Camera’s op 6 deelnemers marathon Amsterdam, zoals de blinde Joost: binnen 8 weken zag hij vrijwel niets meer
Wat als de marathon van Amsterdam niet alleen een fysieke lijdensweg is, maar ook een geestelijke verlossing? Die vraag is beantwoord in de documentaire De Marathonloper, die je vanavond op tv kunt zien. Hoe verging het een blinde man en een jonge kerel die zichzelf van demonen uit zijn jeugd probeert te verlossen?
Goed idee wel van Paul Cohen, de camera richten op maar zes deelnemers van de tienduizenden die meedoen aan de marathon van Amsterdam. Zes persoonlijke verhalen leveren meer op dan ‘gewoon een film’ over het sportevenement dat elk najaar wordt gehouden. Mensen in de bekendste marathon van ons land (Rotterdam) volgen, had natuurlijk ook gekund. Maar goed, Cohen groeide zelf in de hoofdstad op. „Dus da’s logisch”, zou een andere bekende Amsterdammer hebben gezegd.
Metro zag De Marathonloper alvast voor televisierubriek Blik op de Buis. Voor wie gaat kijken: de docu is met anderhalf uur aan de lange kant. Een half uurtje minder had best gekund. En een beetje vreemd misschien: je gaat de marathon van 2024 zien en niet die van afgelopen jaar.
Puffende lichamen in de marathon van Amsterdam
Cohen werd als toevallige toeschouwer gegrepen door „een oneindig lijkende massa van zwetende,
puffende lichamen, in allerlei soorten, van bijna alle leeftijden”. Daarom bedacht hij als filmmaker het volgen van ‘een paar gewone lopers’. Eigenlijk zijn ze niet zo gewoon; de zes hebben juist allemaal een bijzonder verhaal. Of bijna allemaal, waarover verderop meer.
Je moet even doorzetten bij het begin van De Marathonloper, want de speaker in het Olympisch Stadion is nogal prominent aanwezig. Die roept nog voor de start om 09.00 uur een keer of tachtig dat you een hero bent en dat je your own masterpiece gaat maken. Daarna word je getrakteerd op prachtige beelden. Van die zes strijders die worden gevolgd, maar ook van randzaken als spontane dj’s, hulpposten, hekkentillers en een man met een emmer op zijn hoofd (geen idee waarom) die natte sponzen uitdeelt. Een grote bijrol is er voor Bas, de ‘bezemwagen op de fiets’ achter de laatste lopers. Goeie hemel, wat ziet die man veel ellende.
Leestip: Hoe slecht is het lopen van een marathon voor je hart? Onderzoek geeft uitsluitsel
Ruim twintig jaar MS en toch een marathon lopen
De zes hoofdrolspelers, daar gaat het in De Marathonloper echter vooral om natuurlijk. Wat te denken van Rami, een bestuursrechter van Jordaanse afkomst (nee, dan kom je niet uit De Jordaan)? Ruim twintig jaar geleden alweer kreeg hij in het ziekenhuis een nare diagnose: de zenuwziekte MS. Hij kan maar amper geloven dat het nog steeds goed met hem gaat. „Andere mensen die zo lang MS hebben, liggen helemaal in de kreukels.”
Ilona en Simone vormen ook een stel apart. Ruim twintig jaar hadden zij een liefdesrelatie en in die jaren zat er van alles tegen bij hun kinderwens. Na bergen werk te hebben verzet, kunnen zij zich nu de gelukkige moeders van een tweeling noemen. De relatie strandde, maar als hartsvriendinnen hollen zij de marathon van Amsterdam.
Loser volgens zijn vader, held in de hoofdstad
De jonge Belg Jordy is een mooie kerel, maar wat heeft hij een ellendige jeugd achter de rug. „Mijn vader noemde me altijd een bolletje vet, een dikzak, een loser. Hij lachte me ook uit om mijn gestotter.” Het werd nog veel erger, want Jordy vertelt dat zijn pa hem meerdere keren met twee handen om de keel wilde wurgen. Met hardlopen probeert hij zijn demonen te verdrijven („mijn ouders heb ik inmiddels diep in de zee laten zakken”).
Zijn vrouw Inge steunt Jordy daarbij zo goed als zij kan. Zie hem lachend rennen door het Vondelpark. De Vlaming heeft nog altijd geen lichaam van een 100-metersprinter, maar er staan toch maar mooi zo’n dertig marathons op de teller.
Blind rennen met een continu pratende buddy
Op z’n minst bijzonder om te zien is hoe Joost (67) de marathon volbrengt. Joost ziet namelijk bijna niets meer. De voormalige schilder had ruim een halve eeuw zicht, maar na een kaartweekend met vrienden werd dat zicht plotseling minder. Hij bleek een oogziekte te hebben en binnen acht weken zag hij vrijwel niets meer. Hoe loop je dan die ruim 42 kilometer die een marathon telt?
Joost doet dat met een buddy (Anton), die continu vertelt of ze links of rechts gaan of dat er een verkeersdrempel op hun pad komt. De twee zijn met een oranje lintje aan de armen met elkaar verbonden. Lopen en praten is dodelijk vermoeiend natuurlijk, dus halverwege neemt Terry het als tweede buddy over. Anton loopt de marathon wel uit trouwens en ook dat is knap.
De keuze voor het volgen van hardloopster nummer zes is wat onbegrijpelijk. Dat is Anna, een dame met een grote liefde voor dieren. Zij komt slechts sporadisch in beeld, vertelt een keer dat zij op haar 13e vegetariër werd en nog iets over een traumatische ervaring met een vrachtwagen propvol varkens. Dat is hartstikke erg, maar verder wordt niets uitgewerkt. Het is alsof bij de montage werd vergeten die paar beelden van Anna te schrappen.
Verder wordt de marathon van Amsterdam op een fijne manier in beeld gebracht. Zonder voice-over en zonder veel tekst, maar met veel gepuf en gehijg. De pijn van sommige deelnemers voel je bijna door je televisiescherm heen (wat deze Metro-kijker niet bepaald aanmoedigt om te gaan trainen voor volgend jaar, trouwens).
Aantal blikken uit 5: 3
NPO Doc: De Marathonloper is vandaag (dinsdag 25 augustus) om 20.25 uur te zien bij KRO-NCRV op NPO 2. Terugkijken kan via NPO Start.
Meer lezen over (nieuwe) programma’s op tv?
- Fort Alpha is na 30 jaar terug: mbo’ers hebben nu burn-outs, depressies en problemen met drugs
- Gerda nam na seksueel geweld ontslag als hulp in de huishouding: ‘Mijn moeder was toen boos, op mij’
- Zeeuwse Bart (28) was een van de eerste homoseksuelen die aan aids stierf: ‘Bij de begrafenis werd zijn naam niet genoemd’
- Kinderen uit de Jappenkampen in Indonesië spreken 80 jaar later: ‘Ik moest slakken zoeken om op te eten’
- Jurre Geluk (34) ontmoet hater die hem online ‘linkse krekelvreter’ noemde omdat hij geen vlees en vis eet
