Opmerking van de uitgever: Dress Codes is een nieuwe serie waarin kleding door de eeuwen heen wordt onderzocht. Hierin wordt onderzocht hoe de regels van mode verschillende culturele disciplines – en jouw kledingkast – hebben beïnvloed.
CNN
—
Ongerept, fris en geheel wit — tenniswit is een traditie die al eeuwen teruggaat. De opvallende look heeft de racketsport niet alleen laten opvallen, maar is ook een steunpilaar geworden voor kleding buiten de baan.
En hoewel de meeste grote toernooien de kleurloze uniformiteit hebben afgeschaft, is Wimbledon, het allereerste toernooi, streng gebleven in zijn beleid (net als veel privéclubs over de hele wereld). Het prestigieuze kampioenschap heeft de regel zelfs tien jaar geleden streng aangepakt en verbood kleurrijke accenten die steeds gebruikelijker waren geworden — het jaar nadat Roger Federers inmiddels beruchte paar sneakers met oranje zolen werden verboden na zijn eerste ronde in 2013.
De regels vereisten ooit ‘overwegend witte’ outfits, waardoor sommige deelnemers konden spelen met kleurencombinaties, zoals Serena Williams’ eerbetoon aan Wimbledon met aardbeien en slagroom in 2010. Maar het hardhandige optreden veranderde de formulering in “bijna geheel wit,” volgens de organisatoren: geen off-white, geen kleurvlakken, geen verschillende kleurstellingen op sneakers. De enige recente versoepeling van de regels was in 2023, om vrouwen toe te staan om donkere shorts te dragen op de baan, nadat er kritiek was gekomen dat de regels geen rekening hielden met menstruatielekken.
Maar waarom werden tenniswitten de standaard? De redenen die vaak worden genoemd zijn praktisch, van warmtereflectie tot zweetmaskering. Maar senior curator Kevin Jones van het Fashion Institute of Design & Merchandising (FIDM) museum in Los Angeles, die de recente reizende tentoonstelling “Sporting Fashion: Outdoor Girls 1800 – 1960,” zei dat het eigenlijk neerkomt op een lange geschiedenis van clubs die sociale status afdwongen, beginnend toen tennis in het Victoriaanse Engeland enorm populair werd als vrijetijdssport — en een zeldzame sport die ook vrouwen toeliet.
“Het is compleet elitair omdat witte kleding moeilijk te onderhouden is,” zei hij in een telefoongesprek met CNN. “En de soorten materialen waarvan deze jurken waren gemaakt, katoen en linnen, kreukten snel, dus om ze mooi en fris gesteven te houden was ook een aspect van die zorg.”
Natuurlijk is de tennisstijl drastisch veranderd in anderhalve eeuw sinds het voor het eerst een recreatieve sensatie werd voor de hogere klasse, net na croquet (en gebruikmakend van dezelfde netjes bijgehouden gazons). Vroege tenniskleding leek meer op vrijetijdskleding uit de 19e eeuw: vrouwen droegen gestreepte en gepatroneerde kleding met lange rokken, korsetten en breedgerande hoeden; mannen droegen wollen broeken, overhemden met knopen of truien.
Omdat toeschouwers en spelers vaak dezelfde stijlen aanhangen, hebben mode en tennis in de loop van de tijd een “wederzijdse uitwisseling gehad, waarbij verschillende tennistrends ook in de bredere cultuur zijn doorgedrongen”, aldus sportjournalist Ben Rothenberg, auteur van “Tennis: The Stylish Life” en een recente biografie over Naomi Osaka.
Dat is de afgelopen maanden meer dan duidelijk geworden, aangezien Zendaya een reeks tennis-geïnspireerde haute couture-outfits heeft uitgebracht rode loper looks passend bij het drama op en naast het veld van de film “Challengers”, en onlangs geconfronteerd met Federer in een “air tennis” wedstrijd voor een campagne van het sportkledingmerk On. De nauwe band met mode heeft ook geleid tot het succes van klassieke tennislabels zoals Lacoste en Fred Perry, evenals radicale nieuwe mode-innovaties die op de baan werden geïntroduceerd, zoals Elsa Schiaparelli die de Spaanse speelster Lilí de Álvarez in culottes, een splitrok, kleedde voor Wimbledon in 1931, tot grote verbazing van omstanders.
Net als bij De Álvarez zijn de dresscodes in het tennis vaak veranderd na een eerste schandaal. De Franse speelster Suzanne Lenglen was een van de eerste en meest memorabele gevallen, toen ze in 1919 op Wimbledon afscheid nam van gelaagde, lange jurken en een luchtigere rok tot op de kuit en kortere mouwen droeg. Als muze voor de ontwerper Jean Patou werd Lenglen het eerste mode-icoon van het tennis met haar kenmerkende hoofddoek en toen provocerende kortere zomen.
