Regionale escalatie en de dominantie van ‘politiek geld’ werpen een schaduw over de toekomst van de democratie in Irak

 Vertaald door: Hamed Ahmed

Een rapport van het Amerikaanse ‘Associated Press’-agentschap ging in op de sfeer van de parlementsverkiezingen waaraan Irak volgende maand zal deelnemen, en merkte op dat deze te midden van een onstabiele regionale situatie en gevoelige momenten plaatsvinden die het Midden-Oosten al jaren ervaart, in een tijd waarin waarnemers de huidige verkiezingscampagne beschreven als een van de campagnes die sinds 2003 het meest politiek geld en staatsmiddelen exploiteren, en dat de opkomende groepen van hervormingsgezinde kandidaten. kampen met problemen als gevolg van een gebrek aan financiering en politieke steun.
Het rapport geeft aan dat de verkiezingen de koers van het land zullen bepalen op een van de meest gevoelige momenten die het Midden-Oosten in jaren heeft meegemaakt. Hoewel het staakt-het-vuren in Gaza de regionale spanningen heeft verminderd, blijft de vrees bestaan ​​voor het uitbreken van een nieuwe ronde van conflicten tussen Israël en Iran, het oostelijke buurland van Irak. Irak kon neutraal blijven tijdens de korte oorlog tussen Israël en Iran afgelopen juni.
Tegelijkertijd stelt het rapport dat Bagdad wordt geconfronteerd met toenemende druk van Washington met betrekking tot de aanwezigheid van gewapende facties die banden hebben met Iran in Irak. De Iraakse premier, Muhammad Shiaa al-Sudani, nam in 2022 de macht over met de steun van de ‘Coördinating Framework’-coalitie, die partijen en blokken omvat die verbonden zijn met gewapende facties die loyaal zijn aan Iran, maar sindsdien heeft hij geprobeerd een evenwicht te bereiken in de betrekkingen van Irak met zowel Teheran als Washington.
De stemming die op 11 november gepland staat, zal bepalen of Al-Sudani een tweede termijn krijgt – een zeldzame gebeurtenis voor eerdere Iraakse premiers.
7.768 kandidaten, waaronder 2.248 vrouwen, zullen strijden om 329 zetels in het parlement, verdeeld over sterke sjiitische, soennitische en Koerdische politieke blokken, terwijl de verkiezingen worden geboycot door geestelijke Muqtada al-Sadr, wiens beweging het grootste aantal zetels had gewonnen bij de verkiezingen van 2021, maar zich later terugtrok na het mislukken van de onderhandelingen over de vorming van de regering. Hij onthoudt zich nog steeds van deelname aan de verkiezingen.
In Sadr City, aan de rand van Bagdad, werd een spandoek gehesen met de tekst: “We worden allemaal geboycot op bevel van de leider, de heer Muqtada al-Sadr. Nee tegen Amerika, nee tegen Israël, nee tegen corruptie.”
De ‘Victory’-coalitie, geleid door voormalig premier Haider al-Abadi, kondigde ook haar boycot aan en beschuldigde het verkiezingsproces van corruptie.
Tegelijkertijd merkt het rapport op dat sommige hervormingsgezinde groepen die uit de anti-regeringsprotesten van oktober 2019 zijn voortgekomen, deelnemen aan de verkiezingen, maar met moeilijkheden worden geconfronteerd als gevolg van interne verdeeldheid en een gebrek aan financiering en politieke steun.

Stemmen kopen en politiek geweld
Er zijn wijdverbreide beschuldigingen van corruptie en het kopen van stemmen. Politiek analist Bassem Al-Qazwini beschreef deze verkiezingen als “de meest geëxploiteerde verkiezingen sinds 2003 in termen van politiek geld en exploitatie van staatsmiddelen.” Eén campagnefunctionaris zei, op voorwaarde van anonimiteit omdat hij het had over vermeende illegale praktijken: “Bijna alle kandidaten, inclusief de grote blokken, verdelen geld en kopen kiezerskaarten, waarbij de prijs van de kaart ongeveer 300.000 Iraakse dinars (ongeveer $ 200) bedraagt.”
De Onafhankelijke Hoge Kiescommissie bevestigde haar inzet voor het voeren van een ‘eerlijk en transparant’ proces, en zei in een verklaring aan de Associated Press dat zij ‘strikte maatregelen heeft genomen om de verkiezingsuitgaven te controleren en het kopen van stemmen te beperken’.
De commissie voegde eraan toe dat elke kandidaat waarvan bewezen is dat hij betrokken is bij het overtreden van wetten of het kopen van stemmen “onmiddellijk zal worden uitgesloten”. De verkiezingscampagne werd echter ook ontsierd door politiek geweld. Op 15 oktober werd Safaa al-Mashhadani, lid van de provinciale raad van Bagdad en kandidaat voor het Tarmiyah-district ten noorden van de hoofdstad, vermoord met een explosief aan zijn auto. De First Karkh Investigation Court zei donderdag dat het twee mensen had gearresteerd die verdacht werden van betrokkenheid bij de misdaad.
Vertegenwoordiger Aisha Ghazal Al-Masari, lid van de ‘Soevereiniteit’-coalitie waartoe Al-Mashhadani behoorde, zei dat de misdaad ‘een laffe daad was die ons doet denken aan de donkere dagen van moorden’, verwijzend naar de jaren van veiligheidsvacuüm en sektarische rivaliteit die volgden op de Amerikaanse invasie van het land in 2003.

Streven naar een tweede termijn
Uit het rapport blijkt dat Al-Sudani zichzelf probeert te presenteren als een pragmaticus die zich richt op het verbeteren van de openbare dienstverlening. Uit opiniepeilingen blijkt dat Irakezen de huidige situatie in het land relatief positief beoordelen. De Independent Research Group, verbonden aan Gallup International, ontdekte dat de afgelopen twee jaar, en voor het eerst sinds 2004, meer dan de helft van de Irakezen gelooft dat het land zich in de goede richting beweegt.
In de meest recente opiniepeiling begin 2025 zei 55% van de ondervraagde Irakezen dat ze de centrale overheid vertrouwen. Slechts één premier, Nouri al-Maliki, heeft sinds 2003 twee opeenvolgende termijnen bekleed. Ihsan Al-Shammari, hoogleraar strategische en internationale studies aan de Universiteit van Bagdad, zei dat de positie van premier “niet alleen afhangt van de uitslag van de verkiezingen, maar eerder van de overeenkomsten tussen de politieke blokken en regionale en internationale afspraken om de regering te vormen.”
Hij voegde eraan toe dat de recente geschillen die uitbraken tussen Al-Sudani en enkele leiders van het sjiitische “coördinatiekader” dat hem aan de macht bracht “zijn kansen op het verkrijgen van een tweede termijn zouden kunnen belemmeren.” Aan de andere kant hebben veel Irakezen geen hoge verwachtingen van de verkiezingen, ongeacht de uitslag ervan. Saif Ali, een inwoner van Bagdad, zegt dat hij niet van plan is te gaan stemmen vanwege de verslechtering van de openbare diensten: “Wat is er van 2003 tot nu met de elektriciteit gebeurd? Niets. Hoe zit het met water? Droogte heeft Bagdad bereikt. Dit zijn basisvoorzieningen en die zijn niet beschikbaar, dus wat is het voordeel van verkiezingen?”
Over de Associated Press