Gebrek aan doel kan cognitieve achteruitgang voorspellen, zo blijkt uit onderzoek
Laat u inspireren door een wekelijks overzicht over hoe u eenvoudig goed kunt leven. Meld u aan voor de Life, But Better-nieuwsbrief van CNN voor informatie en hulpmiddelen die zijn ontworpen om uw welzijn te verbeteren.
CNN
—
Het gevoel dat je doelloos door het leven dwaalt of dat je alles hebt gedaan wat er te doen is, kan schadelijker zijn dan onbevredigende dagen. Het kan zijn je hersenen pijn doen.
Mensen die zich ontwikkelden lichte cognitieve stoornis hadden een lager niveau van levensdoel en persoonlijke groei vanaf respectievelijk drie en zes jaar vóór hun diagnose, vergeleken met deelnemers die cognitief intact bleven, volgens een dinsdag gepubliceerde studie in het Journal of Neurology Neurosurgery & Psychiatry. Lichte cognitieve stoornisEen stoornis waarbij iemand in een vroeg stadium geheugenverlies of verlies van andere cognitieve vermogens doormaakt, maar nog wel de meeste dagelijkse activiteiten zelfstandig kan uitvoeren, is vaak een voorbode van dementie.
De studie “is een sterke test van de veranderingen in psychologisch welzijn die kunnen optreden tijdens de vroegste stadia van de ontwikkeling van cognitieve stoornissen”, aldus Dr. Angelina Sutin, hoogleraar gedragswetenschappen en sociale geneeskunde aan de Florida State University College of Medicine, via e-mail. Sutin was niet betrokken bij de studie.
Meer dan 55 miljoen mensen wereldwijd dementie, een belangrijke doodsoorzaak die naar verwachting tegen 2050 bijna drie keer zoveel mensen zal treffen. Er is geen remedie voor de ziekte, maar de auteurs denken dat de lange periode tussen het moment waarop de ziekte biologisch begint en het moment waarop de symptomen verschijnen “een cruciaal tijdsbestek kan bieden voor het implementeren van (interventies) om het begin ervan te voorkomen of uit te stellen”, schreven ze.
Een slechter psychologisch welzijn is eerder in verband gebracht met een hoger risico op dementie, maar hoe welzijn verandert tijdens het verloop van de ziekte en welke aspecten van welzijn het meest invloedrijk zijn, zijn volgens de auteurs niet duidelijk. En het kennen van deze antwoorden kan nuttig zijn voor het beheersen van risico’s of symptomen na de diagnose.
Het onderzoeksteam gebruikte gegevens van 910 cognitief intacte ouderen van het in Illinois gevestigde Rush Memory and Aging Project, of MAP, een lopend onderzoek dat in 1997 begon. Gedurende maximaal 14 jaar, beginnend in 2008, ondergingen deelnemers – waarvan de meesten vrouwen en blanken waren – jaarlijkse beoordelingen met betrekking tot neurologische, cognitieve, medische en psychologische gezondheid. Psychologisch welzijn was gebaseerd op zes componenten: zelfacceptatie, autonomie, doel in het leven, persoonlijke groei, positieve relaties met anderen en het vermogen om de directe omgeving te beheren.
Vergeleken met deelnemers die cognitief intact bleven, nam het psychologische welzijn sneller af bij ouderen die uiteindelijk cognitieve stoornissen ontwikkelden, en hun welzijn was twee jaar vóór de diagnose lager. Dit wijst erop dat een slechter welzijn, met name wat betreft doel en persoonlijke groei, een voorspeller zou kunnen zijn van toekomstige cognitieve stoornissen, aldus de auteurs.
Positieve relaties met anderen namen snel af na de diagnose, terwijl de mate van achteruitgang voor andere aspecten van welzijn gelijk bleef voor en na de diagnose.
Hoewel het “niet verrassend” is, “benadrukt het onderzoek het belang van welzijn, mogelijk als een manier om dementie af te wenden, maar ook, wanneer het verergert, als een mogelijk waarschuwingssignaal van dementie,” zei Dr. Glen R. Finney, directeur van het Geisinger Memory and Cognition Program in Pennsylvania, via e-mail. Finney was niet betrokken bij het onderzoek.
