Neergeschoten Iraanse man vroeg info over militaire doelen en handlangers regime

De Iraanse man die donderdagochtend in Schoonhoven gewond raakte toen hij voor zijn huis werd neergeschoten, riep op Telegramkanalen, die hij zelf beheerde, Iraniërs op om informatie te delen over onder andere militaire doelwitten in de zuidoostelijke Iraanse provincie Kerman, een strategische regio voor de Iraanse strijdkrachten.

“Als u zware en lichte militaire konvooien, bewegingen van oorlogsmaterieel en hun bijeenkomst ergens in Kerman ziet, meld dat dan onmiddellijk aan mij”, schrijft hij op 9 maart in een kanaal met ruim tweeduizend abonnees. Het is niet duidelijk of deze activiteiten iets te maken hebben met het motief voor de aanslag.

De man maakte ook een ‘Telegramchatbot’ waarmee informatie kan worden ingestuurd. Hij schrijft erbij dat het sturen “volledig veilig” is en dat het Iran moet “bevrijden uit de klauwen van het criminele regime”.

Via een andere bot vroeg hij om informatie over handlangers van het Iraanse regime. “Na beoordeling en verificatie van de gemelde gevallen worden deze gepubliceerd, zodat de huurlingen kunnen worden berecht zodra Iran vrij is”, staat geschreven.

Voor zover bekend publiceerde de man niets over militaire doelwitten. Ook informatie over handlangers zette hij niet online. Wel plaatste hij nieuws en beelden uit Iran op Telegram en Instagram. Via Instagram volgen tienduizenden mensen zijn posts.

Het is niet bekend of de activiteiten van de man hebben geleid tot de aanslag op zijn leven. Eerder meldde de NOS al dat er volgens justitieminister David van Weel vooralsnog geen concrete bewijzen dat de schietpartij te maken heeft met de Iraanse afkomst van de man. “Maar het feit dat hij Iraans is en zich uitsprak tegen het regime, is iets wat we serieus moeten nemen”, zei de minister.

De oproepen die de man deed op Telegram en Instagram bestempelt Irankenner Ali Vaez als uiterst riskant. Hij is van de gerenommeerde denktank de International Crisis Group. “Het regime in Iran was altijd al moorddadig en heeft nooit geaarzeld om de eigen mensen te doden. Het land is nu zo paranoïde geworden dat er geen enkele beperking meer is om critici het zwijgen op te leggen. Om maar aan de macht te blijven.”

Elke burger, binnen of buiten Iran, die zich bezighoudt met het vergaren van informatie brengt zich volgens Vaez meteen in ernstig gevaar. Iran volgt nauwlettend wat er op kanalen als Telegram gebeurt, omdat het een van de populairste social media-apps is in Iran. “Ze hebben in het verleden geprobeerd ervoor te zorgen dat sommige servers in Iran staan, zodat het regime inzicht heeft in de berichten die worden uitgewisseld. En nu het internet grotendeels is afgesloten is het monitoren van deze kanalen eigenlijk veel gemakkelijker.”

Er is sinds de aanslag veel onrust onder Iraanse dissidenten in Nederland. “De Iraanse autoriteiten gaan steeds verder”, zegt Abdou Bouzerda, Midden-Oostendeskundige en zeer goed ingevoerd in het Iraanse regime. Volgens hem is de oppositie beter georganiseerd en ook vanuit het buitenland bezig met activiteiten tegen het Iraanse regime. “In die wedloop zie je dat het regime meedogenloos optreedt en vaak ook criminelen inhuurt om dissidenten te liquideren.”

Het regime heeft sinds de jaren negentig tientallen mensen laten doden, zegt Bouzerda. “Althans, het vermoeden bestaat dat het regime erachter zit. Dat ze het nu mogelijk ook hebben voorzien op burgers die geen grote bekendheid hebben, maar toch actief zijn op de een of andere manier, zou wel weer een nieuwe grens zijn. Dat ze steeds verder gaan bij het uitschakelen van dissidenten, hoe klein ze ook mogen zijn.”

De Iraanse man van 36 jaar werkte als ICT’er bij de Politiedienstencentrum (PDC), een ondersteunende dienst. Hij was dinsdag nog actief op een ander Telegramkanaal dat hij mede-beheert. In dit kanaal, dat gaat over “de leugens van de Islam”, grijpt hij in bij een discussie over oppositiegroepen in Iran. “Waarschuwing. De voortzetting van deze discussie zal ervoor zorgen dat u uit de groep wordt gezet”, schrijft hij.

Het onderzoek naar de toedracht loopt dus nog. De politie onderzoekt ook een eventuele link met Iran. Vandaag deelde de politie foto’s van de vluchtauto van de dader.