Bij de US, French en Australian Open hebben spelers de definities van wat tenniskleding kan zijn uitgedaagd dankzij lossere regels (afhankelijk van de mening van de scheidsrechter). Niemand heeft dat meer gedaan dan de Williams-zussen, met Serena in een denim minirokje, tutu’s en cape-achtige silhouetten en Venus’ kanten zwart-rode ensemble dat werd vergeleken met lingerie.
Meer recent werd het Nike-tenue van Serena Williams de gespreksonderwerp op de French Open van 2018 toen ze koos voor een zwarte compressiecatsuit zonder de verplichte tennisrok. Hoewel ze de voordelen voor de bloedsomloop aanhaalde na een ernstige bloedstolselangst bij de geboorte van haar kind, zei de French Open dat het de stijl in de toekomst zou verbieden. De Women’s Tennis Association stond het echter formeel toe en Williams bleef versies van de bodysuit dragen op de Australian Opens van 2019 en 2021, waarmee de wendbare en vereenvoudigde snit voor de tennisbaan werd genormaliseerd.
“Ik draag graag rokken”, vertelde ze aan CNN in april, terwijl ik terugblikte op de controverse. “Maar ik wilde er zeker van zijn dat mijn bloed altijd circuleerde en ik had een bijna-doodervaring gehad.”
“Dus ik denk dat er begrip had moeten zijn voor die hele organisatie”, voegde ze toe.
Merkonderscheidingen
De meeste Grand Slam-toernooien zijn al tientallen jaren geleden afgeschaft met de volledig witte regels. Waarschijnlijk deden ze dat om meer televisiekijkers en adverteerders te trekken in een tijdperk waarin de sport steeds meer aandacht krijgt.
“Kleur is van vitaal belang om de aandacht te trekken en vooral voor sportbedrijven om hun logo’s en kleuren te kunnen adverteren”, legt James uit.
Sport- en luxemerken adverteren op verschillende manieren via mode, van het kleden van sterspelers in opvallende kledingstukken tot het promoten van merchandise-ontwerpen op deelnemers.
De beperkende regels van Wimbledon zijn “frustrerend” voor merken die hun toernooicollecties proberen te verkopen, zei Rothenberg. Toen Fila in 2001 Bjorn Borg throwback-shirts introduceerde, die een kopie waren van wat de tennisster droeg tijdens zijn vijfvoudig winnende Wimbledon-reeks van 1976 tot 1980, zeiden Wimbledon-functionarissen dat ze zich niet langer aan de regels hielden. Het besluit zorgde ervoor dat het sportmerk “moest” nieuwe shirts bezorgen aan de spelers die ze droegen, legde Rothenberg uit. En nadat Federers schoenen met oranje zolen werden verboden, moest Nike snel handelen om hun korte verschijning te promoten en ze in een advertentie in print te adverteren als “One Match Wonders”.
Voor spelers zijn de kleinste overtredingen al controversieel gebleken en sommige spelers hebben ronduit geweigerd mee te doen, zoals Andre Agassi deed van 1988 tot 1990. toen hij Wimbledon volledig boycotte. In 2017 was Jurij Rodionov verteld om blauwe onderbroek te verschonen die onder zijn shirts uitstak, terwijl Sabine Lisicki onlangs gezegd dat zij en vrouwen vaak hun huidkleurige bh moesten verwisselen.
Rothenberg verwacht echter niet dat de beleidsmakers op Wimbledon binnenkort meer clementie zullen tonen.
“Ik denk dat Wimbledon zijn anachronismen ziet als een groot deel van zijn merk en zijn waarde,” legde hij uit. “Wimbledon heeft zich eraan vastgeklampt als een manier om zich te onderscheiden en anders te zijn — en ik denk dat het grotendeels succesvol is geweest. Het lijkt niet op een ander toernooi.”
Er is kritiek geuit op de grote toernooien wanneer vrouwelijke spelers onevenredig veel last lijken te hebben van hun dresscodes, en hoewel Rothenberg het daarmee eens is, wijst hij er ook op dat de stijlen van vrouwen creatiever zijn geweest. De tenniskleding voor mannen is minder afgeweken van shorts en lichte polo’s of korte mouwen sportshirts sinds ze werden geïntroduceerd.
“Er zijn de afgelopen 12 maanden veel kortere broeken bij mannen gekomen, vooral bij spelers die hun broekspijpen flink hebben opgerekt”, zei hij lachend.
“Misschien komen er ooit regels tegen als ze te brutaal worden.”
