Canada krijgt forse heffingen te verduren nadat besprekingen met VS mislukken

De Amerikaanse president Donald Trump heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag heffingen van 50 procent laten ingaan op een reeks importen uit buurland Canada. Zijn regering nam die drastische nieuwe stap in zijn internationale tarievenoorlog nadat wekenlange besprekingen tussen de twee landen om een handelsakkoord te bereiken vrijdagavond laat zijn geklapt.

Sinds even na middernacht aan de Noord-Amerikaanse oostkust (06.01 uur Nederlandse tijd) zijn de zware heffingen, een forse escalatie van een slepend handelsconflict tussen de twee buurlanden en traditionele bondgenoten, van kracht. De Canadese premier Mark Carney heeft laten weten dat Canada vergeldingsheffingen zal afkondigen.

De Amerikaanse tarieven gelden voor importen uit Canada ter waarde van ongeveer 20 miljard dollar (circa 17,1 miljard euro), van ijshockeysticks tot electronica en meubels. Ze werden vorige maand door Trump aangekondigd, met als doel Canada te straffen voor vergeldingsmaatregelen die het land vorig jaar nam in reactie op tarieven die Trump kort na zijn aantreden instelde. Ook gelden ze als drukmiddel om het buurland, de op één na grootste handelspartner van de VS, te dwingen tot concessies in de aanloop naar heronderhandeling van het Noord-Amerikaanse vrijhandelsverdrag USMCA tussen de VS, Canada en Mexico.

Ondanks dat verdrag, gesloten tijdens Trumps eerste regeertermijn als opvolger van het continentale vrijhandelsakkoord NAFTA, ontketende Trump tot verbijstering van veel Canadezen kort na zijn terugkeer in het Witte Huis een handelsconflict met de noorderburen. Hij kondigde onder meer forse heffingen af op Canadees staal en aluminium en op de Canadese autobranche – die in hoge mate is geïntegreerd met de continentale autoproductie. Doel van die maatregelen is industrie en banen naar de VS te brengen. Ook voor de import van Canadees hout gelden heffingen.

Intensieve besprekingen

Trumps plotselinge dreigement van verdere handelstarieven leidde de afgelopen maand tot besprekingen om deze af te wenden, inclusief enkele telefoongesprekken tussen Trump en Carney. Dinsdagavond verlengde Trump de deadline met drie dagen omdat een akkoord op handen zou zijn.

Bij verdere intensieve besprekingen in Washington werden de afgelopen dagen de contouren van een mogelijke deal zichtbaar: de VS zouden eerdere heffingen op staal, aluminium, auto’s en auto-onderdelen en hout uit Canada verlichten – maar niet afschaffen. Zo zouden heffingen op staal worden gehalveerd van 50 naar 25 procent; heffingen op in Canada geproduceerde auto’s van 25 naar 15 procent.

In ruil zou Canada zijn vergeldingsheffingen schrappen en Amerikaanse boeren ruimere toegang bieden tot de beschermde Canadese zuivelmarkt. Ook moest een Canadese boycot van Amerikaanse alcoholische dranken worden beëindigd.

Vrijdagavond laat bleef een definitieve doorbraak echter uit. Beide landen gaven elkaar daarvan de schuld. „Canada heeft vanavond geweigerd de handelsovereenkomst af te ronden onder de voorwaarden die eerder deze week waren overeengekomen”, aldus de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer in een verklaring.

Volgens Carney waren juist „wijzigingen op het laatste moment in de door de VS voorgestelde voorwaarden oneerlijk, oneconomisch en zetten ze vraagtekens bij de betrouwbaarheid van een overeenkomst”. Er staan geen verdere onderhandelingen gepland.

Alcoholische dranken

Canada dreigt door de nieuwe heffingen een zware economische klap te moeten incasseren. Handel met de Amerikanen is de hoeksteen van de Canadese economie: bijna driekwart van Canadese exporten gaat naar de VS, ter waarde van zo’n 409 miljard dollar in 2025. Het land reageerde vorig voorjaar fel op Trumps eerdere heffingen. Het kondigde vergeldingsmaatregelen af, onder meer op Amerikaanse autoproducten. Bovendien werden in de meeste Canadese provincies Amerikaanse alcoholische dranken uit de schappen van slijterijen gehaald. Die dranken, van Californische wijn tot Kentucky bourbon, worden er sindsdien geboycot.

Onaanvaardbare stappen, vond het Witte Huis. Greer wees er verbolgen op dat alleen China en Canada zulke vergeldingsmaatregelen hebben genomen tegen het heffingenbeleid van Trump. „Als een land vergeldingsmaatregelen tegen ons neemt, zullen we dat uiteraard niet tolereren”, zei hij vorige week nog.

Voor Canada, dat zich als decennialange vrijhandelspartner verraden voelt door de regering-Trump, was het juist onverteerbaar dat heffingen op cruciale industrieën voorlopig van kracht zouden blijven, ook op een lager niveau. Vertegenwoordigers van onder meer de staalsector en de Canadese autobranche waarschuwden dat hun sectoren ook bij de verlaagde tarieven die het Witte Huis voorstelde, niet of nauwelijks levensvatbaar zouden zijn op de lange termijn.

De voorgestelde deal lag bovendien politiek lastig voor Carney. De voormalige bankier werd vorig jaar door Canadezen gekozen met een belofte Canada te verdedigen tegen Trump. Onder de Canadese bevolking bestaat volgens opiniepeilingen nauwelijks steun voor concessies aan de president. Hoewel de Canadese economie lijdt onder de aanhoudende onzekerheid en het bedrijfsleven snakt naar stabiliteit, heerst de opvatting dat het land geen slechte deal moet tekenen – en scepsis dat Trump deals die hij sluit zelf zal respecteren.

Handelswet uit 1930

Opmerkelijk is overigens het middel dat het Witte Huis tegen Canada inzet: voor het eerst gaat het om importheffingen onder sectie 338 van de Smoot-Hawley Tariff Act, de protectionistische handelswet uit 1930 die was bedoeld om Amerikaanse bedrijven te beschermen tijdens de Grote Depressie. Op basis van die bepaling, die de president in staat stelt heffingen tot 50 procent op te leggen op importen uit landen die Amerikaanse bedrijven discriminerend behandelen, zijn nooit eerder heffingen opgelegd.

Het Witte Huis lijkt naar dat obscure middel te grijpen in zijn zoektocht naar nieuwe opties om een heffingenmuur op te trekken rond de Amerikaanse economie. De ‘wederkerige’ importheffingen die Trump in april 2025 afkondigde op importen uit een groot aantal landen, zijn in februari onwettig verklaard door het Amerikaanse Hooggerechtshof. Sindsdien beroept Trump zich voornamelijk op sectie 301 van de Trade Act uit 1974 om heffingen in te stellen. In tegenstelling tot die bepaling, is onder sectie 338 geen onderzoek nodig ter onderbouwing. Bovendien kunnen de heffingen onbeperkt van kracht blijven.

Geef cadeau





Deel





Mail de redactie