Welzijn en cognitieve achteruitgang
Volgens de auteurs van het onderzoek is er meer onderzoek nodig vanwege het gebrek aan diversiteit in dit onderzoek. Hierbij valt ook te denken aan het feit dat de deelnemers vrijwilligers waren uit gemeenschappen met een hoger opleidingsniveau.
Maar “aangezien de bevindingen grotendeels overeenkomen met de paar andere onderzoeken die gebruik hebben gemaakt van meer diverse steekproeven, maak ik me niet zo’n zorgen over deze beperkingen”, aldus Sutin.
Het is mogelijk dat slecht welzijn kan leiden tot cognitieve stoornissen en vice versa. Aan de ene kant kan een groter welzijn het risico op cognitieve stoornissen en dementie verlagen door de effecten van de ziekte van Alzheimer op cognitie te verzachten, aldus de auteurs. Positief welzijn is geassocieerd met lagere niveaus van ontstekingscytokinen en een lager cardiovasculair risico, wat het risico op cognitieve stoornissen kan verminderen.
Maar aan de andere kant kan er sprake zijn van “een vicieuze cirkel waarin neurodegeneratieve ziekten in de hersenen zoals de ziekte van Alzheimer, waarvan sommige jaren of zelfs decennia voor cognitieve symptomen en tekenen beginnen, de functie van de hersennetwerken die u helpen uw welzijn en initiatief te behouden, kunnen verminderen, wat apathie en een gebrek aan motivatie om te doen of te presteren veroorzaakt,” zei Finney. “Deze studie suggereert dat dit zelfs kan gebeuren voordat sommige van de cognitieve veranderingen worden opgemerkt, zelfs wanneer er actief wordt gemonitord op cognitieve veranderingen.”
Het sociale leven van de deelnemers ging achteruit nadat bij hen een lichte cognitieve stoornis was vastgesteld. Volgens de auteurs van het onderzoek zou dat kunnen komen doordat de aandoening het moeilijker maakt om sociaal actief te blijven.
Vergeleken met deelnemers die cognitief intact bleven, waren degenen die cognitieve stoornissen ontwikkelden waarschijnlijker ouder en hadden ze een lagere body mass index (BMI) en een lager psychologisch welzijn. Degenen met de diagnose dementie waren waarschijnlijker ouder en hadden het APOE ε4-allel, een gen dat mensen meer risico op Alzheimer geeft.
Het behouden van je welzijn, het zoeken naar een doel in je leven en voortdurende persoonlijke groei zijn altijd belangrijk en maken het leven in het algemeen beter, maar op oudere leeftijd zijn deze inspanningen in sommige opzichten belangrijker dan ooit, aldus Finney.
“Zoek socialisatie om je hersenen gezond te houden en je welzijn te ondersteunen (en) dingen te vinden die voor jou betekenisvol zijn om aan deel te nemen, maar ook nieuwe manieren te zoeken om te leren en te groeien als persoon”, voegde hij toe.
Die activiteiten kunnen alledaagse dingen zijn, zei Sutin — ze hoeven niet nieuw of ingewikkeld te zijn om nuttig of betekenisvol te zijn. Ze kunnen strategiespellen, leesmateriaal van hoog niveau of leren hoe je een typische taak effectiever aanpakt omvatten, aldus de Alzheimerverenigingdie bronnen heeft over manieren om de gezondheid van de hersenen te behouden. Formeel onderwijs is een andere manier om cognitief en sociaal vaardig te blijven, en sommige scholen bieden beurzen aan voor oudere studenten.
Je kunt ook nieuwe vrienden maken (of contact houden met oude vrienden) door lid te worden van clubs, vrijwilligerswerk te doen of je aan te sluiten bij een fitnessgroep in je omgeving.
LEES MEER: Jezelf afvragen ‘Wat is de zin van het leven?’ kan je leven verlengen
Als u het moeilijk vindt om sociaal of mentaal actief te blijven, bespreek dan met uw arts of dit een teken kan zijn van een neurodegeneratieve ziekte, adviseert Finney.
“Het proactief aanpakken van risicofactoren helpt het risico op dementie te verlagen, helpt bij het behoud van de functie bij dementie en kan ten minste gedeeltelijk helpen om enkele milde symptomen in een vroeg stadium terug te draaien, voordat dementie zich manifesteert”, aldus hij.
