientific Discovery, bekend als MIND, in Massachusetts, zet cannabis in de schijnwerpers voor endometriose en symptomen die verband houden met de menopauze. Dr. Hilary Marusak, een ontwikkelingsneurowetenschapper aan de Wayne State University in Detroit, loopt voorop in de manier waarop cannabis de hersenen in elke levensfase beïnvloedt.

Maar ondanks elke wetenschappelijke doorbraak heb ik ontdekt dat er nog steeds sprake is van een frustrerende vertraging in het beleid – en dat die kloof een diepmenselijke prijs moet betalen.

Daarom kan ik niet over dit onderwerp praten zonder Charlotte Figi en haar moeder, Paige, te noemen. Charlotte’s verhaal veranderde alles voor mij. Ze was nog maar een klein meisje met een zeldzame vorm van epilepsie – het syndroom van Dravet – en kreeg dankzij een cannabisextract met een hoog CBD-gehalte van honderden gewelddadige aanvallen per week bijna geen aanvallen meer. Het vertellen van haar verhaal in mijn eerste ‘Weed’-documentaire opende de ogen van de wereld voor het echte medische potentieel van cannabis en maakte het abstracte hartverscheurend persoonlijk. Charlotte’s leven – en haar dood in 2020 – blijft mijn denken over deze plant en zijn kracht bepalen.

Toen we onlangs weer met Paige spraken, vertelde ze me dat ze nog steeds hoort van gezinnen die dankzij Charlotte hun eigen reis zijn begonnen: moeders die wanhopig hun kinderen willen helpen en vrouwen die wanhopig zichzelf willen helpen. Haar gratie en vastberadenheid blijven een anker voor mijn denken over dit onderwerp, een herinnering dat achter elke ‘case study’ een gezin staat dat probeert te overleven en een vrouw weigeren het te vertellen er zijn geen opties meer.

Die geest is wat ‘Weed 8’ drijft. Dit is geen verhaal over drugs; het is een verhaal over waardigheid.

Het gaat over vrouwen die leren vertrouwen op hun eigen ervaringen, ook al doet het medische systeem dat niet. Het gaat over gemeenschappen waar wetenschap, verhalen vertellen en compassie samenkomen. Ik heb vrouwen op de akkers en in stedelijke kassen in Oklahoma gezien die met dezelfde ernst over cannabis praten als bij elk ander behandelplan. Ze bestuderen en onderwijzen alles over de verhoudingen van terpenen en cannabinoïden; ze delen laboratoriumresultaten; ze houden elkaar verantwoordelijk.

Het is ‘grass-roots’-geneeskunde in de ware zin van het woord.

Wat dit moment zo bijzonder maakt, is dat we zien hoe twee revoluties met elkaar verweven zijn: de ene sociale en de andere biologische. De eerste is de bredere destigmatisering van cannabis, waarbij staat na staat oude wetten en achterhaalde mythen ontmantelt. De tweede is een meer intieme, die plaatsvindt in huiskamers en kleine bedrijven in het hele land. Het is het besef dat genezing niet hoeft te wachten op toestemming.

Cannabis is geen wondermiddel. Ik wil daar duidelijk over zijn. Maar voor veel vrouwen is het een begin. Het is een manier om te verzachten wat kapot is, om rust terug te winnen, om lichaam en geest opnieuw te verbinden. En misschien wel het allerbelangrijkste: het is een gesprek dat op hun eigen voorwaarden is begonnen.

Terwijl we ‘Weed 8’ aan jullie presenteren, denk ik terug aan Charlotte, de vonk die deze hele reis heeft aangestoken. Haar verhaal herinnert me eraan dat verandering vaak begint met één moedig persoon die bereid is de status quo uit te dagen.

De vrouwen die ik het afgelopen jaar heb ontmoet, dragen dezelfde vonk over. Samen cultiveren ze iets dat groter is dan welk gewas of product dan ook. Ze brengen een beweging op gang die geworteld is in het geloof: dat de pijn van vrouwen ertoe doet, dat het onderzoek van vrouwen ertoe doet en dat het pad naar vooruitgang soms op de meest onverwachte grond begint.