Een nieuwe tentoonstellingsopening in Parijs op vrijdag toont archeologische artefacten uit Gaza, ooit een belangrijk commercieel kruispunt tussen Azië en Afrika, wiens erfgoed is verwoest door de lopende aanvullende aanvullen van Israël.
Ongeveer honderd artefacten, waaronder een 4.000 jaar oude kom, een zesde-eeuws mozaïek van een Byzantijnse kerk en een Grieks geïnspireerd standbeeld van Aphrodite, zijn te zien in de Institut du Monde Arabe.
De rijke en gemengde collectie spreekt tot het verleden van Gaza als een culturele smeltkroes, maar de makers van de show wilden ook de hedendaagse vernietiging benadrukken veroorzaakt door de oorlog, aangewakkerd door Hamas’s aanval op Israël in oktober 2023, meldde AFP.
“De prioriteit is duidelijk mensenlevens, geen erfgoed,” zei Elodie Bouffard, curator van de tentoonstelling, getiteld “Saved Treasures of Gaza: 5000 jaar geschiedenis”.
“Maar we wilden ook laten zien dat Gaza voor millennia het eindpunt was van caravanroutes, een haven die zijn eigen valuta liep, en een stad die bloeide op het ontmoetingspunt van water en zand,” vertelde ze AFP.
Een deel van de tentoonstelling documenteert de omvang van de recente vernietiging.
Met behulp van satellietimago heeft het Cultural Agency UNESCO van de VN al schade aan 94 erfgoedsites in Gaza geïdentificeerd, waaronder het 13e-eeuwse Pasha’s paleis.
Bouffard zei dat de schade aan de bekende locaties evenals schatten die mogelijk verborgen zijn in onontgonnen Palestijnse land “hangt af van de bomtonnage en hun impact op het oppervlak en de ondergrondse”.
“Voor nu is het onmogelijk om te beoordelen.”
De aanvallen van Hamas -militanten op Israël in 2023 lieten 1.218 doden achter. Als vergelding hebben Israëlische operaties meer dan 50.000 Palestijnen gedood en het dichtbevolkte gebied verwoest.
Het verhaal achter “Gaza’s Treasures” is onafscheidelijk van de lopende oorlogen in het Midden -Oosten.
Eind 2024 maakte het Institut du Monde Arabe een tentoonstelling af over artefacten van de archeologische site van Byblos in Libanon, maar Israëlische bomaanslagen op Beiroet maakten het project onmogelijk.
“Het kwam plotseling tot stilstand, maar we konden onszelf niet laten ontmoedigen”, zei Bouffard.
Het idee van een tentoonstelling over het erfgoed van Gaza ontstond.
“We hadden slechts vier en een halve maand om het samen te stellen. Dat was nog nooit eerder gedaan,” legde ze uit.
Gezien de onmogelijkheid om artefacten uit Gaza te transporteren, wendde het Institut zich tot 529 stukken die sinds 2006 in kratten waren opgeslagen in een gespecialiseerd Art Warehouse in Genève. De werken behoren tot de Palestijnse autoriteit, die de Westelijke Jordaanoever beheert.
De Oslo -akkoorden van 1993, ondertekend door de Palestine Liberation Organisation en Israël, hielpen bij het beveiligen van enkele van de schatten van Gaza.
In 1995 werd Gaza’s Department of Antiquities opgericht, dat toezicht hield op de eerste archeologische opgravingen in samenwerking met de Franse bijbelse en archeologische school van Jeruzalem (EBAF).
In de loop der jaren hebben opgravingen de overblijfselen van het klooster van Saint Hilarion, de oude Griekse haven van Anthedon en een Romeinse necropolis – sporen van beschavingen die zich uit de bronstijd tot Ottomaanse invloeden in de late 19e eeuw kunnen uitstrekken.
“Tussen Egypte, Mesopotamische krachten en de Hasmonans, is Gaza een constant doelwit van verovering en vernietiging door de geschiedenis heen geweest,” merkte Bouffard op.
In de 4e eeuw voor Christus belegerde de Griekse leider Alexander de Grote de stad twee maanden lang en liet slachtoffers en verwoesting achter.
Opgravingen in Gaza kwamen tot stilstand toen Hamas de macht overnam in 2007 en Israël een blokkade oplegde.
Landdruk en ongebreideld gebouw in een van ‘s werelds meest dichtbevolkte gebieden hebben ook een ingewikkeld archeologisch werk.
En na anderhalf jaar oorlog lijkt het hervatten van opgravingen een steeds meer vooruitzicht op afstand.
De tentoonstelling loopt tot 2 november 2025.
